Với làn sóng đầu tư công đang đẩy mạnh, nhóm doanh nghiệp hạ tầng, công trình hưởng lợi thông qua các gói thầu lớn tại các dự án đầu tư công trọng điểm đi vào triển khai trong thời gian tới.
Cú hích đầu tư công
Đầu tư công được coi là động lực tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh các đầu kéo tiêu dùng, xuất khẩu chịu ảnh hưởng do áp lực lạm phát, tỷ giá tăng và kinh tế toàn cầu biến động. Theo Tổng cục Thống kê, nếu giải ngân vốn đầu tư công tăng thêm 1% so với năm trước thì GDP tăng thêm 0,058%.
Theo Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS), năm 2024 được coi là năm quan trọng để hoàn thành Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 và khởi đầu Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Những vướng mắc đầu tư từ những năm trước đã được giải quyết, đặc biệt là trong các quá trình giao thầu và khai thác nguyên vật liệu. Hầu hết các dự án đã hoàn thiện thủ tục đầu tư và năm nay trở thành thời kỳ đẩy nhanh tiến độ.
VFS cho rằng, giải ngân đầu tư công thực tế năm 2024 có thể đạt khoảng 85-90% kế hoạch, tương đương với mức tăng trưởng từ 38-45% so với năm 2023. Các dự án giao thông trọng điểm trong giai đoạn 2021 - 2025 có quy mô và mức đầu tư lớn hơn nhiều so với giai đoạn 2016 - 2020. Một số dự án hạ tầng giao thông trọng điểm như cao tốc Bắc Nam, sân bay Long Thành được triển khai sẽ giúp các nhà thầu xây dựng (đặc biệt là những nhà thầu có kinh nghiệm thi công dự án) tăng doanh thu và lợi nhuận.
Chính phủ đã quyết tâm đưa ra những giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm tiền độ giải ngân vốn đầu tư công. Cụ thể, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban hành văn bản số 4766/BTNMT-KSVN gửi UBND các tỉnh, thành phố về việc hướng dẫn khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, phục vụ các dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc được áp dụng cơ chế đặc thù. Văn bản này cho phép các nhà thầu thi công trực tiếp khai thác mỏ vật liệu mà không cần thực hiện cấp Giấy phép khai thác mỏ khoáng sản theo Luật Khoáng Sản.
Bộ Xây dựng gửi công văn số 4682/BXD – KTXD về việc công bố giá vật liệu, chỉ số giá xây dựng. Công văn yêu cầu địa phương phối hợp và yêu cầu chủ đầu tư dự án cung cấp danh sách các loại vật liệu chưa có trong danh sách công bố giá vật liệu của địa phương, hoặc đã công bố giá nhưng chưa đúng với giá thị trường để điều chỉnh, bổ sung kịp thời.
Bộ Giao thông Vận tải và Bộ Xây dựng yêu cầu hàng loạt địa phương công bố giá vật liệu theo diễn biến thị trường hàng tháng và nhiều địa phương công bố giá vật liệu hàng quý. Điều này giúp bảo vệ các doanh nghiệp xây dựng khỏi các biến động giá nguyên vật liệu trong quá trình thi công dự án.
Những giải pháp trên của Chính phủ giúp cho các doanh nghiệp đảm bảo được nguồn vật liệu xây dựng và duy trì được biên lợi nhuận trong bối cảnh giá nguyên vật liệu biến động. Bên cạnh đó, môi trường lãi suất thấp cũng giúp cho các doanh nghiệp cải thiện biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Ngành xây dựng vốn là một trong những ngành có tỷ lệ nợ vay cao, với chi phí lãi vay trung bình chiếm khoảng 57% tổng các loại chi phí (không kể giá vốn hàng bán) nên lãi suất giúp doanh nghiệp "nhẹ gánh" trả nợ.
Doanh nghiệp nào bắt nhịp đà tăng trưởng?
