Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) mới đây đã ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 44/QĐ-XPHC đối với Công ty TNHH MTV Sản xuất Dược – Mỹ phẩm GAMMA, liên quan đến nhiều hành vi vi phạm trong sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm.
Đáng chú ý, các sai phạm không chỉ dừng ở lỗi thủ tục mà trực tiếp liên quan đến sự không phù hợp giữa hồ sơ công bố và sản phẩm thực tế lưu hành, tiếp nối chuỗi vấn đề từng được phản ánh trước đó về doanh nghiệp này.
Vi phạm không đơn lẻ, sai phạm lặp lại trong lĩnh vực mỹ phẩm
Theo Quyết định số 44/QĐ-XPHC, Công ty TNHH MTV Sản xuất Dược – Mỹ phẩm GAMMA bị xử phạt vì nhiều hành vi vi phạm quy định về quản lý mỹ phẩm, trong đó nổi bật là việc kinh doanh sản phẩm có công dụng ghi trên nhãn không đúng với nội dung đã được công bố, cũng như sản xuất mỹ phẩm có công thức không phù hợp hồ sơ pháp lý.
Đây không phải lần đầu doanh nghiệp này xuất hiện trong các quyết định xử phạt của cơ quan quản lý. Trước đó, đã có nhiều thông tin phản ánh về các vụ việc liên quan đến GAMMA, trong đó có những vi phạm về điều kiện sản xuất và hồ sơ pháp lý mỹ phẩm. Việc tiếp tục bị xử phạt với nhiều hành vi cùng lúc cho thấy các vi phạm không mang tính đơn lẻ, mà có dấu hiệu lặp lại theo thời gian.
Quyết định xử phạt số 44/QĐ-XPHC. (Nguồn: Cục Quản lý Dược)
Theo quyết định xử phạt, doanh nghiệp đã kinh doanh ba sản phẩm mỹ phẩm có công dụng ghi trên nhãn không đúng với công dụng đã được công bố trong hồ sơ pháp lý, gồm: Gamma Neoderm Plus (số tiếp nhận Phiếu công bố 003019/20/CBMP-HCM, cấp ngày 21/7/2020; lô sản xuất NDPS011023, ngày sản xuất 28/10/2023); Gamma Lucci (số tiếp nhận Phiếu công bố 005294/22/CBMP-HCM, cấp ngày 28/12/2022; lô sản xuất LUCI010324, ngày sản xuất 16/3/2024); và Gamma Dolly AC Acnes Gel (số tiếp nhận Phiếu công bố 003977/21/CBMP-HCM, cấp ngày 31/12/2021; lô sản xuất DL AC010824, ngày sản xuất 02/8/2024). Tổng giá trị các sản phẩm vi phạm được xác định là 41,652 triệu đồng.
Bên cạnh đó, cơ quan chức năng còn xác định doanh nghiệp sản xuất Gamma Vinatid (số tiếp nhận Phiếu công bố 004149/20/CBMP-HCM, cấp ngày 05/10/2020; lô sản xuất VINA011123, ngày sản xuất 03/11/2023) có công thức không đúng với hồ sơ công bố đã được cấp phép. Đây được xem là hành vi vi phạm nghiêm trọng trong lĩnh vực mỹ phẩm, bởi công thức sản phẩm là yếu tố cốt lõi liên quan trực tiếp đến mức độ an toàn, hiệu quả và nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng.
Việc ghi công dụng không đúng với hồ sơ công bố bị xem là hành vi tiềm ẩn nguy cơ gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng, làm sai lệch thông tin về hiệu quả sử dụng, từ đó ảnh hưởng đến quyền được tiếp cận thông tin đầy đủ, chính xác của khách hàng. Đồng thời, theo quy định hiện hành, mọi thay đổi về công thức sản phẩm đều phải được thực hiện công bố lại trước khi lưu hành; việc không tuân thủ yêu cầu này không chỉ làm suy yếu cơ chế hậu kiểm của cơ quan quản lý nhà nước, mà còn phá vỡ nguyên tắc tự chịu trách nhiệm – nền tảng trong quản lý mỹ phẩm hiện nay.
Với các vi phạm nêu trên, doanh nghiệp bị phạt tổng cộng 95 triệu đồng, bị tước quyền sử dụng Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất mỹ phẩm trong thời hạn 1,5 tháng, buộc thu hồi, tiêu hủy toàn bộ sản phẩm vi phạm, nộp lại số lợi bất hợp pháp, đồng thời đối mặt với việc xem xét thu hồi số tiếp nhận Phiếu công bố đối với sản phẩm sai phạm về công thức.
