Được kì vọng là động lực hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) kỳ vọng từ cuối năm 2022, đầu tư công sẽ được đẩy mạnh và có kết quả rõ nét hơn và có thể đạt 90- 95% kế hoạch, tương ứng với giải ngân hơn 200 nghìn tỷ đồng trong 4 tháng cuối năm.
Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) đã nâng dự báo tăng trưởng năm 2022 lên 7,8% (dự báo trước đó là 7,2%). Các yếu tố hỗ trợ tăng trưởng bao gồm: Đầu tư công; Xuất khẩu tiếp tục được hưởng lợi nhờ lộ trình tham gia các hiệp định FTAs; Dòng vốn FDI ổn định và Tiêu dùng nội địa tích cực.
Đầu tư công được kì vọng là động lực hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, nhiều dự án trọng điểm được Chính Phủ tập trung đẩy mạnh
Đầu tư công vẫn được coi là giải pháp then chốt nhằm kích thích kinh tế cũng như tác động lan tỏa đến các lĩnh vực khác trong dài hạn. Tốc độ giải ngân vốn đầu tư công trong 9 tháng đầu năm đạt 253.1 nghìn tỷ đồng, bằng 48.1% kế hoạch năm và tăng 15.8% YoY. Tuy tốc độ giải ngân hiện vẫn còn hạn chế tuy nhiên đặc thù của giải ngân vốn đầu tư công thường thấp vào những tháng đầu năm và tăng mạnh trong những tháng cuối năm, nhất là trong Qúy 4.
Thời gian qua, việc giải phóng mặt bằng chậm, giá nguyên vật liệu tăng cao khiến nhiều nhà thầu có xu hướng thi công cầm chừng, chờ được điều chỉnh đơn giá. Hơn nữa, kế hoạch đầu tư công trung hạn mới được Quốc hội thông qua từ tháng 7/2021, nên thực tế đầu năm nay chủ yếu là tiếp tục triển khai các dự án chuyển tiếp.
Trong khi đó, các dự án mới thì vẫn đang trong quá trình chuẩn bị, làm thủ tục, quá trình này thông thường mất khoảng 6-8 tháng.
Để đốc thúc việc giải ngân đầu tư công cho giai đoạn cuối năm, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 3 Nghị quyết chuyên đề về giải ngân vốn đầu tư công, 3 công điện và chỉ đạo 6 tổ công tác kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 124/NQ-CP ngày 15/9/2022 về các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công những tháng cuối năm 2022 với mục tiêu phấn đấu tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư nguồn ngân sách nhà nước năm 2022 đạt 95 - 100% kế hoạch được Thủ tướng Chính phủ giao và giải ngân tối thiểu 50% vốn Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội được giao trong năm 2022.
Theo đó, KBSV kỳ vọng từ cuối năm 2022, đầu tư công sẽ được đẩy mạnh và có kết quả rõ nét hơn và có thể đạt 90- 95% kế hoạch, tương ứng với giải ngân hơn 200 nghìn tỷ đồng trong 4 tháng cuối năm.
Rủi ro tiến độ thực hiện không được như mong đợi có thể đến từ cả yếu tố khách quan và chủ quan như tiến độ thi công chậm, giá nguyên vật liệu tăng cao hay các khó khăn trong khâu giải phóng mặt bằng.
Xuất khẩu chịu nhiều áp lực hơn
9 tháng đầu năm 2022, kim ngạch xuất khẩu hàng hoá của Việt Nam đạt 282.52 tỷ USD (+10.3% YoY). Số liệu từ Tổng Cục Hải Quan cũng cho thấy hầu hết các mặt hàng xuất khẩu truyền thống đến các đối tác thương mại lớn đều ghi nhận tăng trưởng cao so với cùng kỳ năm 2021.
Động lực thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam trong năm 2022 bao gồm: Việc các FTA được ký kết đang dần có hiệu lực (CPTPP, EVFTA, UKFTA, RCEP…), các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước đang dần nắm bắt được các lợi thế cạnh tranh khi được hưởng lợi từ các mức thuế quan ưu đãi. Cùng với đó là sự phục hồi của lĩnh vực sản xuất khi Việt Nam bình thường hóa nền kinh tế.
Ở chiều ngược lại, kim ngạch xuất khẩu Việt Nam các tháng cuối năm sẽ chịu nhiều áp lực hơn, đến từ các yếu tố: Xuất khẩu của các doanh nghiệp FDI chậm lại, do nhu cầu tại các thị trường lớn giảm sút (biểu đồ 20). Cụ thể, 43% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam tương ứng 82.5 tỷ USD đến từ máy móc thiết bị, linh kiện điện tử đóng góp chủ yếu đến từ khối doanh nghiệp FDI, trong đó tổng công ty lớn như Samsung (chiếm 50% tỷ trọng đóng góp giá trị xuất khẩu hàng điện từ của khối này) lại đang thu hẹp sản xuất, cắt giảm số ngày làm việc của công nhân từ 5 ngày/tuần xuống 3 ngày/tuần và khuyến khích các kỳ nghỉ cho công nhân tại nhà máy Việt Nam. Theo đó, chỉ số sản xuất công nghiệp IIP - ngành điện tử tháng 9 đã giảm mạnh về mức âm đạt -2.4 YoY.