Thực tế, thông qua các gói thầu lớn, doanh nghiệp xây dựng hạ tầng đã gặt hái lợi nhuận gấp hàng chục lần trong quý đầu năm 2024. Thống kê từ 69 doanh nghiệp mảng xây dựng hạ tầng trên sàn chứng khoán (HOSE, HNX, UPCoM) đã công bố BCTC quý 1/2024, tổng doanh thu đạt 28.500 tỷ đồng, tăng 70% so với cùng kỳ năm trước và lãi ròng hơn 1.316 tỷ đồng, gấp 4 lần.
CTCP Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TPHCM (HOSE: CII) - ông lớn mảng xây dựng hạ tầng có lợi nhuận tăng trưởng ấn tượng nhất trong quý đầu năm 2024, đạt 259 tỷ đồng, gấp hơn 36 lần cùng kỳ. Doanh thu trong kỳ hơn 878 tỷ đồng, tăng 17%. CII cho biết, kết quả quý 1 nhờ tăng lợi nhuận từ BOT Trung Lương - Mỹ Thuận và lợi nhuận hợp nhất CTCP Đầu tư Năm Bảy Bảy (HOSE: NBB), sau khi trở thành công ty con của CII từ quý 1/2024.
Quý I/2024, Công ty CP Lizen ghi nhận 310,7 tỷ đồng doanh thu, tăng 28,3% so với cùng kỳ năm 2023. Trong đó, doanh thu chủ yếu từ 5 dự án đang triển khai gồm: cao tốc Vân Phong - Nha Trang (850 tỷ đồng), cao tốc Vũng Áng - Bùng (388 tỷ đồng), đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội (326 tỷ đồng), đường Tân Phúc - Võng Phan (318 tỷ đồng) và cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (70 tỷ đồng). Ngoài ra, còn các dự án khác như BOT Hữu Nghị - Chi Lăng đã ký hợp đồng và một số dự án đang trong giai đoạn đấu thầu.
Trong khi đó, Tổng công ty CP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex), dù doanh thu hoạt động xây lắp trong quý I/2024 giảm 1%, đạt 1.359 tỷ đồng, nhưng điểm tích cực là lợi nhuận gộp đạt 54 tỷ đồng, sau khi âm 242 tỷ đồng trong năm 2023.
Tổng giá trị trúng thầu lĩnh vực xây lắp của VCG năm 2023 đạt 13,200 tỷ đồng, tạo kỷ lục về giá trị trúng thầu trong 1 năm, đảm bảo nguồn thu cho 2024 và các năm tiếp theo. Trong đó, một số gói thầu lớn như: 2 gói thầu tại dự án sân bay Long Thành, một số gói thầu thuộc cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021-2025 (đoạn Vũng Áng - Bùng), dự án cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang, gói thầu số 9 - dự án đường vành đai 4 vùng thủ đô.
Nhiều doanh nghiệp khác cũng tăng trưởng lợi nhuận ròng bằng lần như CTCP Tasco (HNX: HUT) hơn 26 tỷ đồng, gấp 28 lần; CTCP Đầu tư và Xây dựng Số 18 (HNX: L18) hơn 10 tỷ đồng, gấp hơn 18 lần; Tập Đoàn PC1 (HOSE: PC1) gần 81 tỷ đồng, gấp 5,5 lần cùng kỳ; hay CTCP Đầu tư Cầu đường CII (HOSE: LGC) hơn 125 tỷ đồng, gấp 5 lần.
Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp mảng xây dựng hạ tầng nào cũng đều hưởng lợi từ đầu tư công. Một số doanh nghiệp vẫn đang gồng mình vượt khó.
Quý đầu năm 2024, Tổng CTCP Xây dựng Công nghiệp Việt Nam (UPCoM: VVN) lỗ gần 105 tỷ đồng, cùng kỳ lỗ 87 tỷ đồng và cũng là đơn vị lỗ nặng nhất trong kỳ. Đáng nói, đây cũng là quý thua lỗ thứ 6 liên tiếp của VVN kể từ quý 4/2022.
