Công ty Đức Cường - một nhà thầu “quen mặt” tại tỉnh Hòa Bình, thường xuyên là nhà thầu duy nhất tham dự và trúng loạt gói thầu lớn nhưng tỉ lệ tiết kiệm ngân sách siêu thấp, “có cũng như không”. Ngoài ra, nhiều điểm bất nhất trong HSDT của doanh nghiệp không bị yêu cầu làm rõ cũng khiến dư luận hoài nghi về việc có sự “thông đồng”, “móc ngoặc, dàn xếp” trong đấu thầu hay không?!
Doanh nghiệp địa phương, “bách chiến bách thắng” tại các gói thầu?
Thời gian gần đây, dư luận cả nước chưa khỏi bàng hoàng về việc Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C03) đã liên tiếp khởi tố những vụ án liên quan đến hoạt động đấu thầu như vụ án vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, đưa hối lộ, nhận hối lộ xảy ra tại CTCP Tập đoàn Thuận An, hay vụ án xảy ra tại CTCP Tập đoàn Phúc Sơn – một doanh nghiệp địa phương, đóng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc.
Cùng với đó, nhiều thông tin về các vụ việc doanh nghiệp địa phương liên tiếp trúng thầu với nhiều dấu hiệu đang bị điều tra, làm rõ cũng khiến cho công tác đấu thầu được dư luận quan tâm hơn bao giờ hết.
Trên thực tế, các gói thầu không phân biệt lớn nhỏ đều có thể có những “điểm ngờ” mà doanh nghiệp hay người dân khi tiếp cận sẽ phải đặt ra câu hỏi: “Tại sao lại như vậy?” Câu trả lời chắc chắn còn phải chờ các cơ quan chức năng vào cuộc và làm rõ. Đơn cử, khi nhìn vào hoạt động đấu thầu của Công ty TNHH MTV xây dựng Đức Cường (Công ty Đức Cường) trên địa bàn tỉnh Hòa Bình, nhiều người chắc hẳn cũng sẽ đặt ra nhiều nghi vấn, sự hoài nghi về những “điểm ngờ” này.
Theo đó, Công ty TNHH MTV xây dựng Đức Cường có địa tại số 6, ngõ 6, đường Phan Huy Chú, tổ 9, phường Quỳnh Lâm, thành phố Hoà Bình, tỉnh Hoà Bình. Doanh nghiệp do ông Đỗ Văn Kim là người đại diện theo pháp luật, vốn điều lệ đăng ký là 20 tỷ đồng.
Theo dõi lịch sử đấu thầu của nhà thầu này cho thấy, Công ty Đức Cường là doanh nghiệp địa phương liên tiếp trúng loạt gói thầu lớn nhỏ khác nhau trên địa bàn tỉnh nhà, doanh nghiệp gần như “không biết trượt” khi tham dự đấu thầu. Tuy nhiên, dù trúng nhiều gói thầu có tổng giá trị lên đến hàng trăm tỷ đồng nhưng kết quả đấu thầu lại cho thấy tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách ở mức thấp nếu không muốn nói là không đáng kể hay “gần như bằng 0”.
Ông Đinh Quang Hiếu – Giám đốc Ban QLDA ĐTXD và PTQĐ huyện Đà Bắc đã ký quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thi công xây lắp công trình Đường xóm Hà, xã Đồng Chum cho Công ty Đức Cường.
Theo đó, gần đây nhất, ngày 29/07/2024, ông Đinh Quang Hiếu – Giám đốc Ban QLDA ĐTXD và PTQĐ huyện Đà Bắc đã ký Quyết định số 266/QĐ-BQLDA về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thi công xây lắp công trình Đường xóm Hà, xã Đồng Chum. Theo đó, Công ty Đức Cường trúng gói thầu này với vai trò độc lập với giá là 12.426.451.000 đồng. Trong khi giá dự toán gói thầu là 12.476.452.000 đồng, tức Công ty Đức Cường trúng thầu tiết kiệm cho Ngân sách 50 triệu đồng.
