Duy trì triển vọng tích cực, kinh tế Việt Nam sẽ tăng 7% trong 3 năm tới

Các số liệu thống kê chỉ ra rằng, kinh tế Việt Nam tiếp tục ghi nhận các tín hiệu tích cực sau 6 tháng đầu năm. Nền kinh tế dù còn nhiều thách thức song vẫn là điểm sáng tăng trưởng trong khu vực. S&P Global Ratings kỳ vọng tăng trưởng GDP của Việt Nam đạt 5,8% trong năm 2024. Trong 3-4 năm tới, kỳ vọng tốc độ tăng trưởng GDP thực tế của Việt Nam sẽ trở lại mức 6,5% - 7,0%.

Kinh tế tiếp tục duy trì đà phát triển ổn định

Tình hình kinh tế - xã hội tháng 5 và 5 tháng năm 2024 tiếp tục xu hướng tích cực, mặc dù còn nhiều khó khăn. Nhiều lĩnh vực đạt kết quả cao. Kinh tế cơ bản tiếp tục duy trì đà phát triển tích cực ở cả 3 khu vực nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ. Điều này đã được chỉ ra trong báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 5 và 5 tháng đầu năm 2024.

Theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, sản xuất nông nghiệp tháng 5 trọng tâm là chăm sóc lúa đông xuân tại các địa phương phía Bắc; chăm sóc, thu hoạch lúa, hoa màu vụ đông xuân và xuống giống lúa hè thu tại các địa phương phía Nam. Chăn nuôi lợn và gia cầm phát triển khá, dịch bệnh trên gia súc, gia cầm được kiểm soát. Sản xuất lâm nghiệp ổn định, các địa phương tiếp tục trồng rừng mới tập trung theo kế hoạch. Nuôi trồng thủy sản tăng trưởng tốt nhờ áp dụng các phương thức nuôi trồng tiên tiến, hiệu quả. Khai thác thủy sản biển đạt kết quả khả quan do thời tiết tương đối thuận lợi.

Tín hiệu mừng trong ngành lâm nghiệp là diện tích rừng trồng mới tập trung cả nước tháng 5/2024 ước đạt 30,3 nghìn ha, tăng 8,6% so với cùng kỳ 2023 do thời tiết thuận lợi. Diện tích rừng bị thiệt hại trong tháng là 204,9 ha, giảm 38,6% cùng kỳ 2023. Tính chung 5 tháng đầu năm 2024, cả nước có 652,2 ha rừng bị thiệt hại, giảm 24,8% so với cùng kỳ 2023.

Một tín hiệu vui nữa, đó là sản lượng thủy sản tháng 5/2024 ước đạt 801,3 nghìn tấn, tăng 2,8% so với cùng kỳ 2023; sản lượng thủy sản nuôi trồng trong tháng 5 ước đạt 434,8 nghìn tấn, tăng 3,5% so với cùng kỳ 2023. Sản lượng thủy sản khai thác trong tháng ước đạt 366,5 nghìn tấn, tăng 1,9% so với cùng kỳ 2023 do thời tiết ngư trường thuận lợi. Tính chung 5 tháng đầu năm 2024, sản lượng thủy sản ước đạt 3.515,2 nghìn tấn, tăng 2,6% so với cùng kỳ 2024.

Sản xuất công nghiệp tháng 5 tiếp tục duy trì xu hướng tăng trưởng tích cực hơn so với tháng trước. Chỉ số sản xuất công nghiệp tháng 5 ước tính tăng 3,9% so với tháng trước và tăng 8,9% so với cùng kỳ 2023. Tính chung 5 tháng đầu năm 2024, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp tăng 6,8% so với cùng kỳ 2023. Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) tháng 5/2024 ước tính tăng 3,9% so với tháng trước và tăng 8,9% so với cùng kỳ 2023. Tính chung 5 tháng đầu năm 2024, IIP ước tính tăng 6,8% so với cùng kỳ 2023.