Dù doanh thu quý 1 của CTCP The Golden Group (UPCoM: TGG) gần 165 tỷ đồng, gấp 274 lần cùng kỳ, nhưng do giá vốn hàng bán ở mức cao, nên lãi gộp chỉ còn gần 9 tỷ đồng. Chi phí bán hàng gấp đôi cùng các chi phí khác khiến TGG lỗ ròng gần 10 tỷ đồng, cùng kỳ lỗ 17 tỷ đồng.
Hay CTCP FECON (HOSE: FCN) lỗ hơn 7 tỷ đồng do tình hình cạnh tranh của thị trường. Tập đoàn Đua Fat (UPCoM: DFF) tiếp tục lỗ 21 tỷ đồng, cùng kỳ lỗ 20 tỷ đồng.
Tham vọng của những ông lớn
Trước những nhận định tươi sáng về triển vọng ngành, năm 2024, gần như phần lớn ông lớn mảng này đều đặt kế hoạch tăng trưởng so với năm trước.
Là doanh nghiệp được hưởng lợi từ đầu tư công, CTCP Đầu tư Hạ tầng Giao thông Đèo Cả (HOSE: HHV) đặt kế hoạch doanh thu thuần hơn 3.146 tỷ đồng và lãi sau thuế hơn 404 tỷ đồng, lần lượt tăng 17% và 11%.
HHV dự kiến đến năm 2025 sẽ tham gia đầu tư gần 400km đường cao tốc tại dự án Đồng Đăng - Trà Lĩnh (Cao Bằng), Hữu Nghị - Chi Lăng (Lạng Sơn); là nhà đầu tư đề xuất dự án Tân Phú - Bảo Lộc (Lâm Đồng), TPHCM - Chơn Thành, Vành đai 4 đoạn qua tỉnh Bình Dương, cao tốc TPHCM - Trung Lương - Mỹ Thuận (giai đoạn 2)… với tổng mức đầu tư gần 100.000 tỷ đồng.
Tổng Công ty Xây dựng Số 1 - CTCP (UPCoM: CC1) cũng đặt kế hoạch kinh doanh cao kỷ lục với doanh thu thuần 11.600 tỷ đồng và lãi trước thuế 590 tỷ đồng, gấp khoảng 2 lần so với năm 2023.
CC1 cũng tham gia nhiều dự án trọng điểm quốc gia như: nhà ga hành khách sân bay Long Thành; dự án đầu tư xây dựng cầu Đại Ngãi trên quốc lộ 60, thuộc địa phận các tỉnh Trà Vinh, Sóc Trăng và 2 gói thầu thi công xây dựng đường Vành Đai 3 qua địa bàn tỉnh Bình Dương và TP. Thủ Đức…
Công ty CP Lizen lên kế hoạch doanh thu 2.400 tỷ đồng và 11% chỉ tiêu lợi nhuận sau thuế 131 tỷ đồng trong năm 2024. Để hoàn thành kế hoạch đặt ra, doanh thu của Lizen sẽ tập trung ở các dự án giao thông và xây lắp điện trị giá 2.274 tỷ đồng, chiếm 95% tổng kế hoạch năm.
Trong đó, doanh thu chủ yếu từ 5 dự án đang triển khai gồm: cao tốc Vân Phong - Nha Trang (850 tỷ đồng), cao tốc Vũng Áng - Bùng (388 tỷ đồng), đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội (326 tỷ đồng), đường Tân Phúc - Võng Phan (318 tỷ đồng) và cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu (70 tỷ đồng). Ngoài ra, còn các dự án khác như BOT Hữu Nghị - Chi Lăng đã ký hợp đồng và một số dự án đang trong giai đoạn đấu thầu.
Tập đoàn Bamboo Capital (HOSE: BCG) đặt mục tiêu doanh thu 6.103 tỷ đồng, gấp rưỡi so với năm 2023; lãi sau thuế 952 tỷ đồng, gấp 5,6 lần. Tương tự, Tập đoàn CIENCO4 (UPCoM: C4G) cũng đặt mục tiêu doanh thu 4.500 tỷ đồng và lãi sau thuế 250 tỷ đồng, lần lượt tăng 65% và 92%.
Trung Anh