Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh, chặng đường sắp tới, doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam không chỉ tăng về số lượng mà phải lớn lên về chất lượng, năng suất, công nghệ, quản trị và tầm vóc, phải trở thành nền tảng vững chắc và nguồn bổ sung liên tục cho lớp doanh nghiệp lớn.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa đã phát triển mạnh về số lượng
Theo Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ, ngày 25/8, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dự lễ kỷ niệm 20 năm thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất của Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME).
Theo thông tin từ lễ kỷ niệm, trong hành trình 20 năm qua, từ điểm xuất phát với 300 hội viên doanh nghiệp và 2 liên minh Hợp tác xã tỉnh, đến nay VINASME đã phát triển mạng lưới hơn 65 nghìn hội viên, 54 hội/hiệp hội doanh nghiệp thành viên tại 34 tỉnh, thành phố, cùng hệ thống văn phòng đại diện, ban chuyên môn, trung tâm hỗ trợ, viện nghiên cứu và các đơn vị trực thuộc. Ghi nhận những thành tích xuất sắc, Đảng, Nhà nước đã trao tặng Hiệp hội Huân chương Lao động hạng Ba (năm 2016), Huân chương Lao động hạng Nhất (năm 2026) cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.
Phát biểu tại sự kiện, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá, sự lớn mạnh của cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa và sự trưởng thành của Hiệp hội gắn liền với tiến trình đổi mới tư duy phát triển, hoàn thiện thể chế và hội nhập quốc tế của Việt Nam.
Đảng định hướng; Quốc hội thể chế hóa; Chính phủ tổ chức thực thi; doanh nghiệp là chủ thể; Hiệp hội là cầu nối để trực tiếp tham gia vào quá trình hoạch định và thực thi chính sách phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, đảm bảo các cơ chế chính sách phản ánh đúng yêu cầu thực tiễn và hiệu quả trong triển khai thực hiện.
Theo Thủ tướng, chủ trương, đường lối, cơ chế, chính sách của Đảng, Nhà nước ngày càng đầy đủ, đồng bộ, kiến tạo không gian phát triển mới cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các nghị quyết của Đảng, đặc biệt Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã tạo hệ thống định hướng chiến lược đồng bộ, đặt doanh nghiệp vào vị trí trung tâm của quá trình phát triển, coi kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.
Quốc hội đã từng bước thể chế hóa chủ trương của Đảng bằng hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện về doanh nghiệp và các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến doanh nghiệp (như đầu tư, đất đai, thuế, tín dụng, khoa học công nghệ, sở hữu trí tuệ, cạnh tranh…).
Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành các nghị định, chương trình, kế hoạch và thường xuyên tổ chức đối thoại với doanh nghiệp để đưa chủ trương, pháp luật vào thực tiễn; gần đây nhất, từ 1/1/2026, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân đối với hộ, cá nhân kinh doanh được nâng từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng/năm.
Chính phủ cũng đã trình Quốc hội thông qua Nghị quyết giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân và 30% thuế thu nhập doanh nghiệp trong năm 2026, 2027 đối với các hộ kinh doanh và doanh nghiệp có tổng doanh thu hằng năm không vượt quá 10 tỷ đồng; đồng thời chỉ đạo các cơ quan chức năng trong năm nay sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp đơn giản hóa về nguyên tắc, phương pháp tính thuế thu nhập doanh nghiệp cũng như về thuế VAT, tạo điều kiện, hỗ trợ các doanh nghiệp hoạt động trong bối cảnh còn rất nhiều khó khăn, thách thức như thời gian vừa qua.
Bên cạnh đó, Chính phủ chỉ đạo xây dựng cơ chế khuyến khích thành lập doanh nghiệp một người, hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi, đồng thời sửa đổi Luật Hỗ trợ Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành dự án Luật Phát triển Doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm đơn giản hóa chính sách thuế và đưa ra các giải pháp hỗ trợ thực sự khả thi.
