Áp lực lạm phát là hiện hữu, nhưng không quá lo ngại?

Giá xăng dầu tăng sẽ lan tỏa góp phần tăng nhiều mặt hàng trong nền kinh tế. Theo dự đoán của giới chuyên gia, CPI tháng 2 có thể tăng khoảng 0,2% so với tháng trước.

Năm 2022, Việt Nam đặt ra mục tiêu CPI tăng khoảng 4%. Theo giới chuyên gia, đây là quyết tâm cao của Quốc hội, Chính phủ, tuy nhiên việc thực hiện mục tiêu CPI của năm 2022 sẽ không dễ dàng, thậm chí còn tăng khá cao và tăng ngay từ đầu năm.

Theo Tổng cục Thống kê, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, nền kinh tế Việt Nam có độ mở lớn, hội nhập sâu, rộng với các nền kinh tế trên thế giới thì áp lực lạm phát sẽ đến ở cả phía cung và phía cầu. Lạm phát sẽ chịu tác động của vấn đề tăng giá nguyên nhiên vật liệu trên thế giới như xăng dầu, than và giá cước vận chuyển.

Việc nhập khẩu nguyên liệu với mức giá cao sẽ ảnh hưởng đến chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm, từ đó đẩy giá hàng hóa tiêu dùng trong nước lên cao, tạo áp lực cho lạm phát. Bên cạnh đó, giá nhập khẩu thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu sản xuất thức ăn chăn nuôi tăng sẽ tác động vào giá thực phẩm.

Về phía cầu, khi dịch Covid-19 được kiểm soát, nhu cầu dịch vụ ăn uống ngoài gia đình, dịch vụ du lịch, vui chơi, giải trí tăng trở lại cũng tác động không nhỏ tới CPI chung.

Phân tích rõ về tác động của giá xăng dầu tới việc kiểm soát lạm phát, TS Nguyễn Bích Lâm, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê cho rằng, kinh tế nước ta phụ thuộc nhiều vào nguyên vật liệu nhập khẩu, với tỷ lệ chi phí nguyên vật liệu nhập khẩu trong tổng chi phí nguyên vật liệu của toàn nền kinh tế là 37%. Chi phí xăng dầu chiếm khoảng 3,52% trong tổng chi phí sản xuất của toàn nền kinh tế, nhất là khi giá xăng dầu thế giới tăng sẽ làm tăng giá nguyên vật liệu nhập khẩu, nguyên nhiên vật liệu trong nước.

Có thể thấy, giá xăng dầu liên tục thiết lập mặt bằng giá, từ đầu năm tới nay, giá xăng dầu ở Việt Nam đã tăng 5 lần liên tiếp. Giá xăng dầu tăng tác động làm tăng giá thành sản phẩm hàng hóa và dịch vụ, ảnh hưởng đến thu nhập và chi tiêu của người dân. Nhiều chuyên gia kinh tế lo ngại, giá xăng dầu liên tục tăng cao sẽ làm giảm hiệu quả và có thể vô hiệu hóa chính sách tài khóa giảm 2% thuế VAT đang triển khai nhằm kích cầu tiêu dùng, kích thích tăng trưởng.

Giá xăng dầu tăng sẽ lan tỏa góp phần tăng nhiều mặt hàng trong nền kinh tế. Theo dự đoán của giới chuyên gia, CPI tháng 2 có thể tăng khoảng 0,2% so với tháng trước.

Về giá cả hàng hóa nói chung, theo nhận định của Bộ Tài chính, thời điểm sau Tết Nguyên đán, dự báo nguồn cung các mặt hàng tiêu dùng, lương thực, thực phẩm trong nước vẫn dồi dào, đáp ứng được nhu cầu của người dân.

Đối với mặt hàng thiết yếu là lương thực, thực phẩm, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, lượng hàng hóa phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong nước rất dồi dào, phong phú, chất lượng ổn định. Nguồn cung trong nước hiện rất dồi dào. Lượng thủy sản tháng 1/2022 ước đạt 589,9 nghìn tấn, tăng 1,6% so với cùng kỳ năm trước; tổng đàn bò tăng khoảng 0,9%; tổng đàn lợn tăng 1,8% (đạt trên 28 triệu con); tổng đàn gia cầm tăng khoảng 1,9%... Thông tin từ bộ này cho biết, các nguồn cung về thịt gia súc, gia cầm các loại, mặt hàng thủy, hải sản, số lượng trứng, sữa, trái cây… đủ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu nên không có sự thiếu hụt.

Để kiểm soát lạm phát từ đầu năm, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái - Trưởng ban Chỉ đạo điều hành giá đã yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và các cơ quan liên quan tổ chức, theo dõi sát diễn biến cung cầu, giá cả thị trường các mặt hàng quan trọng, thiết yếu để có biện pháp điều hành, bình ổn giá phù hợp, kiểm soát lạm phát.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính - Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo điều hành giá theo dõi, nắm bắt tổng hợp tình hình thực hiện các nội dung; tiếp tục cập nhật diễn biến tình hình giá cả trong các tháng trước và sau tết để hoàn thiện, điều chỉnh các kịch bản điều hành giá cho phù hợp, báo cáo Phó Thủ tướng Chính phủ - Trưởng ban Chỉ đạo điều hành giá tại cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá quý I/2022 sắp tới theo đúng quy định.

Đối với giá một số mặt hàng thiết yếu như điện, xăng dầu, Phó Thủ tướng đề nghị thận trọng trong điều hành. Đối với mặt hàng xăng dầu, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Công thương tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính điều hành giá xăng dầu linh hoạt, bảo đảm giá xăng dầu trong nước phản ánh, bám sát diễn biến giá thành phẩm xăng dầu thế giới, sử dụng hợp lý Quỹ Bình ổn giá xăng dầu với liều lượng thích hợp, góp phần kiểm soát lạm phát, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, đời sống của người dân.

Chuyên gia kinh tế cho rằng áp lực lạm phát trong năm 2022 là hiện hữu, nhưng không quá lo ngại và dự báo trong tầm kiểm soát theo mục tiêu đã đề ra.

Hà Yên (t/h)