Trước đó, Ngày 20/12/2023, ông Bùi Văn Liên – Giám đốc Ban QLDA ĐTXD huyện Lạc Sơn đã ký Quyết định số 314/QĐ-BQLDA phê duyệt cho Công ty Đức Cường trúng gói thầu thi công xây dựng phòng học, các phòng chức năng, công trình phụ trợ + Cải tạo sửa chữa các phòng học, công trình phụ trợ trường mầm non Liên Vũ huyện Lạc Sơn với giá là 10.520.000.000 đồng. Trong khi giá gói thầu là 10.533.824.000 đồng, nên quá trình đấu thầu tiết kiệm 13,8 triệu đồng, tương đương tiết kiệm khoảng 0,13% cho Ngân sách Nhà nước.
Công ty Đức Cường trúng gói thầu thi công xây dựng phòng học, các phòng chức năng, công trình phụ trợ + Cải tạo sửa chữa các phòng học, công trình phụ trợ trường mầm non Liên Vũ huyện Lạc Sơn theo Quyết định do ông Bùi Văn Liên ký, ban hành.
Cuối tháng 11/2023, Công ty Đức Cường cũng trúng gói thầu Thi công xây dựng công trình: Nhà lớp học, nhà đa năng và các hạng mục phụ trợ trường TH&THCS Nam Phong (giai đoạn 2) với giá trúng thầu là 16.750.000.000 đồng. Gói thầu được phê duyệt theo Quyết định số 710/QĐ-BQL, ngày 21/11/2023 do ông Vũ Đình Khải – Phó Giám đốc Ban QLDA ĐTXD và PTQĐ huyện Cao Phong ký ban hành. Công ty Đức Cường trúng gói thầu này tiết kiệm cho Ngân sách Nhà nước 12,3 triệu đồng, tương đương tiết kiệm khoảng 0,07%.
Công ty Đức Cường đã trúng gói thầu thi công xây dựng công trình: Xây dựng trường Mầm non xã Cuối Hạ.
Đáng nói nhất, trong khoảng thời gian cuối năm 2023, Công ty Đức Cường đã trúng các gói thầu lớn do Ban QLDA xây dựng huyện Kim Bôi làm chủ đầu tư mời thầu. Cụ thể, ngày 20/12/2023, ông Bạch Công Du – Giám đốc Ban QLDA xây dựng huyện Kim Bôi đã ký ban hành Quyết định số 888/QĐ-BQL về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu thi công xây dựng công trình: Xây dựng trường Mầm non xã Cuối Hạ, huyện Kim Bôi.
Theo đó, Công ty Đức Cường trúng gói thầu với vai trò liên danh cùng Công ty Đức Thắng và Công ty tư vấn xây dựng Hòa Bình. Liên danh này trúng thầu với giá 34.483.800.000 đồng, trong khi giá gói thầu là 34.520.590.000 đồng, tức gói thầu chỉ tiết kiệm hơn 36,7 triệu đồng, tương đương tiết kiệm khoảng 0,1% cho Ngân sách Nhà nước.
Ông Bạch Công Du – Giám đốc Ban QLDA xây dựng huyện Kim Bôi ký Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu thi công xây lắp công trình: Đường thị trấn Bo đi thác Mặt trời xã Kim Tiến, huyện Kim Bôi.
Trước đó, ngày 17/7/2024, cũng tại Ban QLDA xây dựng huyện Kim Bôi, ông Bạch Công Du – Giám đốc Ban đã ký bán hành Quyết định số 277/QĐ-BQL phê duyệt cho Công ty Đức Cường trúng gói thầu thi công xây lắp công trình: Đường thị trấn Bo đi thác Mặt trời xã Kim Tiến, huyện Kim Bôi. Công ty Đức Cường trúng gói thầu này trong vai trò độc lập với giá là 7.100.602.000 đồng chỉ tiết kiệm cho Ngân sách Nhà nước khoảng 53 triệu đồng, tương đương tiết kiệm khoảng 0,7%.