Thu ngân sách Nhà nước 5 tháng đầu năm 2024 ước tăng 14,8% so với cùng kỳ 2023. Chi ngân sách Nhà nước ước tăng 0,5% so với cùng kỳ năm 2023, đảm bảo các nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, quản lý Nhà nước, thanh toán các khoản nợ đến hạn cũng như chi trả kịp thời cho các đối tượng theo quy định.

Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 5/2024 giảm nhẹ 0,1% so với tháng trước do nhu cầu tiêu dùng, đi lại của người dân giảm sau kỳ nghỉ lễ dài của tháng trước, tuy nhiên so với cùng kỳ 2023 tăng 9,5% nhờ sự đóng góp tích cực của ngành du lịch. Tính chung 5 tháng đầu năm 2024, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 8,7% so với cùng kỳ 2023, trong đó doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống tăng 15,1%; doanh thu du lịch lữ hành tăng 45,1%.

Trong tháng 5, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa ước đạt 66,62 tỷ USD, tăng 9,1% so với tháng trước và tăng 22,6% so với cùng kỳ 2023. Tính chung 5 tháng đầu năm 2024, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 305,53 tỷ USD, tăng 16,6% so với cùng kỳ 2023, trong đó xuất khẩu tăng 15,2%; nhập khẩu tăng 18,2%. 

Về cán cân thương mại hàng hóa, sơ bộ tháng 4 xuất siêu 1,07 tỷ USD; 4 tháng đầu năm xuất siêu 9,01 tỷ USD; tháng 5 ước tính nhập siêu 1,0 tỷ USD. Tính chung 5 tháng đầu năm 2024, cán cân thương mại hàng hóa ước tính xuất siêu 8,01 tỷ USD.

Vận tải hành khách tháng 5/2024 tăng 4,3% về vận chuyển và tăng 9,6% về luân chuyển so với cùng kỳ 2023; vận tải hàng hóa tăng 11,4% về vận chuyển và tăng 4,8% về luân chuyển. Tính chung 5 tháng đầu năm 2024, vận chuyển hành khách tăng 6,1% và luân chuyển tăng 12,7% so với cùng kỳ 2023; vận chuyển hàng hóa tăng 11,4% và luân chuyển tăng 7,9%.

Chính sách thị thực thuận lợi, chương trình quảng bá, xúc tiến du lịch năm 2024 được các địa phương trên cả nước đẩy mạnh, thu hút lượng khách quốc tế đến Việt Nam tăng khá cao so với cùng kỳ 2023. Trong tháng 5/2024, số lượng khách quốc tế đến nước ta đạt gần 1,4 triệu lượt người, tăng 51,0% so với cùng kỳ 2023. Tính chung 5 tháng đầu năm 2024, khách quốc tế đạt gần 7,6 triệu lượt người, tăng 64,9%. 

Việt Nam là điểm sáng ở Đông Nam Á

Trang CNBC trích dẫn nhận định của ông Kai Wei Ang, nhà kinh tế chuyên về Asean, nhấn mạnh, Việt Nam là điểm sáng ở Đông Nam Á nhờ thị trường lao động cạnh tranh và hàng loạt hiệp định thương mai tự do giúp hoạt động xuất khẩu sang các thị trường dễ dàng hơn. Đây cũng là yếu tố cơ bản hỗ trợ Việt Nam thu hút đầu tư.

Cùng chung nhận định, trang Borneo Bulletin trích báo cáo của ngân hàng Maybank đánh giá, Việt Nam cùng với Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan là các ngôi sao tăng trưởng. Sự phục hồi trong tăng trưởng là nhờ vào sản xuất và xuất khẩu.

Ông Quản Trọng Thành - Giám đốc Khối phân tích, Ngân hàng Đầu tư Maybank cho biết: "Những động lực tăng trưởng mà chúng tôi quan sát thấy có yếu tố khả quan và tốt hơn kỳ vọng, đó là xuất khẩu. Động lực thứ hai vẫn tốt như kỳ vọng, đó là giải ngân vốn đầu tư FDI, đầu tư trực tiếp nước ngoài và yếu tố thứ ba là chúng ta thấy du lịch cũng phục hồi tốt".

