Bệnh viện E kê loạt thực phẩm chức năng vào đơn thuốc khiến người bệnh "lao đao"?

Không chỉ có phản ánh về hoạt động khám, chữa bệnh, bệnh nhân còn “tố” bác sĩ tại Bệnh viện E kê loạt thực phẩm chức năng vào đơn thuốc, vi phạm các quy định. Đáng nói, có những đơn thuốc, chi phí cho thực phẩm chức năng cao bằng, thậm chí nhiều hơn chi phí thuốc điều trị khiến người bệnh phải thêm gánh nặng kinh tế khi chữa trị.

Thực phẩm chức năng nhiều hơn lượng thuốc trong đơn

Như Thương Trường đã phản ánh thông tin trong bài viết “Bệnh nhân phản ánh Bệnh viện E: ‘Bệnh một đằng, chẩn đoán một nẻo’?” về việc các bệnh nhân sau khi khám, chữa bệnh tại Bệnh viện E phàn nàn việc chất lượng dịch vụ, điều trị tại đây. Theo đó, nhiều bệnh nhân đã bỏ về khi chưa có kết quả cấp cứu, hay đã sử dụng thuốc điều trị theo đơn bác sĩ kê trong thời gian dài mà bệnh tình vẫn không thuyên giảm. Từ đó, bệnh nhân đặt nghi vấn về việc liệu bác sĩ có chẩn đoán sai tình trạng, kết luận sai bệnh, dẫn đến kê thuốc sai khiến quá trình điều trị không có tác dụng, bệnh nhân “tiền mất, tật mang”?

Đáng nói hơn, từ những thông tin bạn đọc phản ánh, PV Thương Trường đã nhận thấy nhiều dấu hiệu vi phạm, chưa tuân thủ quy định về khám, chữa bệnh. Cụ thể, sau 2 lần khám tại bệnh viện E, bệnh nhân N.T liên tục được kê đơn với số tiền lên đến hàng triệu đồng, bao gồm nhiều loại thực phẩm chức năng. Nhưng sau khi sử dụng hết số thuốc này theo đúng liều dùng của bác sĩ, bệnh tình của chị T. vẫn không giảm, thậm chí chị còn cảm thấy mệt mỏi hơn.

Theo đó, tìm hiểu nội dung về đơn thuốc này, đơn thuốc do TS. BSCKII Mai Thị Minh Tâm kê cho bệnh nhân để điều trị bệnh bao gồm cả những sản phẩm là thực phẩm chức năng. Thậm chí, số tiền mà bệnh nhân T. phải trả để mua những thực phẩm chức năng này còn đắt hơn số tiền mà chị trả cho số thuốc để điều trị bệnh.

Cụ thể, ở đơn thuốc được bác sĩ kê trong lần khám lại, ngày 26/5/2023, TS. BSCKII Mai Thị Minh Tâm kê cho chị T. 4 loại sản phẩm bao gồm: Smartbibi D3, Tubocal-S, Redbama 40mg và cuối cùng là Dicsep 500mg. Tuy nhiên, theo tìm hiểu, 2 trong số 4 sản phẩm này là thực phẩm chức năng, đó là Smartbibi D3, Tubocal-S có tác dụng bổ sung Canxi, hỗ trợ tăng trưởng chiều cao và hỗ trợ chống lão hóa.

Sản phẩm Thực phẩm bảo vệ sức khỏe SMARTBIBI D3 được kê trong đơn thuốc cho bệnh nhân T. sử dụng để điều trị bệnh “Viêm khớp cùng chậu”. Sản phẩm này do Công ty Cổ phần Dược phẩm DELAP công bố và chịu trách nhiệm theo giấy đăng ký sản phẩm số 8832/2020/ ĐKSP ngày 14/09/2020 của Cục An toàn thực phẩm.

Hay sản phẩm Tubocal-S là thực phẩm chức năng Bổ sung Canxi cho phụ nữ đang trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, giúp xương và răng chắc khỏe. Hỗ trợ phát triển chiều cao ở trẻ em, thanh thiếu niên. Giảm nguy cơ loãng xương ở người lớn.

Đáng nói, dù có công dụng gần như tương đương nhau là bổ sung Canxi và vitamin D3, nhưng TS. BSCKII Mai Thị Minh Tâm lại kê cả 2 loại này vào đơn thuốc cho bệnh nhân T. Đơn thuốc này sau đó được bệnh nhân mua tại nhà thuốc số 3 của Bệnh viện E với tổng số tiền là hơn 1,5 triệu đồng nhưng số tiền cho 2 loại thực phẩm chức năng này là gần 900.000 đồng. Tức số tiền bệnh nhân T. mua thực phẩm chức năng kê trong đơn đắt gần gấp 1,5 lần số tiền mua thuốc điều trị bệnh.