Đáng chú ý, tại hầu hết các gói thầu mà Công ty Đức Cường đã trúng đều có chung “kịch bản” tái diễn liên tục khi doanh nghiệp này là nhà đầu tư duy nhất dự thầu và trúng thầu. Điều này đã giúp Công ty Đức Cường “một mình một ngựa” trúng thầu mà không phải cạnh tranh về giá.
Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng, hiện tượng gói thầu chỉ có 1 nhà thầu tham gia làm tỷ lệ tiết kiệm trong đấu thầu qua mạng mặc dù cao hơn đấu thầu truyền thống nhưng vẫn chưa đạt yêu cầu. Như vậy, với tỷ lệ các gói thầu đấu thầu qua mạng chỉ có 1 nhà thầu tham dự cùng với tỷ lệ tiết kiệm rất thấp, dẫn đến nhiều nghi ngại cho rằng có hiện tượng lách luật, vi phạm quy định về cạnh tranh, công bằng?
Theo một chuyên gia đấu thầu chia sẻ, có trường hợp đấu thầu qua mạng chỉ có 1 nhà thầu quan tâm, tham gia là do thực tế có trường hợp những gói thầu này được “bài binh bố trận”, có sự thông đồng giữa chủ đầu tư, bên mời thầu với nhà thầu như: gài bẫy tiêu chí lựa chọn nhà thầu trong hồ sơ mời thầu, tạo khó khăn trong khâu thẩm định, đánh giá;…
Do đó, cần thực hiện kiểm tra, khảo sát thí điểm một cách ngẫu nhiên dựa trên thống kê các gói thầu có những dấu hiệu thiếu cạnh tranh như: chỉ có 1 nhà thầu tham dự ở nhiều gói thầu của cùng một bên mời thầu, hoặc bên mời thầu có số lượng lớn các gói thầu chỉ có 1 nhà thầu tham gia. Thực tế, nhiều địa phương đã đưa các gói thầu chỉ có 1 nhà thầu tham dự vào diện giám sát, theo dõi để chấn chỉnh.
Mới nhất, liên quan đến vấn đề này, ngày 25/8/2023, Văn phòng Chính phủ có Văn bản số 6601/VPCP-CN gửi các Bộ, cơ quan ngang Bộ; UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; các tập đoàn, Tổng công ty nhà nước về việc báo cáo tình hình thực hiện hoạt động đấu thầu. Theo đó, văn bản nêu rõ: Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, theo dõi về hoạt động lựa chọn nhà thầu và nhà đầu tư, đặc biệt đối với những gói thầu có nhiều kiến nghị, phản ánh tiêu cực, vi phạm; những gói thầu có ít nhà thầu tham gia dự thầu và có tỷ lệ tiết kiệm thấp; những trường hợp một nhà thầu trúng nhiều gói thầu tại một địa phương, một chủ đầu tư, bên mời thầu trong thời gian dài. Trường hợp phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật thì kịp thời có biện pháp xử lý theo đúng quy định của pháp luật.
Bất nhất trong số liệu tài chính… liệu có hành vi “thông thầu”?
Không chỉ có việc liên tiếp trúng loạt với chung “kịch bản” là nhà đầu tư duy nhất, trúng các gói thầu lớn với tỷ lệ tiết kiệm cho Ngân sách Nhà nước không đáng kể, hồ sơ dự thầu của Công ty Đức Cường còn cho thấy nhiều điểm không đồng nhất, kê khai có dấu hiệu không đúng năng lực nhưng không bị yêu cầu làm rõ, chứng minh? Điều này khiến dư luận hoài nghi về liệu có hay không việc “thông thầu”, thông đồng, “móc ngoặc”, dàn xếp cho doanh nghiệp trúng thầu, để hoạt động đấu thầu chỉ còn là hình thức?