Trang fibre2fashion trích báo cáo Ngân hàng thế giới cho biết chỉ số sản xuất công nghiệp của Việt Nam trong tháng 5/2024 tăng 2,6% so với tháng 4 và tăng 8,9% so với cùng kỳ năm 2023 do xuất khẩu tăng mạnh và hiệu ứng nền so sánh thấp từ năm 2023.

Cùng chung nhận định, trang the Star cho biết xuất khẩu của Việt Nam sang các thị trường trọng điểm trong 5 tháng đầu năm tăng 15% so với cùng kỳ năm ngoái, trong đó dệt may, nội thất và đồ gia dụng dẫn đầu sự phục hồi. Tuy nhiên, vẫn còn một số thách thức.

GS. Pankaj Jha - Giám đốc Trung tâm nghiên cứu chiến lược và an ninh, Đại học Toàn cầu Jindal, Ấn Độ nhận định: "Nếu xem xét các báo cáo đến từ nhiều khu vực khác nhau, một trong những lĩnh vực đầy hứa hẹn là ngành sản xuất và chế biến, đây vẫn thực sự là một ngành đang có vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Bất động sản vẫn cần một số cải tiến để hỗ trợ nền kinh tế. Nhiều hiệp định thương mại vẫn đang chờ xử lý và cần được thực hiện càng sớm càng tốt".

Nhiều tổ chức kinh tế trong nước và quốc tế gần đây dự báo tăng trưởng GDP quý II và của cả năm 2024 của Việt Nam sẽ thuộc nhóm "Quốc gia tăng trưởng nhanh nhất", qua đó, đóng góp cho tăng trưởng chung của khu vực châu Á. ADB, Standard Chartered, HSBC dự báo tăng trưởng GDP năm 2024 của Việt Nam khoảng 6%, thuộc nhóm 5 nước tăng trưởng nhanh nhất châu Á.

Ngân hàng HSBC đánh giá, các báo cáo cập nhật gần đây cho thấy nhiều dự án lớn trong lĩnh vực năng lượng, sản xuất linh kiện, sản phẩm điện tử, sản phẩm có giá trị gia tăng như bán dẫn… đang được đầu tư mới và mở rộng. Các đơn hàng điện, điện tử phục hồi, đáng ghi nhận ở Việt Nam và các quốc gia khác trong khu vực như: Hàn Quốc, Ấn Độ, Singapore. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều biến số về xuất khẩu cần phải chuẩn bị trong nửa cuối năm.

Hội đồng Chuyên gia, Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) nhận định, Việt Nam đang tham gia vào nhiều công đoạn quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu của các doanh nghiệp, tập đoàn đa quốc gia, tiếp tục khẳng định là điểm đến của nhà đầu tư nước ngoài. Nhìn rộng hơn đó là nhờ vị thế của Việt Nam khi đã thiết lập quan hệ ngoại giao song phương và đa phương với nhiều quốc gia, khu vực.

IMF đánh giá Việt Nam là đại diện Đông Nam Á duy nhất lọt vào top 10 với dự báo tăng trưởng 6,4% giai đoạn 2024 - 2029. Xếp hạng môi trường kinh doanh tăng 12 bậc; Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu xếp hạng tăng 2 bậc; Chỉ số phát triển con người (HDI) tăng 8 bậc; Chỉ số hạnh phúc năm 2024 tăng 11 bậc…

GDP sẽ tăng 7% trong 3 năm tới

Về triển vọng, trong đánh giá mới nhất tổ chức xếp hạng tín nhiệm S&P Global, vừa công bố xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Việt Nam ở mức BB+ với triển vọng ổn định...

S&P Global Ratings nhấn mạnh nền kinh tế Việt Nam có khả năng tăng tốc trong năm nay khi nhu cầu toàn cầu tăng lên với giả định rằng các thách thức trong lĩnh vực bất động sản và ngân hàng trong nước sẽ được giải quyết dần dần.

