GS.TS Đặng Hùng Võ: Đấu giá chỉ dành cho những nhà đầu tư nhiều tiền, không thu lợi cho Nhà nước"

Theo Giáo sư Đặng Hùng Võ - nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường lần sửa đổi Luật Đất đai này nên đi theo hướng cơ bản là đấu thầu dự án có sử dụng đất, không nêu đấu giá quyền sử dụng đất, vì việc đấu giá chỉ thực sự dành cho những nhà đầu tư nhiều tiền, chứ không thu lợi cho Nhà nước.

Đấu giá chỉ thực sự dành cho những nhà đầu tư nhiều tiền

Hôm nay, ngày 6/9, Hội thảo lấy ý kiến về dự án Luật Đất đai (sửa đổi) do Thường trực Ủy ban Kinh tế đã được tổ chức tại tại TP. Đà Nẵng. Thực hiện Chương trình, dự án Luật Đất đai (sửa đổi) sẽ trình Quốc hội xem xét thông qua theo quy trình 3 kỳ họp: cho ý kiến lần đầu tại Kỳ họp thứ Tư (tháng 10/2022), cho ý kiến lần thứ hai tại Kỳ họp thứ Năm (tháng 5/2023) và xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ Sáu (tháng 10/2023).

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh nêu rõ, việc tổ chức hội thảo lấy ý kiến về dự án Luật Đất đai (sửa đổi) tại TP Đà Nẵng lần này nhằm tiếp tục hoàn thiện dự án Luật.

Tại Hội thảo, các đại biểu đã nghe 2 chuyên đề về: Giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất và thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất; tài chính đất đai và giá đất.

Nêu ý kiến tại hội thảo, GS.TS Đặng Hùng Võ - nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường cho rằng, đất đai là vấn đề rất nhạy cảm, do đó lần sửa đổi này nên đi theo hướng cơ bản là đấu thầu dự án có sử dụng đất, không nêu đấu giá quyền sử dụng đất, vì việc đấu giá chỉ thực sự dành cho những nhà đầu tư nhiều tiền, chứ không thu lợi cho Nhà nước.

Theo GS.TS Đặng Hùng Võ, hình thức đấu giá đất hiện nay chỉ lựa chọn nhà đầu tư có vốn lớn, sau đó chậm triển khai, hiệu quả thấp. Bên cạnh đó, dự thảo cần xác định rõ thế nào là dự án phát triển kinh tế xã hội vì lợi ích quốc gia công cộng, không nên liệt kê danh sách các dự án mà cần đưa ra khái niệm mang tính khái quát.

“Các dự án có mục tiêu lợi nhuận thì đây chính là câu chuyện nhạy cảm. Người dân khiếu kiện vì mình được bồi thường ít, mà nhà đầu tư bán đất sinh lời nhiều lần. Ta cần quan niệm trong luật trọng điểm nội dung này. Chỉ khi lợi nhuận của dự án có lợi nhuận quốc gia, gắn với lợi nhuận của chủ đầu tư bỏ tiền ra thì đó là dự án vì lợi ích quốc gia công cộng” - GS.TS Đặng Hùng Võ nhấn mạnh.

Vấn đề xung đột giữa Luật Đất đai và các luật khác như Luật Quy hoạch đô thị, Luật Xây dựng, Luật Đấu thầu, Bộ luật Dân sự được nhiều đại biểu quan tâm trao đổi tại hội thảo.

Về nội dung Không gian sử dụng đất, đất xây dựng công trình ngầm, đất xây dựng công trình trên không, các đại biểu băn khoăn đối với phạm vi ngoài phần không gian sử dụng đất đã xác định cho người sử dụng đất, Nhà nước lại thực hiện giao đất, cho thuê đất gắn với phần không gian đó cho người sử dụng đất khác sẽ không đồng bộ với quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 và các luật khác.

Nhiều điểm cần điều chỉnh

Cũng tại Hội thảo, TS.Nguyễn Bích Thảo, Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội bày tỏ: “Tình trạng pháp lý như vậy sẽ phức tạp và tiềm ẩn rủi ro, mâu thuẫn giữa chủ thể được giao phần đất. Không tuân theo quy tắc chung về quyền bề mặt, ảnh hưởng đến quyền tài sản của người được giao đất.”