Thủ tướng đánh giá các doanh nghiệp nhỏ và vừa đã phát triển mạnh về số lượng, mở rộng vai trò và đóng góp ngày càng quan trọng đối với nền kinh tế, hiện chiếm gần 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động, hiện diện ở hầu hết ngành, lĩnh vực và địa bàn. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa đã đóng góp hết sức quan trọng vào mở rộng năng lực sản xuất, huy động nguồn lực xã hội, tạo việc làm, thu nhập và sinh kế cho gần 6,5 triệu người lao động, góp phần thúc đẩy tăng trưởng và bảo đảm an sinh xã hội.
Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại sự kiện (Ảnh: chinhphu.vn)
Với đặc trưng quy mô gọn, bộ máy linh hoạt, khả năng phản ứng nhanh trước biến động của thị trường, doanh nghiệp nhỏ và vừa là lực lượng có sức thích ứng cao, tạo nên độ lan tỏa rộng của hoạt động sản xuất, kinh doanh trong toàn bộ nền kinh tế.
Nhà nước kiến tạo - Hiệp hội kết nối - doanh nghiệp tiên phong"
Thủ tướng nêu rõ, chúng ta đang thực hiện 2 mục tiêu chiến lược của đất nước đến năm 2030 và 2045, phải thực hiện thành công mục tiêu tăng trưởng "hai con số"; khu vực kinh tế tư nhân cần phát triển lớn hơn về quy mô, cao hơn về năng suất, mạnh hơn về công nghệ, tham gia sâu hơn trong chuỗi giá trị, đáp ứng tốt hơn cho thị trường trong nước và vươn xa hơn trên thị trường khu vực, quốc tế. Trong đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa phải trở thành nền tảng vững chắc và nguồn bổ sung liên tục cho lớp doanh nghiệp vừa, doanh nghiệp lớn.
Nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt là: "Nhà nước kiến tạo - Hiệp hội kết nối - doanh nghiệp tiên phong", Thủ tướng đề nghị Chính phủ, các Bộ, cơ quan, địa phương, tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.
Trong đó, tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế, cải thiện thực chất hơn nữa môi trường đầu tư kinh doanh; rà soát, loại bỏ các quy định chồng chéo, không cần thiết; đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa quy trình, thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và giảm thực chất chi phí, thời gian tuân thủ của doanh nghiệp, nhất là các thủ tục về thuế, hải quan, tiếp cận đất đai.
Khơi thông và đa dạng hóa nguồn lực cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhất là vốn, đất đai, mặt bằng sản xuất. Tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận hạ tầng, không gian sản xuất, trung tâm đổi mới sáng tạo và các dịch vụ hỗ trợ dùng chung.
Tạo bước chuyển rõ rệt về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Có cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp, trong đó có các doanh nghiệp nhỏ và vừa quan tâm ứng dụng khoa học công nghệ để nâng cao hiệu quả, tăng năng suất, hỗ trợ và đi thẳng vào nhu cầu thiết thực của doanh nghiệp.
Thúc đẩy liên kết chuỗi và mở rộng thị trường. Có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng mua hàng trong nước, đặt hàng, chuyển giao công nghệ, đào tạo và phát triển nhà cung cấp Việt Nam; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng tiêu chuẩn để tham gia các chuỗi cung ứng. Đồng thời, đẩy mạnh xúc tiến thương mại, tận dụng các hiệp định thương mại tự do, xây dựng và bảo vệ thương hiệu Việt Nam.
Thiết lập các cơ chế để các doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chủ động ngay từ khâu thiết kế đề xuất chính sách, kiến nghị, phản ánh vướng mắc với Chính phủ, với các Bộ, ngành, cơ quan và địa phương.
Thủ tướng đề nghị Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa bước vào chặng đường mới với tinh thần "đại diện thực chất - kết nối hiệu quả - hỗ trợ chuyên nghiệp - nâng tầm doanh nghiệp", theo đó tập trung làm tốt các một số nhiệm vụ, giải pháp.