"Chúng tôi khẳng định xếp hạng tín dụng dài hạn 'BB+' và xếp hạng tín dụng ngắn hạn 'B' đối với Việt Nam. Triển vọng xếp hạng dài hạn ổn định phản ánh kỳ vọng  rằng Việt Nam sẽ tiếp tục đạt được tăng trưởng kinh tế mạnh và các thách thức trong lĩnh vực tài chính sẽ không làm suy yếu bảng cân đối của chính phủ", S&P Global Ratings nhấn mạnh. 

Việt Nam vẫn là điểm đến hấp dẫn đối với dòng vốn đầu tư nước ngoài, đặc biệt là trong lĩnh vực sản xuất, khi các công ty tiếp tục đa dạng hóa hoạt động của họ trong khu vực. Điểm hấp dẫn của Việt Nam là lực lượng lao động trẻ với trình độ ngày càng cao, giúp duy trì sự phát triển lâu dài.

Chu kỳ tăng trưởng của ngành công nghiệp bán dẫn cũng sẽ đóng vai trò thúc đẩy tăng trưởng của Việt Nam trong năm nay, khi các lĩnh vực xuất khẩu tăng lên.

Về mặt dịch vụ, du lịch đang phục hồi, bao gồm cả việc khách du lịch từ Trung Quốc gia tăng. Tổng lượt khách du lịch đến Việt Nam tăng 165% trong 5 tháng đầu năm 2024 so với cùng kỳ năm 2023, theo dữ liệu từ Tổng cục Du lịch. 

Nhu cầu trong nước cũng đang phục hồi, mặc dù chậm hơn so với tăng trưởng GDP. S&P Global Ratings  kỳ vọng đầu tư công sẽ dần tăng tốc trong những năm tới song việc chậm trễ trong thực thi các dự án đầu tư đã cản trở chi tiêu công của Việt Nam trong quá khứ và giảm sự hỗ trợ cho tăng trưởng.

Trên cơ sở đó, S&P Global Ratings kỳ vọng tăng trưởng GDP của Việt Nam đạt 5,8% trong năm 2024. Trong 3-4 năm tới, kỳ vọng tốc độ tăng trưởng GDP thực tế của Việt Nam sẽ trở lại mức 6,5% - 7,0%. Dự báo GDP bình quân đầu người của Việt Nam khoảng 4.500 USD vào cuối năm 2024. Thặng dư tài khoản vãng lai sẽ vẫn ở mức cao, khoảng 5,5% GDP trong năm 2024, trước khi giảm theo xu hướng dài hạn từ năm 2025.

Tuy nhiên, vẫn còn những rủi ro tiềm ẩn đối với sự phục hồi kinh tế của Việt Nam, bao gồm các lỗ hổng trong lĩnh vực bất động sản và các điều kiện liên quan đến lĩnh vực ngân hàng.

Mục tiêu của Chính phủ Việt Nam là được nâng lên cấp đầu tư ở mức BBB vào năm 2030. Theo quan điểm của FiinRatings, Việt Nam có thể đạt được điều này sớm hơn nếu Chính phủ áp dụng một cách tiếp cận quyết liệt hơn trong vấn đề này. Việc nâng cấp xếp hạng quốc gia sẽ mang lại lợi ích tài chính lớn hơn để giảm chi phí vốn cho cả quản lý nợ công và tài trợ nợ doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Quang Thuân, Chủ tịch FiinGroup nhấn mạnh: "Việc nâng cấp xếp hạng quốc gia lợi ích sẽ rất lớn, hơn cả việc nâng hạng thị trường chứng khoán lên thị trường mới nổi nhiều".

Nói một cách dễ hiểu, nếu xếp hạng tín nhiệm quốc gia tốt hơn, Việt Nam có thể thu hút nguồn vốn nước ngoài với giá rẻ hơn, bởi xếp hạng tín nhiệm quốc gia là chỉ số đo rủi ro làm cơ sở cho Chính phủ, các doanh nghiệp trong quốc gia đó vay vốn. Việc nâng hạng tín nhiệm quốc gia cũng sẽ giúp việc huy động vốn cổ phần rẻ hơn.

Hồng Quang