Dịch vụ đổi tiền lẻ, tiền mới nhộn nhịp cận Tết, mức phí lên tới 15%

Còn hơn 1 tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán Quý Mão 2023, nhưng thị trường đổi tiền lẻ, tiền mới đã khá nhộn nhịp, với mức phí lên tới 15%. Không chỉ các website, fanpage, nhiều cá nhân cũng tranh thủ lập hội nhóm, đăng thông tin và giá cả dịch vụ công khai trên mạng xã hội.

Cận Tết, dịch vụ đổi lẻ, tiền mới đã bắt đầu hoạt động nhộn nhịp. Chỉ cần gõ từ khóa "đổi tiền lẻ" trên các mạng xã hội, hàng chục website, hội nhóm cung cấp dịch vụ này sẽ hiện ra như "Dịch vụ đổi tiền", "Đổi tiền Tết", "Đổi tiền giá rẻ"... sẵn sàng đáp ứng nhu cầu đổi tiền lẻ, tiền mới của người dân trong khoảng thời gian cao điểm cận Tết Nguyên đán.

Khảo sát trên chợ mạng, nhiều shop đổi tiền online quảng cáo tất cả tiền lẻ mệnh giá nhỏ đến tiền mệnh giá lớn nguyên seri đều luôn sẵn hàng. Tiền có mệnh giá nhỏ từ 1.000-10.000 đồng có phí đổi từ 10 - 15%, còn lại phí đồng giá từ khoảng 6 - 8%. Thậm chí, một số chủ shop online còn "phá giá" để mức phí đổi chỉ có 3-5% cho các mệnh giá nhưng yêu cầu khách phải đặt cọc, chuyển khoản trước 10% giá trị tiền đổi và nhận hàng qua một bên thứ ba. Và khi nhận đủ hàng thì giao nốt số tiền còn lại.

Không chỉ cá nhân, nhiều fanpage, hội nhóm đổi tiền lẻ, tiền mới liên tiếp xuất hiện với quy mô lên với cả nghìn thành viên. Hầu hết quy tắc trong các nhóm là khách phải tự nhắn tin hoặc gọi điện theo hướng dẫn, người bán chỉ đưa ra phần trăm phí đổi, không giao dịch trong nhóm. Các đại lý đều đưa ra mức phí đổi từ 3 - 15%, tùy mệnh giá. Mức phí này sẽ thay đổi liên tục theo thời gian, càng cận tết sẽ càng tăng thêm khoảng 1 - 2%. Vì vậy, trước khi đổi tiền, các đại lý thường hỏi khách về mệnh giá và số lượng giao dịch.

Để thu hút khách hàng, hầu hết các chủ shop đều quảng cáo như: Tiền thật 100%, tiền nguyên cọc, nguyên seri, nói không với tiền lướt, giao hàng nhanh, đổi càng sớm phí càng rẻ. Không chỉ các website, nhiều fanpage, hội nhóm đổi tiền lẻ, tiền mới trên Facebook, Zalo… cũng xuất hiện với cả nghìn thành viên. Một quy tắc “bất di bất dịch” được đặt ra là khách phải tự nhắn tin hoặc gọi điện theo hướng dẫn, người bán chỉ đưa ra phần trăm phí đổi, không giao dịch trong nhóm.

Ngoài dịch vụ đổi tiền mới, tiền lẻ, “dân buôn tiền” trên mạng internet còn rao bán cả tiền lì xì, tiền độc, tiền hiếm, ngoại tệ của nhiều nước. Các loại tiền này chủ yếu được chuyển trực tiếp từ nước ngoài về, với giá bán thường cao gấp nhiều lần so với mệnh giá thực tế tùy vào độ độc, lạ của loại tiền.

Chẳng hạn, tiền mệnh giá 1 và 2 USD có giá lần lượt từ 30.000 và 55.000 đồng/tờ, nhưng nếu có seri đẹp thì giá bán có thể lên tới cả triệu đồng một tờ. Ngoài ra, một số tờ tiền được in và phát hành riêng theo năm của nhiều quốc gia cũng được rao bán công khai, ví dụ như tiền hình con trâu của Macao, Australica… thậm chí, cả tiền Việt Nam nhưng có seri đẹp cũng được rao bán.

Việc đổi tiền lẻ kiếm lời từ phí chênh lệch là hành vi trái pháp luật và có thể bị phạt tiền. Theo Điểm a khoản 5 Điều 30 Nghị định 88/2019/NĐ-CP quy định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng đã quy định rõ, hành vi đổi tiền trái phép có thể bị phạt lên tới 80 triệu đồng. Cụ thể, phạt tiền từ 20 đến 40 triệu đồng đối với hành vi thực hiện đổi tiền không đúng quy định của pháp luật. Mức phạt trên áp dụng với cá nhân, còn với tổ chức sẽ tăng nặng gấp 2 lần. Việc mua bán ngoại tệ không được cấp phép cũng là hành vi vi phạm pháp luật.

Thực tế, từ năm 2013, NHNN đã có chủ trương không in thêm tiền mới mệnh giá thấp vào lưu thông dịp Tết và tiếp tục siết chặt việc đổi tiền lẻ, trong khi một bộ phận người dân vẫn có nhu cầu về loại tiền này. Đây là lý do dịch vụ đổi tiền lẻ "chui" vẫn tồn tại, nhất là cao điểm Tết.

Cơ quan này đã có văn bản thông báo đến các đơn vị liên quan đề nghị thực hiện nghiêm túc các quy định, chỉ đạo của về công tác tiền mặt, nhất là vào dịp cuối năm, giáp Tết Nguyên đán. Đồng thời, chủ động xây dựng kế hoạch thu chi tiền mặt, cân đối cơ cấu mệnh giá chi cho khách hàng, tăng cường công tác tuyển chọn, phân loại tiền, đảm bảo an ninh, an toàn kho quỹ trong dịp cuối năm và giáp Tết Nguyên đán…

Mặc dù quy định của pháp luật như vậy, nhưng đổi tiền lẻ, tiền mới qua mạng vẫn diễn ra rầm rộ, tiềm ẩn nguy cơ lừa đảo rất cao bởi nhiều trang web đổi tiền không có địa chỉ rõ ràng và thường yêu cầu khách chuyển khoản trước nên không ít người đã bị “bùng” tiền khi chưa nhận được tiền mới, tiền lẻ. Đa phần thường bị rút ruột, hoặc tráo tiền giả vào... Do vậy, các chuyên gia khuyến cáo, người dân cần thận trọng, không nên đổi tiền, mất phí, nhất là sử dụng dịch vụ đổi tiền online, tránh tình trạng "tiền mất tật mang".

Anh Đào