Thặng dư thương mại hàng hóa của Việt Nam trong 9 tháng năm 2025 đạt 16,82 tỷ USD, giảm 20,4% so với cùng kỳ năm trước. Việc thặng dư thu hẹp có thể tiềm ẩn rủi ro cho tỷ giá và cán cân thanh toán trong quý cuối năm - giai đoạn cao điểm về nhu cầu ngoại tệ phục vụ nhập khẩu và thanh toán quốc tế.
Cục Hải quan (Bộ Tài chính) cho biết, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa trong tháng 9 đạt 82,49 tỷ USD, giảm nhẹ 0,7% (tương ứng giảm 561 triệu USD) so với tháng trước. Trong đó, trị giá xuất khẩu đạt 42,67 tỷ USD, giảm 1,7% (giảm 716 triệu USD), còn nhập khẩu đạt 39,82 tỷ USD, tăng 0,4% (tăng 155 triệu USD).
Cán cân thương mại hàng hóa của Việt Nam trong tháng 9/2025 ghi nhận thặng dư 2,85 tỷ USD, giảm tới 23,4% so với mức 3,72 tỷ USD của tháng 8.
Tình hình xuất, nhập khẩu tháng 9/2025 (VnEconomy cập nhật từ Cục Hải quan)
Tính chung 9 tháng, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 680,66 tỷ USD, tăng 17,3% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, xuất khẩu đạt 348,74 tỷ USD (tăng 16%), còn nhập khẩu đạt 331,92 tỷ USD (tăng 18,8%). Dù quy mô thương mại tăng mạnh, nhưng thặng dư thương mại chỉ còn 16,82 tỷ USD, giảm 20,4% so với cùng kỳ năm ngoái (21,15 tỷ USD).
Giới phân tích nhận định, mức thặng dư giảm mạnh này là tín hiệu cảnh báo cho áp lực tỷ giá và cán cân thanh toán trong quý IV – giai đoạn doanh nghiệp thường đẩy mạnh nhập khẩu nguyên vật liệu, hàng hóa phục vụ sản xuất và tiêu dùng Tết.
Theo Cục Hải quan, thu ngân sách nhà nước từ hoạt động xuất nhập khẩu tháng 9 đạt 36.082 tỷ đồng, giảm 4,2% so với tháng 8. Lũy kế 9 tháng, số thu đạt 336.540 tỷ đồng, tương đương 81,9% dự toán cả năm, tăng 9,9% so với cùng kỳ 2024.
Tình hình xuất, nhập khẩu 9 tháng năm 2025 (VnEconomy cập nhật từ Cục Hải quan)
Theo Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), triển vọng xuất khẩu của Việt Nam đang chịu sức ép từ các mức thuế đối ứng mới của Hoa Kỳ. Những biện pháp thuế quan này có thể làm giảm tốc độ tăng trưởng xuất khẩu, đặc biệt sau giai đoạn "dồn toa" đơn hàng trong 8 tháng đầu năm.
Bên cạnh đó, chỉ số Nhà quản trị Mua hàng (PMI) cho thấy khu vực chế biến – chế tạo đã chững lại từ cuối năm 2024. Dù PMI phục hồi trong tháng 7/2025, chỉ số này lại giảm vào tháng 8 và đi ngang trong tháng 9, phản ánh đơn hàng mới sụt giảm sau đợt tăng tạm thời.
Cùng thời điểm, Kho bạc Nhà nước cũng mua vào khoảng 490 triệu USD (giải ngân ngày 6/10), khiến nguồn cung ngoại tệ trên thị trường giảm và tạo áp lực tăng tỷ giá.
Tính đến ngày 30/9, đồng VND đã mất giá 3,5% so với USD, trong khi USD lại giảm giá mạnh so với nhiều đồng tiền lớn như EUR (-11,6%), JPY, THB hay SGD. Diễn biến này cho thấy áp lực tỷ giá của Việt Nam chủ yếu đến từ yếu tố nội tại, bao gồm thặng dư thương mại thu hẹp, dòng vốn rút ròng và nhu cầu ngoại tệ tăng cao.
Thặng dư thương mại thu hẹp có thể gây áp lực lên tỷ giá những tháng cuối năm.
ADB cảnh báo rằng tỷ giá tăng mạnh không chỉ ảnh hưởng đến nghĩa vụ nợ nước ngoài của Chính phủ và doanh nghiệp, mà còn làm khó cho việc huy động vốn bằng ngoại tệ. Đồng thời, diễn biến này làm tăng nguy cơ lạm phát chi phí đẩy, do Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu.
Do đó, ADB khuyến nghị Việt Nam cần phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ, tránh phụ thuộc quá mức vào các gói kích thích tiền tệ nhằm duy trì tăng trưởng. Việc giữ ổn định tỷ giá và cân đối cung – cầu ngoại tệ trong quý IV sẽ là yếu tố then chốt để bảo đảm ổn định vĩ mô trong giai đoạn cuối năm.
PV