Cụ thể, như đã nói ở trên, ngày 20/12/2023, Công ty Đức Cường trúng Gói thầu: Thi công xây dựng công trình: Xây dựng trường mầm non xã Cuối Hạ, huyện Kim Bôi do Ban QLDA xây dựng huyện Kim Bôi làm chủ đầu tư. Tham dự gói thầu này, Công ty Đức Cường kê khai tài sản ròng trong năm 2022 là 20.000.351.858 VNĐ, Doanh thu bình quân hàng năm của doanh nghiệp 3 năm gần nhất là 67.563.865.619 VNĐ.
Trước đó, ngày 27/07/2023, cũng tại Ban QLDA xây dựng huyện Kim Bôi, Công ty Đức Cường trúng gói thầu thi công xây dựng Đường thị trấn Bo đi thác mặt trời xã Kim Tiến, huyện Kim Bôi. Tuy nhiên, dự gói thầu này, Công ty Đức Cường lại kê khai giá trị tài sản ròng năm 2022 là 19.700.351.585 VNĐ, Doanh thu bình quân hàng năm của doanh nghiệp 3 năm gần nhất là 67.561.152.800 VNĐ.
Còn tại Gói thầu: Thi công xây dựng và đảm bảo an toàn giao thông Cải tạo, nâng cấp đường giao thông xã Cư Yên do Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Lương Sơn là chủ đầu tư. Tại gói thầu này Công ty TNHH MTV xây dựng Đức Cường tham gia và trúng thầu với giá trúng thầu 16.548.454.000 VND (tỉ lệ tiết kiệm 0,4%). Ngày phê duyệt 19/04/2023.
Công ty Đức Cường kê khai giá trị tài sản ròng năm 2022 là 19.700.351.585 VNĐ. Doanh thu bình quân hàng năm của doanh nghiệp 3 năm gần nhất là 67.561.162.800VNĐ.
Những số liệu tài chính của Công ty Đức Cường kê khai không đồng nhất khi tham dự 02 gói thầu tại Ban QLDA xây dựng huyện Kim Bôi.
Như vậy, dù tham dự 02 gói thầu tại Ban QLDA xây dựng huyện Kim Bôi trong cùng khoảng thời gian nửa sau năm 2023 nhưng Công ty Đức Cường kê khai lại kê khai 02 giá trị tài sản ròng trong năm 2022 là 20.000.351.858 VNĐ và 19.700.351.585 VNĐ. Cùng với đó, doanh thu bình quân hàng năm của doanh nghiệp 3 năm gần nhất cũng chênh lệch khi 02 số liệu kê khai là 67.563.865.619 VNĐ và 67.561.152.800 VNĐ.
Điều đáng nói, 02 gói thầu nêu trên đều cùng do 01 tổ chuyên gia là bà Trần Thị Thu Hà làm Tổ trưởng và bà Tống Thị Hường làm tổ viên tổ, thuộc Công ty TNHH Long Tiến Đạt Hòa Bình tư vấn đấu thầu, chấm thầu nhưng những giá trị kê khai chênh lệch của Công ty Đức Cường lại không bị phát hiện và yêu cầu làm rõ?
Làm rõ những nội dung này, trả lời Thương Trường, đại diện Ban QLDA xây dựng huyện Kim Bôi thừa nhận, sau khi kiểm tra lại hồ sơ dự thầu của doanh nghiệp, chủ đầu tư đã phát hiện những số liệu không trùng khớp đúng như báo chí phản ánh. Những số liệu này do nhà thầu là Công ty Đức Cường tự kê khai.