“Sau khi đi khám tại các bệnh viện khác, tôi được biết bệnh thoái hóa này không thể chưa khỏi, nhưng khám chữa dùng thuốc thì phải thuyên giảm. Đằng này tôi phải dùng quá nhiều thuốc kháng sinh, bệnh tình vẫn không đỡ. Bác sĩ khám cho tôi cho biết, bệnh này không thể dùng thuốc mà khỏi được, phải vật lý trị liệu. Nhưng nếu thế thì ngay từ đầu tại sao bác sĩ tại Bệnh viện E lại không tư vấn trị liệu cho tôi, để tôi không phải dùng quá nhiều thuốc như thế này. Chắc bệnh viện cố tình kê nhiều thuốc để bán thực phẩm chức năng cho tôi.” Chị T. bức xúc.

Không chỉ với trường hợp của bệnh nhân T., sau khi Thương Trường có những thông tin phản ánh về tồn tại ở Bệnh viện E, nhiều bệnh nhân khác cũng đã gửi phản ánh, những bức xúc tương tự đã gặp phải. Đơn cử như trường hợp của bệnh nhân N.V.C (Đông Anh, Hà Nội). Anh C. cho biết, do đau bụng nhiều ngày nên đã tìm đến bệnh viện E để khám. Tại đây, anh được các bác sĩ thực hiện các hoạt động nội soi thực quản, dạ dày, tá tràng; nội soi đại trực tràng,…

Sau đó, anh C. được kết luận bị loét dạ dày và viêm đại tràng không xác định. “Tôi được bác sĩ Nguyễn Trung Thành chỉ định đi soi dạ dày và đại tràng, kết quả là vài vết loét tá tràng kết luận viêm hang vị . Và bác sĩ kê đơn thuốc hết 4,5 triệu đồng. Tất cả các loai thuốc trong đó chỉ có 1 loai kháng sinh đắt tiền còn đâu các loại thuốc kia đều là thuốc bổ, thực phẩm chức năng, không liên quan gì đến bệnh. Và đến bây giờ hơn một tháng không khỏi. Xin hỏi kê đơn thuốc kiểu như vậy có được không hay là có chủ ý từ phía Bệnh viện kê đơn bán thuốc?” anh C chia sẻ.

Cũng theo anh C. sau đó anh được Giám đốc bệnh viện Đa khoa huyện Đông Anh cho biết, trong đơn thuốc của anh gần như không có thuốc chữa bệnh, do đó bệnh tình không những không giảm mà còn có dấu hiệu nặng hơn. Sau đó, anh được vị bác sĩ này kê đơn thuốc, mua hết khoảng 300.000 đồng, uống khoảng 10 ngày thì khỏi.

Theo đơn thuốc của anh C., anh được bác sĩ kê 6 loại, bao gồm: Levofloxacin 250 mg, Reprat 40mg, l-glutathione 1000mg - collagen natri 400mg, dầu gan cá mập 250mg, L-carnitine 200mg (B12 energy), intesta 500 mg. Tổng cộng 6 loại sản phẩm này, anh C. mua tại nhà thuốc bệnh viện hết 4,5 triệu đồng.

Nhưng trong số này, các sản phẩm l-glutathione 1000mg - collagen natri 400mg, dầu gan cá mập 250mg, L-carnitine 200mg (B12 energy), intesta 500 mg đều không phải là thuốc. Đây đều là những thực phẩm, thực phẩm chức năng, thực phẩm y khoa,.. mà theo quy định thì các bác sĩ sẽ không được kê vào đơn thuốc cho bệnh nhân.

Đáng nói hơn, ngoài các sản phẩm thực phẩm chức năng intesta 500 mg có các công dụng như hỗ trợ tiêu hóa, hỗ trợ chức năng ruột,.. liên quan đến bệnh viêm loét dạ dày của anh C, thì những sản phẩm còn lại gần như không hề liên quan. Cụ thể, theo tìm hiểu, sản phẩm dầu gan cá mập 250mg được sử dụng cùng với các loại thuốc trị ung thư thông thường để điều trị bệnh bạch cầu và các bệnh ung thư khác; để ngăn ngừa bệnh bức xạ từ liệu pháp tia X ung thư; để ngăn ngừa cảm lạnh thông thường, cúm và cúm lợn; và để tăng cường hệ thống miễn dịch của cơ thể.

Thậm chí, sản phẩm L-Carnitine 200mg (B12 energy) còn có tác dụng tạo năng lượng, chống oxy hóa ổn định màng tế bào; giảm tạo các gốc oxy hóa, giảm mệt mỏi cung cấp năng lượng cho cơ thể, giúp tăng cường sức khỏe, tăng cân, giảm cân, sáng da,… Hay l-glutathione 1000mg - collagen natri 400mg có công dụng như ngăn ngừa lão hóa; ngăn ngừa chứng nghiện rượu, hen suyễn, bệnh tim, ung thư, viêm gan, bệnh gan, các căn bệnh làm suy yếu hệ thống miễn dịch của cơ thể, mất trí nhớ, bệnh Alzheimer,… đều không liên quan đến bệnh của anh C. nhưng vẫn được kê vào đơn thuốc.

