Tự 'vẽ' công dụng của sản phẩm mỹ phẩm, sử dụng những từ ngữ như “điều trị”, “điều trị dứt điểm tất cả các loại mụn viêm, mụn ẩn, mụn nhiễm corticoid, mụn nang, mụn bọc,…”, nhãn hàng mỹ phẩm Dr.Kill đang cố tình lừa dối và gây hiểu lầm cho người tiêu dùng về công dụng của mỹ phẩm?
Trên thị trường hiện nay, bên cạnh doanh nghiệp mỹ phẩm kinh doanh có thương hiệu, đúng quy định vẫn có không ít đơn vị vì lợi nhuận mà bất chấp quy định pháp luật "thổi phồng" công dụng mỹ phẩm như thuốc trị bệnh. Đây là việc làm vi phạm pháp luật trong lĩnh vực quảng cáo để tăng doanh thu... nhằm đánh vào tâm lý người tiêu dùng khi họ mắc một số bệnh về da liễu. Tuy nhiên, những sản phẩm "thổi phồng" công dụng này chất lượng có đảm bảo, hay đây chỉ là chiêu trò “lừa dối” người tiêu dùng của doanh nghiệp.
Nghị định số 181/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Quảng cáo nêu rõ: “Mỹ phẩm cấp công bố trong nước được quy định rõ ràng về công dụng, không được gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng là thuốc chữa bệnh qua việc sử dụng các công dụng “điều trị” để quảng cáo”.
Cùng với đó, việc sử dụng câu từ quảng cáo các tính năng của sản phẩm mỹ phẩm phải đáp ứng Hướng dẫn của ASEAN về công bố tính năng sản phẩm mỹ phẩm. Theo đó, sản phẩm chăm sóc da không được sử dụng những từ như xóa sẹo, ngăn ngừa, làm lành, trị mụn, trị nám, trị sắc tố... Các từ mang ý nghĩa chữa cho khỏi như "trị", "điều trị", "chữa trị" không được chấp nhận trong quảng cáo mỹ phẩm.
Phớt lờ quy định của pháp luật, Dr.kill có lừa dối người tiêu dùng?
Quy định pháp luật là vậy, tuy nhiên thời gian qua, Tạp chí Thương Trường ghi nhận không ít đơn vị vi phạm quy định về quảng cáo sản phẩm mỹ phẩm. Điển hình như trang web https://drkill.vn/ với thông tin giới thiệu thuộc Công ty TNHH Dược Mỹ phẩm Trị liệu Dr.Kill (có địa chỉ đăng ký doanh nghiệp tại Xóm Liên Đức, Xã Thanh Liên, Huyện Thanh Chương, Tỉnh Nghệ An) liên tục bị người tiêu dùng phản ánh quảng cáo “thổi phồng” công dụng một số sản phẩm mỹ phẩm như thuốc chữa bệnh có dấu hiệu trục lợi?
Thực chứng phản ánh từ người tiêu dùng, PV Thương Trường nhận thấy, tại trang web bán hàng nêu trên, cho thấy cơ sở này quảng cáo công dụng nhiều sản phẩm mỹ phẩm như thuốc chữa bệnh, sử dụng những từ ngữ không được chấp nhận trong quảng cáo mỹ phẩm như: điều trị dứt điểm, đặc trị mụn, đặc trị nám,…
Cụ thể, với sản phẩm Jekoy Cream, nhãn hàng này ngang nhiên sử dụng cụm từ “Kem đặc trị dứt điểm mụn”, với các thành phần, gồm: Tinh chất nhau thai cừu, tinh chất nha đam, vitamin A, E, K, B5, Allantoin, Alpha – arbutin, Azelaic, Lactic acid, retinol, BHA, Carbomer 940… cùng các thảo dược quý hiếm. Sản phẩm Jekoy Cream được khẳng định có công dụng: “Điều trị dứt điểm tất cả các loại mụn viêm, mụn ẩn, mụn nhiễm corticoid, mụn đầu đen, mụn dậy thì, mụn mạch lươn, mụn nang, mụn bọc, mụn trứng cá…; Gom cồi mụn cực nhanh, triệt tiêu ổ viêm dứt điểm, làm lành vết thương cải thiện nhanh tình trạng thâm sẹo; Đặc trị tình trạng mẩn ngứa, dị ứng, kích ứng, nổi nhọt, sần sùi…”.