Từ các quyết định xử phạt đến dấu hỏi về hệ thống kiểm soát nội bộ
Trước đó, Thương Trường đã nhiều lần phản ánh các quyết định xử phạt, thu hồi sản phẩm liên quan đến Công ty TNHH MTV Sản xuất Dược – Mỹ phẩm GAMMA được cơ quan quản lý ban hành, cho thấy các vi phạm trong lĩnh vực dược – mỹ phẩm tại doanh nghiệp này không mang tính đơn lẻ mà có dấu hiệu lặp lại qua nhiều năm và trên nhiều dòng sản phẩm khác nhau. Từ các sản phẩm chăm sóc da đến mỹ phẩm điều trị, không ít trường hợp bị yêu cầu đình chỉ lưu hành, thu hồi và tiêu hủy do thành phần không phù hợp hồ sơ công bố, công thức thực tế sai lệch so với hồ sơ đã đăng ký hoặc ghi nhãn không đúng quy định.
Đáng chú ý, một số sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất từng bị yêu cầu thu hồi trên phạm vi toàn quốc sau khi cơ quan chức năng phát hiện thành phần thực tế không trùng khớp với hồ sơ công bố, trong đó có các hoạt chất bảo quản không được khai báo. Việc tiếp tục bị xử phạt với hàng loạt sản phẩm vi phạm trong quyết định lần này cho thấy những tồn tại trong công tác tuân thủ của doanh nghiệp vẫn chưa được khắc phục triệt để.
Liên tiếp lặp lại sai phạm, doanh nghiệp GAMMA đang “thử thách” niềm tin thị trường?
Chuỗi vụ việc phản ánh một thực tế đáng lo ngại trong lĩnh vực mỹ phẩm: một bộ phận doanh nghiệp vẫn xem nhẹ nghĩa vụ tuân thủ pháp luật, coi việc công bố sản phẩm chỉ là bước thủ tục để hợp thức hóa việc lưu hành, thay vì là nền tảng pháp lý bắt buộc. Trong khi đó, hồ sơ công bố mỹ phẩm về bản chất chính là cam kết pháp lý của doanh nghiệp đối với cơ quan quản lý và người tiêu dùng về công thức, công dụng, độ an toàn và chất lượng sản phẩm.
Khi công thức thực tế hoặc nội dung ghi nhãn không còn phù hợp với hồ sơ đã công bố, không chỉ cơ chế hậu kiểm của cơ quan quản lý bị suy yếu mà người tiêu dùng trở thành đối tượng chịu rủi ro trực tiếp. Việc sai phạm lặp lại cũng đặt ra dấu hỏi về hiệu quả của hệ thống kiểm soát chất lượng nội bộ, trách nhiệm của bộ phận chuyên môn và mức độ coi trọng tuân thủ pháp luật tại doanh nghiệp.
Vụ việc lần này tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết đối với các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm: chuyển từ tư duy đối phó sang tư duy tuân thủ thực chất. Trong bối cảnh cơ quan quản lý đang siết chặt hậu kiểm, công khai thông tin vi phạm và áp dụng chế tài ngày càng nghiêm khắc, mọi sai lệch – từ hồ sơ công bố, công thức sản phẩm đến nội dung ghi nhãn, quảng bá – đều có thể trở thành rủi ro pháp lý nghiêm trọng, kéo theo hệ lụy về tài chính, uy tín và thương hiệu.
Ở góc độ thị trường, việc xử lý dứt khoát các sai phạm là cần thiết để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và từng bước thiết lập lại kỷ cương tuân thủ trong ngành mỹ phẩm. Tuy nhiên, về lâu dài, sự minh bạch và bền vững của thị trường không thể chỉ dựa vào các quyết định xử phạt, mà phụ thuộc lớn vào ý thức tự giác, trách nhiệm xã hội và năng lực quản trị tuân thủ của chính doanh nghiệp.
Đối với người tiêu dùng, những vụ việc liên tiếp như trên cũng là lời nhắc nhở cần thận trọng hơn khi lựa chọn mỹ phẩm, ưu tiên các sản phẩm có thông tin rõ ràng, nguồn gốc minh bạch và được sản xuất bởi những doanh nghiệp thể hiện cam kết tuân thủ pháp luật một cách nghiêm túc, nhất quán.
Đinh Toàn