Tiền thực phẩm chức năng đắt hơn tiền thuốc

Không chỉ kê nhiều loại thực phẩm chức năng, những sản phẩm không liên quan vào đơn thuốc cho người bệnh, nhiều bệnh nhân tại Bệnh viện E còn phải trả số tiền thực phẩm chức năng cao hơn cả tiền thuốc có trong đơn. Cụ thể như trường hợp của anh T. (Cầu Giấy, Hà Nội).

Theo đó, ngày 20/8/2023 anh T. có biểu hiện đau họng người ngây ngấy sốt nên đã đến khoa khám bệnh theo yêu cầu của Bệnh viện E để khám. Sau khi soi họng bác sĩ kết luận anh bị viêm họng cấp rồi kê đơn thuốc, cũng không lý giải nguyên nhân vì sao anh thường xuyên bị viêm họng. Nghĩ là bác sĩ kê đúng thuốc đúng bệnh nên anh mang đơn đi mua thuốc ở nhà thuốc bệnh viện mà không kiểm tra có những loại thuốc gì, cần thiết dùng hay không. Đến khi về nhà sử dụng anh mới biết, số thuốc bác sĩ kê cho mình có cả hộp vitamin, còn lại là hai loại kháng sinh đắt tiền, 1 loại chống viêm mũi dị ứng nhưng anh không hề bị cảm cúm hay hắt hơi sổ mũi.

Đáng nói hơn, số tiền anh T. phải chi cho loại vitamin này là gần 1 triệu đồng đắt hơn cả số tiền mà các loại thuốc kháng sinh anh phải chi trả để điều trị bệnh. Lúc này anh T. mới tá hoả loại vitamin này quá đắt, nếu bác sĩ tư vấn trước chắc chắn anh không mua vì ở nhà anh cũng thường xuyên bổ sung các loại thực phẩm chức năng, ăn uống đầy đủ, thể dục lành mạnh.

Chỉ một bệnh thông thường vì anh thường xuyên bị viêm họng, anh T đã phải chi hơn 2 triệu một đơn thuốc gồm cả thực phẩm chức năng, chưa kể tiền khám, và tái lại chỉ hơn chục ngày sau, anh lại phải đi khám ở nơi khác. Bác sĩ nội soi vòm họng cho anh và kết luận anh bị viêm vòm họng, họng, hạ họng, loạn cảm họng, hội chứng trào ngược. Hội chứng trào ngược là nguyên nhân chính khiến anh thường xuyên bị viêm họng.

Đơn thuốc của anh là thuốc kháng sinh kháng viêm, súc họng, và thuốc dạ dày chỉ bằng 1/3 đơn thuốc bệnh viện E đã kê.

Có thể thấy, việc kê thực phẩm chức năng vào đơn thuốc của bệnh nhân có nhiều dấu hiệu vi phạm quy định được Bộ Y tế đưa ra tại Thông tư 05/2016/TT-BYT và Thông tư số 52/2017/TT-BYT về kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú. Theo quy định tại khoản 4, Điều 5, Thông tư 05/2016/TT-BYT ngày 29/2/2016, quy định về kê đơn thuốc trong điều trị ngoại trú thì người kê đơn thuốc không được kê vào đơn thuốc: Các thuốc, chất không nhằm mục đích phòng bệnh, chữa bệnh; Các thuốc chưa được phép lưu hành hợp pháp tại Việt Nam; thực phẩm chức năng và mỹ phẩm. Cũng theo quy định người kê đơn chỉ có thể tư vấn chế độ dinh dưỡng, chế độ sinh hoạt cho người bệnh hoặc người đại diện người bệnh.

Cùng với đó, khoản 10 Điều 4 Thông tư 52/2017/TT-BYT quy định về nguyên tắc kê đơn thuốc nêu rõ, “Không được kê vào đơn thuốc các nội dung quy định tại Khoản 15 Điều 6 Luật dược, cụ thể:

a) Các thuốc, chất không nhằm mục đích phòng bệnh, chữa bệnh;

b) Các thuốc chưa được phép lưu hành hợp pháp tại Việt Nam,

c) Thực phẩm chức năng;

d) Mỹ phẩm."

Tuy việc người bệnh sử dụng thực phẩm chức năng, thực phẩm bảo vệ sức khỏe là không có các tác dụng phụ, không nguy hiểm nhưng việc kê đơn có kèm thực phẩm chức năng vào đơn thuốc khiến nhiều bệnh nhân không có điều kiện để chi trả chi phí quá lớn cho các sản phẩm như vậy. Trong khi đó, nhiều trường hợp họ không được tu vấn cụ thể, không thể lựa chọn việc mua hay không mua, dùng hay không dùng, dẫn đến áp lực lớn hơn khi điều trị bệnh.
Đề nghị Bộ Y tế chỉ đạo các đơn vị chức năng vào cuộc để làm rõ những nội dung liên quan, xử lý trách nhiệm các tổ chức, cá nhân để xảy ra sai phạm nếu có.

Thương Trường sẽ tiếp tục thông tin./.

Đinh Hiệu - Quang Anh