Xuất khẩu tôm của Việt Nam vẫn duy trì tăng trưởng trong tháng 7, song tốc độ đã chậm lại đáng kể so với những tháng trước. Theo VASEP, áp lực cạnh tranh từ Ecuador cùng bất lợi về thuế tại thị trường Mỹ đang tạo ra nhiều thách thức cho ngành tôm trong những tháng cuối năm.
Đà tăng xuất khẩu tôm có dấu hiệu chậm lại.
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), kim ngạch xuất khẩu tôm trong tháng 7 đạt hơn 428 triệu USD, tăng 4,5% so với cùng kỳ năm trước.
Lũy kế 7 tháng đầu năm, xuất khẩu tôm đạt gần 2,78 tỷ USD, tăng 12,6%, chiếm khoảng 41% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của cả nước.
Tuy nhiên, VASEP cho biết mức tăng trưởng trong tháng 7 thấp hơn đáng kể so với tốc độ tăng của 7 tháng đầu năm, cho thấy đà phục hồi của ngành tôm đang có dấu hiệu chững lại.
Hiện động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ mặt hàng tôm hùm xuất khẩu sang Trung Quốc. Trong khi đó, hai mặt hàng chủ lực là tôm chân trắng và tôm sú đang phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt tại các thị trường lớn như Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và Nhật Bản.
Theo VASEP, Ecuador hiện là đối thủ cạnh tranh lớn nhất của ngành tôm Việt Nam. Nguồn cung tôm từ quốc gia này tiếp tục tăng mạnh, không chỉ ở sản phẩm tôm nguyên đầu mà còn mở rộng sang các dòng sản phẩm chế biến như tôm bỏ đầu, tôm bóc vỏ và các sản phẩm giá trị gia tăng.
Diễn biến này cho thấy Ecuador đang dần chuyển từ vị thế nhà cung cấp nguyên liệu giá rẻ sang cạnh tranh trực tiếp với các doanh nghiệp châu Á ở phân khúc chế biến sâu.
Tại thị trường Mỹ, doanh nghiệp Việt Nam còn chịu thêm áp lực về thuế. Theo quyết định của Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) công bố ngày 23/7, hàng hóa Việt Nam chịu thuế theo Mục 301 (Section 301) ở mức 12,5%, trong khi Ecuador, Ấn Độ, Indonesia và một số quốc gia cạnh tranh chỉ chịu mức thuế 10%.
VASEP nhận định chênh lệch 2,5 điểm phần trăm tuy không lớn nhưng sẽ ảnh hưởng đáng kể đến các hợp đồng tôm đông lạnh vốn có biên lợi nhuận thấp. Bên cạnh đó, mức thuế này còn được cộng với thuế MFN và các loại thuế chống bán phá giá hoặc chống trợ cấp (nếu có), khiến chi phí của doanh nghiệp Việt Nam tăng lên.
Điều này cũng tạo điều kiện để các nhà nhập khẩu Mỹ yêu cầu doanh nghiệp Việt Nam giảm giá bán, chia sẻ chi phí thuế hoặc rút ngắn thời hạn hợp đồng nhằm giảm rủi ro.
Theo VASEP, triển vọng xuất khẩu tôm trong những tháng cuối năm sẽ phụ thuộc vào ba yếu tố chính, gồm sức mua của thị trường Trung Quốc đối với tôm hùm, khả năng duy trì các đơn hàng chế biến sâu tại Nhật Bản và EU, cũng như mức độ dịch chuyển đơn hàng từ Mỹ sang các quốc gia cạnh tranh như Ecuador, Ấn Độ và Indonesia sau khi chính sách thuế mới có hiệu lực.
PV