Ngang nhiên vẽ công dụng mỹ phẩm như thuốc, sử dụng những từ ngữ "điều trị dứt điểm" gây hiểu lầm cho người tiêu dùng của nhãn hàng mỹ phẩm Dr.Kill. Ảnh chụp màn hình trang web
Sản phẩm Cell Omedic Cream, cũng được cơ sở này quảng cáo là “Kem đặc trị nám”, với thành phần chính gồm: Sữa ong chúa nguyên chất, Nhân sâm, Tinh nghệ, Retinol, Vitamin C, Tranexamic acid, Alpha Arbutin, Azelaic acid, Collagen… Và được quảng cáo có công dụng “Đặc trị nám, tàn nhang, tăng sắc tố, rối loạn sắc tố; đào thải corticoid; Làm đầy sẹo, mờ thâm mụn, se khít lỗ chân lông; Ngăn ngừa tình trạng lão hóa, giảm nếp nhăn…”.
Quảng cáo công dụng mỹ phẩm như thuốc, nhãn hãng mỹ phẩm Dr.Kill đang cố tình lừa dối người tiêu dùng? Ảnh chụp từ màn hình trang web
Trong khi đó, theo Thông tư 06/2011/TT-BYT ngày 25/01/2011 về quản lý mỹ phẩm: Sản phẩm mỹ phẩm là một chất hay chế phẩm được sử dụng để tiếp xúc với những bộ phận bên ngoài cơ thể con người (da, hệ thống lông - tóc, móng, môi) hoặc răng và niêm mạc miệng với mục đích chính là để làm sạch, làm thơm, thay đổi diện mạo, hình thức, điều chỉnh mùi cơ thể, bảo vệ cơ thể hoặc giữ cơ thể trong điều kiện tốt. Mỹ phẩm không có tác dụng chữa bệnh hoặc thay thế thuốc chữa bệnh và không được phép kê đơn cho người bệnh.
Quy định của pháp luật đều rất rõ, hành vi quảng cáo nhãn hàng mỹ phẩm Dr.Kill tự “vẽ” công dụng chữa trị bệnh như thuốc là có nhiều đấu hiệu vi phạm pháp luật về quảng cáo, gây hiểu lầm giữa mỹ phẩm với thuốc, có dấu hiệu lừa dối người tiêu dùng? Câu hỏi đặt ra là các sản phẩm mỹ phẩm bán tại trang web https://drkill.vn/ liệu đã được cấp phép trước khi đưa ra thị trường hay chưa? Nếu chất lượng sản phẩm không như quảng cáo, người tiêu dùng có được đền bù hay bồi thường khi đã sử dụng sản phẩm?
Để kiểm chứng và xác thực thông tin liên quan đến vấn đề nêu trên, phóng viên đã liên lạc với phía Công ty TNHH Dược Mỹ phẩm Trị liệu Dr.Kill, người đại diện pháp luật là bà Nguyễn Thị Liên đã tiếp nhận nội dung và cho biết, “để tìm hiểu về đơn vị và cá nhân phóng viên, rồi sẽ liên lạc phản hồi thông tin”. Nhưng đến nay, đã nhiều ngày trôi qua, Thương Trường vẫn chưa nhận được phản hồi nào từ phía bà Liên và đại diện Công ty Dr.Kill, trong khi đó dù PV đã có liên hệ lại để trao đổi về vấn đề này, nhưng cũng không nhận được hồi âm.
Qua tìm hiểu trên hệ thống website đăng ký tên miền quốc gia, được biết, trang web https://drkill.vn/ do cá nhân bà Nguyễn Thị Liên đứng tên đăng ký. Thông tin được hiển thị trên trang web này, cho thấy nhãn hàng mỹ phẩm Dr.Kill do Công ty TNHH Dược Mỹ phẩm Trị liệu Dr.Kill sản xuất và cung ứng ra thị trường. Công ty này do bà Nguyễn Thị Liên là người đại diện pháp luật; Công ty có mã số thuế là 2902136355 thuộc Chi cục Thuế khu vực Sông Lam I (Nghệ An).
Trước vấn đề này, đề nghị các cơ quan quản lý, lực lượng chức năng vào cuộc tiến hành thanh kiểm tra, xử lý những vi phạm liên quan, để bảo vệ quyền lợi chính đáng về sức khoẻ cũng như kinh tế của người tiêu dùng, nâng cáo tính thượng tôn pháp luật... Bên cạnh đó, là lời cảnh tỉnh những cơ sở kinh doanh vì lợi nhuận, bất chấp quy định của pháp luật, coi thường sức khoẻ của người tiêu dùng và làm mất đi tính minh bạch của thị trường, ảnh hưởng trực tiếp đến các đơn vị có uy tín.