Đà tăng giá của mặt hàng thế mạnh của Việt Nam như nông lâm thủy sản, gạo, thép,… có thể sẽ chững lại hoặc đảo chiều trong thời gian tới khi nguồn cung dồi dào. Cuối cùng là việc VND tăng giá so với các đồng tiền của đối tác thương mại (do neo theo USD), khiến hàng hoá xuất khẩu của Việt Nam giảm tính cạnh tranh.
Kỳ vọng dòng vốn FDI, và tiêu dùng nội địa phục hồi mạnh mẽ
KBSV cho rằng niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài được cải thiện và tích cực hơn so với năm 2021 nhờ: Việt Nam mở cửa hoàn toàn giao thương quốc tế từ ngày 15/03/2022, tạo điều kiện thuận lợi cho các chuyên gia từ đối tác đến Việt Nam nghiên cứu và ký kết hợp đồng, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đã bị trì hoãn do ảnh hưởng bởi các đợt giãn cách và đóng cửa đường bay quốc tế trong năm 2020-2021.
Hiện, Việt Nam vẫn đang là điểm đến lý tưởng nhờ các yếu tố thuận lợi nhờ số lượng lớn các hiệp định FDA đã ký kết, vị trí địa lý lý tưởng, lực lượng lao động dồi dào với chi phí nhân công thấp tương đối, cùng các chính sách hỗ trợ của Chính Phủ.... Sự gián đoạn chuỗi cung ứng của Trung Quốc được đánh giá là cơ hội cho Việt Nam khi các nhà đầu tư nước ngoài tiến hành dịch chuyển sản xuất ra khỏi Trung Quốc. Bên cạnh đó, việc đồng CNY tiếp tục rớt giá mạnh có thể ảnh hưởng tiêu cực tới niềm tin của nhà đầu tư nước ngoài vào môi trường kinh doanh, trong khi đồng VND được đánh giá là khá ổn định.
Xét riêng cho 9 tháng đầu năm, giải ngân vốn FDI đạt 15,428 triệu USD (+16.3% YoY) và vốn đăng ký bổ sung tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ lần lượt đạt 8,350 triệu USD, tăng 29.9% YoY phản ánh nhà đầu tư nước ngoài lạc quan với môi trường kinh doanh và tiếp tục đa dạng, mở rộng chuỗi cung ứng tại Việt Nam.
Ở chiều ngược lại, 9 tháng đầu năm đăng kí FDI mới đạt 18,755 triệu USD (- 15.3% YoY), sự sụt giảm ở đăng kí FDI mới do được so sánh trên nền cao vì yếu tố đột biến của cùng kỳ năm ngoái với 2 dự án tỷ đô đăng ký mới với tổng số vốn đăng ký đạt 4,410 triệu USD. Lo ngại rủi ro suy thoái kinh tế toàn cầu gia tăng khiến các nhà đầu tư nước ngoài thận trọng hơn trong việc đăng kí FDI mới; và Báo cáo về năng suất lao động của VEPR được công bố năm 2021, chỉ ra rằng năng suất lao động trên toàn nền kinh tế Việt Nam tuy đã tăng lên theo thời gian nhưng tốc độ tăng chỉ ở mức trung bình và không ổn định. Theo đó, sẽ làm giảm sức hút dòng vốn FDI trong thời gian tới khi cơ cấu dân số Việt Nam sẽ bước vào thời kỳ dân số già trong 1 thập niên tới (Theo Tổng cục thống kê dự báo, năm 2026 Việt Nam sẽ bước vào thời kỳ dân số già, kéo dài trong 28 năm (2026-2054), tương ứng với tỷ trọng dân số từ 65 tuổi chiếm từ 10.2% đến 19.9%).
KBSV cũng kỳ vọng ngành dịch vụ nhà hàng và du lịch sẽ tiếp tục sôi động những tháng cuối năm 2022. Lĩnh vực này cũng cho những tín hiệu tích cực hơn nhờ du lịch nội địa và quốc tế sôi động hơn (biểu đồ 25), tương ứng với chỉ số Google Mobility tăng rõ nét so với mức thấp cuối tháng 9. Đồng thời, kỳ vọng lượng khách quốc tế đến từ thị trường này vào Việt Nam sẽ tiếp tục tăng mạnh vào các tháng cuối năm.
Trung Anh