Chỉ trong vòng chưa đầy 3 tháng, Ngân hàng Nhà nước đã có tới 3 đợt giảm lãi suất điều hành. Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng, vấn đề lãi suất cao đã khiến cho không ít doanh nghiệp gặp khó khăn, Nhà nước đã có một số hỗ trợ về lãi suất lẫn tài chính, song vẫn chưa đủ để tháo gỡ khó khăn cho người dân, doanh nghiệp.
Sau 2 lần giảm lãi suất vào tháng 3 và tháng 4, tuần qua, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã điều chỉnh giảm các mức lãi suất điều hành. Như vậy, chỉ trong vòng chưa đầy 3 tháng, Ngân hàng Nhà nước đã có tới 3 đợt giảm lãi suất điều hành, một động thái quyết liệt trong nỗ lực giảm mặt bằng lãi suất cho vay, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tổng mức giảm sau 3 lần của NHNN là 0,5 - 1,5%/năm tùy loại.
Sau quyết định của NHNN, các ngân hàng thương mại đã đồng loạt điều chỉnh biểu lãi suất huy động ở một số kỳ hạn và cho biết đang tính toán, cân đối để có thể giảm lãi suất cho vay.
Lãi suất các khoản tiền gửi từ 1 tháng đến dưới 6 tháng tại nhiều ngân hàng đã giảm xuống dưới mức trần 5%/năm theo quy định, thấp nhất chỉ còn 4,1%. Các kỳ hạn khác cũng giảm từ 0,1 - 0,5%/năm tùy ngân hàng.
Theo các chuyên gia tài chính, lãi suất điều hành sau khi điều chỉnh giảm đang khá phù hợp với diễn biến lạm phát hiện nay và sức ép tỷ giá cũng không quá lớn, tuy nhiên vẫn cần độ trễ từ 1 - 2 tháng tới để các ngân hàng có thời gian huy động đủ nhiều ở mức lãi suất thấp, khi đó lãi suất cho vay mới có thể xuống thấp hơn.
Đánh giá về tính thời điểm những quyết sách ra đời, PGS. TS. Trần Hoàng Ngân, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, Đại biểu Quốc hội khóa XV, cho biết: "NHNN luôn tôn chỉ mục tiêu của chính sách tiền tệ là phải ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế nên khi lạm phát có dấu hiệu được kiểm soát tốt, đó là cơ hội để NHNN cắt giảm lãi suất".
Cũng theo ông Ngân, năm 2022, do tác động bởi tình hình kinh tế thế giới, NHNN phải 2 lần điều chỉnh tăng lãi suất từ 4% lên 5% và lên 6% mức lãi suất điều hành. Tuy nhiên, từ đầu năm đến nay, tình hình lạm phát thế giới đã dịu đi và Việt Nam đã kiểm soát lạm phát rất tốt, dưới 4%.
Theo NHNN, lãi suất tiền gửi mới bình quân của các ngân hàng thương mại đã giảm 0,18% so với cuối năm 2022, trong khi lãi suất cho vay bình quân phát sinh mới giảm khoảng 0,65%. Mặc dù, một số ngân hàng đã đưa ra các gói cho vay ưu đãi lãi suất, tuy nhiên tính đến cuối tháng 4, tăng trưởng tín dụng mới khoảng 3%, cho thấy nhu cầu vốn còn thấp. Trong khi đó, hạ lãi suất cho vay vốn có độ trễ từ 3 - 6 tháng so với lãi suất huy động.
Vì đi ngược xu hướng chung trên thế giới, nên không ít quan điểm cho rằng chính sách tiền tệ 6 tháng cuối năm sẽ không có nhiều dư địa mở rộng. Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng, vấn đề lãi suất cao đã khiến cho không ít doanh nghiệp gặp khó khăn, Nhà nước đã có một số hỗ trợ về lãi suất lẫn tài chính, song vẫn chưa đủ để tháo gỡ khó khăn cho người dân, doanh nghiệp.
Nhận định về tình hình lãi suất, ông Lực cho rằng, Việt Nam còn dư địa để tiếp tục giảm lãi suất. "Thứ nhất, năm nay, chúng ta không quá lo là lạm phát sẽ tăng cao, vì sức cầu vẫn còn rất yếu trong kinh tế của Việt Nam. Thứ hai, trên thế giới, lạm phát đang giảm nhiệt tương đối tích cực và tỷ giá tương đối ổn định. Ngoài ra, để hỗ trợ cho doanh nghiệp, người dân bớt đi khó khăn, thách thức của năm nay, rõ ràng bài toán về giảm lãi suất vừa là hỗ trợ doanh nghiệp, người dân, vừa kích cầu tín dụng, kích thích đầu tư, tiêu dùng. Như vậy, chúng ta mới đảm bảo được phục hồi và tăng trưởng kinh tế tích cực hơn, tất nhiên là phải đồng bộ nhiều cái giải pháp khác. Tôi cho rằng khả năng giảm có thể ở mức khoảng 0,5 - 1,5%", TS. Cấn Văn Lực nói.
Công ty chứng khoán Bảo Việt cũng cho rằng, trong thời gian tới, trong bối cảnh áp lực tỷ giá không còn nữa và lạm phát đã quay trở lại trong tầm kiểm soát, Ngân hàng Nhà nước có thể thực hiện thêm việc giảm lãi suất để có thể hỗ trợ cho tăng trưởng.
Trung Anh (t/h)