Trong khi đó, ông Lê Trọng Yên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Nông cho rằng, “giữa Luật Điện lực và Luật Đất đai có sự khác nhau. Ví dụ như phát sinh điện gió khoảng cách an toàn trên không trong Luật Đất đai chưa quy định, đường điện thì có, chúng ta không triệt tiêu cái này thì sẽ gây ra khiếu kiện…”.

Theo Thường trực Ủy ban Kinh tế, việc sửa đổi Luật Đất đai (sửa đổi) phải bám sát các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp được xác định trong Nghị quyết số 18 - NQ/TW ngày 16/6/2022 của Hội nghị Trung ương 5 khóa XIII về “Tiếp tục đổi mới, hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý và sử dụng đất, tạo động lực đưa nước ta trở thành nước phát triển có thu nhập cao”.

Tập trung thể chế hóa chủ trương của Nghị quyết số 18-NQ/TW: Thống nhất nhận thức trong cán bộ, đảng viên và nhân dân về quản lý và sử dụng đất trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Hoàn thiện thể chế, chính sách quản lý và sử dụng đất đồng bộ với thể chế phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. 

Cùng với đó, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản lý nhà nước về đất đai. Đổi mới, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm; giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai; siết chặt kỷ luật, kỷ cương, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Tập trung giải quyết cơ bản những hạn chế, khuyết điểm, vướng mắc kéo dài liên quan đến quản lý và sử dụng đất. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân trong quản lý và sử dụng đất.

Phát biểu kết luận tại Hội thảo, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải đánh giá cao Thường trực Ủy ban Kinh tế đã chủ động, tích cực lên kế hoạch tổ chức các hội thảo lấy ý kiến về dự án Luật Đất đai (sửa đổi) để tham vấn các chuyên gia, các bộ, ngành, địa phương… phục vụ công tác thẩm tra. 

Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý, việc sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai cần khắc phục các vướng mắc được chỉ ra trong quá trình tổng kết thi hành Luật Đất đai năm 2013, đồng thời giải quyết vấn đề chồng chéo, mâu thuẫn giữa các quy định của pháp luật khác với pháp luật về đất đai, tạo khung pháp lý đồng bộ, thống nhất trong quản lý, sử dụng đất.

Luật Đất đai liên quan đến rất nhiều ngành, lĩnh vực, có mối quan hệ mật thiết với các luật khác như: Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Nhà ở, Luật Đấu thầu… Hiện nay, các dự án Luật này cũng đã được đưa vào Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của Quốc hội, bảo đảm thực hiện mục tiêu của Nghị quyết số 18-NQ/TW là đến năm 2023, hoàn thành sửa đổi Luật Đất đai năm 2013 và một số luật liên quan, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất. Nhấn mạnh điều này, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu, quá trình soạn thảo dự án Luật Đất đai (sửa đổi) cần lưu ý, ngoài việc bảo đảm đồng bộ với các Luật có liên quan đang có hiệu lực, cần phù hợp, tương thích với các Luật khác đang sửa đổi, nhất là vấn đề đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án án sử dụng đất, việc xác định giá đất.

Một trong những nội dung quan trọng, phức tạp và khó xây dựng các điều Luật là giá đất và tài chính về đất đai. Vì vậy, quá trình soạn thảo Luật cần bám sát Nghị quyết 18-NQ/TW, nghiên cứu kỹ các luận cứ khoa học, thực tiễn, tham khảo kinh nghiệm quốc tế để bảo đảm cụ thể, chặt chẽ, khả thi khi áp dụng Luật vào thực tế, tránh thất thoát, lãng phí nguồn lực đất đai và giảm thiểu việc khiếu kiện về đất đai, Phó Chủ tịch Quốc hội nói.

Đặc biệt, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, việc sửa đổi Luật cần giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa người sử dụng đất, Nhà nước và nhà đầu tư, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của người sử dụng đất. 

Hồng Quang