Theo quy định tại Khoản 2, 3, Điều 5, và Điều 51 Nghị định 38/2021/NĐ-CP (sửa đổi tại Nghị định 129/2021/NĐ-CP) tổ chức, cá nhân vi phạm các quy định về quảng cáo mỹ phẩm sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính, cụ thể: Phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 80 triệu đồng đối với hành vi quảng cáo mỹ phẩm có tác dụng như thuốc gây hiểu nhầm sản phẩm đó là thuốc.
Mỹ phẩm kém chất lượng, quảng cáo gian dối, thậm chí chưa được cấp phép vẫn bán tràn lan
Theo Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế), hoạt động kinh doanh, quảng cáo mỹ phẩm trên mạng internet, sàn giao dịch thương mại điện tử và mạng xã hội (Zalo, Facebook…) và các website bán hàng diễn ra ngày càng nhiều, các sản phẩm mỹ phẩm được rao bán, quảng cáo đa dạng về chủng loại, xuất xứ.
Tuy nhiên, bên cạnh sản phẩm mỹ phẩm đã được cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền cấp số tiếp nhận Phiếu công bố, nhiều sản phẩm mỹ phẩm được quảng cáo là hàng xách tay, không rõ nguồn gốc xuất xứ, chưa được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp số tiếp nhận Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm.
Đáng chú ý, theo Cục Quản lý Dược, trên thị trường còn xuất hiện tình trạng quảng cáo sản phẩm không phù hợp tính năng, công dụng đã công bố hoặc vượt quá tính năng vốn có của sản phẩm.
Qua công tác kiểm tra hậu mại mỹ phẩm lưu thông trên thị trường, vẫn còn một số cơ sở sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm không đúng địa chỉ đã công bố, thay đổi địa điểm sản xuất, kinh doanh mà không thông báo với cơ quan quản lý theo quy định. Nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm chưa tuân thủ đầy đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm, sản xuất và kinh doanh mỹ phẩm không đạt chất lượng, mỹ phẩm chưa được cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền cấp số tiếp nhận Phiếu công bố theo quy định; Một số sản phẩm mỹ phẩm sản xuất trong nước được cấp số tiếp nhận Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm nhưng lại quảng cáo vượt quá tính năng, công dụng mỹ phẩm, gây hiểu nhầm là thuốc.
Cũng theo Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế), tiêu chí để phân loại sản phẩm mỹ phẩm căn cứ vào tính năng, mục đích sử dụng, thành phần, công thức sản phẩm và định nghĩa về mỹ phẩm. Việc công bố tính năng sản phẩm mỹ phẩm (nêu ở phần mục đích sử dụng cũng như tên sản phẩm) phải đáp ứng Hướng dẫn của ASEAN về công bố tính năng sản phẩm mỹ phẩm (Phụ lục số 03-MP kèm theo Thông tư số 06/2011/TT-BYT ngày 25/01/2011 của Bộ Y tế) và văn bản liên quan hướng dẫn phân loại sản phẩm, công bố tính năng mỹ phẩm để đảm bảo sản phẩm mỹ phẩm được cấp số tiếp nhận Phiếu công bố không vượt quá tính năng, công dụng mỹ phẩm, gây hiểu nhầm là thuốc.
Trước vấn đề này, các chuyên gia y khoa khuyến cáo, người bệnh khi bị các loại bệnh về da nên đến bệnh viện chuyên khoa da liễu thăm khám và có phác đồ điều trị hiệu quả. Không nên vì tin những sản phẩm bán tràn lan trên mạng "thổi phồng" công dụng coi mỹ phẩm như thuốc trị bệnh vừa tốn tiền lại không đạt hiệu quả như mong đợi.
Trước hết để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng như doanh nghiệp kinh doanh chân chính, Tạp chí Thương Trường đề nghị các cơ quan chức năng vào cuộc xác minh, kiểm tra để làm rõ những dấu hiệu vi phạm (nếu có) của đơn vị kinh doanh sản phẩm nêu trên.
Căn cứ tại Điều 6 Thông tư 09/2015//TT-BYT của Bộ Y tế: Quy định về xác nhận nội dung quảng cáo đối với sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt thuộc lĩnh vực quản lý của Bộ Y tế. Theo đó, Mỹ phẩm phải đủ điều kiện quảng cáo được quy định tại Điểm b khoản 4 Điều 20 của Luật quảng cáo và Quảng cáo mỹ phẩm phải có phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm theo quy định của pháp luật về y tế.
Minh Đức