Về việc tại sao lại có sự không đồng nhất này, đại diện Ban QLDA xây dựng huyện Kim Bôi cho biết, đã xác minh lại phía nhà thầu, Công ty Đức Cường cho rằng do khi kê khai xảy ra nhầm lẫn ở “hoạt động đánh máy”.
Tuy nhiên, không hiểu hoạt động nhầm lẫn xảy ra như thế nào mà kê khai của Công ty Đức Cường lại cùng lúc chênh lệch cả ở giá trị tài sản ròng năm 2022 và doanh thu bình quân hàng năm của doanh nghiệp 3 năm gần nhất? Hoạt động nhầm lẫn lại xảy ra với cùng con số ở nhiều gói thầu? Và tại sao doanh nghiệp này không cập nhật số liệu trực tiếp từ hệ thống?
Lý giải tại sao đơn vị tư vấn đấu thầu, đánh giá chấm thầu khi đối chiếu số liệu với Báo cáo tài chính mà nhà thầu cung cấp lại không phát hiện ra những con số chênh lệch ở 02 gói thầu, đại diện Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Kim Bôi cho biết, tổ chuyên gia đánh giá dựa theo số liệu mà nhà thầu kê khai và tài liệu nhà thầu cung cấp. Khi số liệu đồng nhất thì sẽ đánh giá Đạt yêu cầu, còn không quan tâm những nội dung sâu xa khác của báo cáo tài chính. “Pháp luật hiện hành đã quy định rõ, nhà thầu phải có trách nhiệm kê khai trung thực, chính xác khi tham gia dự thầu. Nếu có sai phạm hay gian lận, nhà thầu tư chịu trách nhiệm” đại diện Ban QLDA xây dựng huyện Kim Bôi chia sẻ.
Cùng với đó, Ban QLDA xây dựng huyện Kim Bôi cũng cho biết, trong thời gian tới sẽ nghiêm túc rút kinh nghiệm để kiểm tra các gói thầu do đơn vị làm chủ đầu tư. Nếu có vấn đề gì sẽ xử lý theo quy định của pháp luật.
Trụ sở HĐND-UBND huyện Kim Bôi.
Như vậy, có thể thấy rằng, việc Công ty Đức Cường kê khai không đồng nhất số liệu về năng lực tài chính khi tham gia dự thầu đã được Ban QLDA xây dựng huyện Kim Bôi thừa nhận. Tuy nhiên, liệu đây có phải những nhầm lẫn khi kê khai dự thầu hay Công ty Đức Cường có nhiều hơn một số liệu tài chính? Câu trả lời chắc chắn cần cơ quan chức năng vào cuộc làm rõ, để hoạt động đấu thầu được công khai, minh bạch.
Cần phải nói thêm, hành vi kê khai của Công ty Đức Cường khó có thể lý giải là kê khai nhầm lẫn khi số liệu này đã được doanh nghiệp sử dụng tại nhiều gói thầu và đã từng bị phát hiện. Theo đó, tháng 10/2023, tham dự một gói thầu khác trên địa bàn tỉnh Hòa Bình, Công ty Đức Cường đã kê khai năng lực tài chính giá trị tài sản ròng năm 2022 là 19.700.351.585 VNĐ, Doanh thu bình quân hàng năm của doanh nghiệp 3 năm gần nhất là 67.561.152.800 VNĐ. Tuy nhiên, đánh giá HSDT của doanh nghiệp này, đơn vị tư vấn đã phát hiện con số kê khai này không đúng với báo cáo tài chính năm 2022 của Công ty Đức Cường. Cụ thể, tổng cộng tài sản của doanh nghiệp kê khai không đúng với báo cáo tài chính, từ đó các số liệu khác cũng không chính xác. Do đó, đơn vị tư vấn đấu thầu đã yêu cầu Công ty Đức Cường làm rõ, chứng minh nội dung này.
Liên quan đến hoạt động đấu thầu của Công ty Đức Cường, Thương Trường sẽ tiếp tục thông tin./.
PV