Thứ nhất, nắm chắc, hiểu sâu và chủ động có phương án triển khai hiệu quả các chủ trương, cơ chế, chính sách, đường lối của Đảng, Nhà nước trên các lĩnh vực, đặc biệt là các nghị quyết về: xây dựng và phát triển đội ngũ doanh nhân thời kỳ mới; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hội nhập quốc tế; cải cách pháp luật và phát triển kinh tế tư nhân...
Thứ hai, nâng tầm vai trò tham gia kiến tạo thể chế và tổ chức thực thi chính sách. Hiệp hội cần phát huy kinh nghiệm, tham gia tích cực vào việc xây dựng và hoàn thiện Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa và các cơ chế, chính sách liên quan; chủ động đề xuất sáng kiến tháo gỡ điểm nghẽn, phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ, cụm liên kết ngành và chuỗi cung ứng.
Thứ ba, tập trung thực hiện tốt vai trò cầu nối giữa Nhà nước với doanh nghiệp. Để đạt được mục tiêu đến năm 2030, nước ta có khoảng 2 triệu doanh nghiệp hoạt động, Hiệp hội cần có chương trình triển khai cụ thể với từng địa phương, ngành nghề và đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, hỗ trợ, đồng hành để nhiều hộ kinh doanh đủ điều kiện chuyển đổi thành doanh nghiệp.
Thứ tư, phát huy vai trò điều phối và hạt nhân kết nối. Hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị, năng suất, chất lượng, năng lực cạnh tranh; tăng cường kết nối giữa các doanh nghiệp nhỏ và vừa với nhau và giữa doanh nghiệp nhỏ và vừa với doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, ngân hàng, quỹ đầu tư, viện nghiên cứu, trường đại học, tổ chức quốc tế; tăng cường hợp tác quốc tế, tranh thủ tri thức, công nghệ, nguồn vốn và mô hình quản trị tiên tiến.
Thứ năm, tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm xã hội, tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, công tác an sinh xã hội, bảo vệ môi trường.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa, Thủ tướng Chính phủ đề nghị cần nuôi dưỡng khát vọng lớn và chủ động tự nâng cấp mình. "Doanh nghiệp siêu nhỏ cần phấn đấu trở thành doanh nghiệp nhỏ; doanh nghiệp nhỏ phải lớn lên thành doanh nghiệp vừa; doanh nghiệp vừa phải có khát vọng trở thành doanh nghiệp lớn và vươn ra khu vực, thế giới. Chính sách của Nhà nước và sự hỗ trợ của Hiệp hội là quan trọng, nhưng không thể thay thế nỗ lực tự thân của chính cộng đồng doanh nghiệp", Thủ tướng bày tỏ.
Cùng với đó, các doanh nghiệp nhỏ và vừa lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và chất lượng nguồn nhân lực làm động lực để nâng cao năng suất; chủ động tái cấu trúc, nâng cao năng lực quản trị, minh bạch tài chính, chuẩn hóa quy trình, xây dựng thương hiệu và quản trị rủi ro. Muốn tiếp cận vốn tốt hơn, thị trường lớn hơn và đối tác chất lượng hơn, trước hết doanh nghiệp phải nâng mức độ minh bạch, uy tín và năng lực sản xuất của chính mình.
Đồng thời, cần thay đổi tư duy cạnh tranh theo hướng tăng cường hợp tác, liên kết; chủ động tham gia cụm liên kết ngành, chuỗi cung ứng, liên kết với doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp FDI, viện trường; khai thác hiệu quả mạng lưới của Hiệp hội để mở rộng thị trường và tiếp cận nguồn lực. "Trong nền kinh tế hiện đại, hợp tác cũng là một phương thức cạnh tranh và là con đường để doanh nghiệp nhỏ tạo ra sức mạnh lớn", người đứng đầu Chính phủ chia sẻ.
Anh Đào