Sáng 4.12, tại Hà Nội, Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức Hội nghị Sơ kết 3 năm thi hành Luật Báo chí năm 2016. Tại hội nghị, đại diện nhiều bộ, ngành, địa phương và cơ quan báo chí nhận xét: Qua gần 3 năm thi hành, Luật Báo chí 2016 đã tạo điều kiện cho báo chí phát triển vượt bậc, quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận trên báo chí của nhân dân được bảo đảm và phát huy trong khuôn khổ Hiến pháp và Luật định.
Tại Hội nghị, đại diện nhiều Bộ, ngành, địa phương và cơ quan báo chí nhận xét: Sau 3 năm thi hành, Luật Báo chí 2016 và các văn bản hướng dẫn thi hành luật đã tạo hành lang pháp lý để hoạt động báo chí và các hoạt động liên quan đến báo chí phát triển vượt bậc, quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận trên báo chí của nhân dân được bảo đảm và phát huy trong khuôn khổ Hiến pháp và Luật định. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện, vẫn còn không ít bất cập.
Luật Báo chí 2016 quy định khá rõ ràng, chi tiết, tạo điều kiện cho hoạt động nghiệp vụ báo chí, đồng thời tạo hành lang pháp lý cho cơ quan, tổ chức, cá nhân hiểu và hợp tác, hỗ trợ cơ quan báo chí, tác nghiệp của phóng viên. Các cơ quan hành chính nhà nước bước đầu thực hiện nghiêm chỉnh việc cung cấp thông tin định kỳ, đột xuất cho báo chí. Nhiều cơ quan báo chí cho biết các cơ quan hành chính nhà nước đã bước đầu tích cực phản hồi thông tin của cơ quan báo chí.
Hội nghi sơ kết 3 năm thi hành Luật báo chí 2016
Nhiều cơ quan báo chí đồng thuận cho rằng, Luật Báo chí 2016 phù hợp với tình hình đất nước, thực tế xã hội Việt Nam hiện nay, tạo hành lang pháp lý cần thiết đê xây dựng nền báo chí lành mạnh, tích cực, hiệu quả, đáp ứng nhu cầu đổi mới và hội nhập quốc tế. Luật Báo chí 2016 đã tạo điều kiện thuận lợi cơ bản cho các nhà báo hoạt động đúng pháp luật, nâng cao vị thế và trách nhiệm xã hội, trách nhiệm công dân của người làm báo; quan trọng hơn, các nhà báo được làm việc trong môi trường pháp luật có kỷ cương, các nhà báo và cơ quan báo chí phải có trách nhiệm tuân thủ những quy định trong Luật báo chí 2016. Ngoài ra, quy định tại Luật Báo chí 2016 cũng yêu cầu các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động báo chí phải tuân thủ theo quy định.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện, vẫn còn không ít bất cập: Chưa có sự phân biệt và lượng hóa rõ ràng giữa báo và tạp chí điện tử, dẫn đến tình trạng “báo hóa”, gây khó khăn trong công tác quản lý; Luật cũng chưa quy định về báo in và tạp chí in, gây lúng túng cho cơ quan báo chí khi thực hiện, nhất là khi triển khai quy hoạch báo chí. Nhiều địa phương cho rằng cần sửa đổi, bổ sung quy định Điều 22 về văn phòng đại diện, phóng viên thường trú cho chặt chẽ hơn. Vấn đề bản quyền báo chí, nộp lưu chiểu báo chí, liên kết trong hoạt động báo chí... cũng được nhiều đại biểu đưa ra phân tích.
Các đại biểu tham dự hội nghị cũng thống nhất ý kiến cho rằng về cơ bản, các cơ quan hành chính nhà nước bước đầu thực hiện nghiêm chỉnh việc cung cấp thông tin định kỳ, đột xuất cho báo chí. Tuy nhiên, một số đại biểu cũng chỉ rõ, trong một số trường hợp, việc quy định người phát ngôn mới có quyền cung cấp thông tin cho báo chí gây ảnh hưởng đến quá trình tác nghiệp của phóng viên, làm mất tính thời sự của thông tin, sự kiện. Chế tài xử lý đối với người phát ngôn khi chậm cung cấp thông tin báo chí còn nhẹ với những quy định chung chung. Trên thực tế, hầu như chưa có trường hợp nào bị xử lý về vấn đề này.
Bên cạnh đó, các đại biểu cũng đề xuất ban hành bổ sung chế tài xử lý đối với những vi phạm trong hoạt động báo chí: Khai thác thông tin sai sự thật trên mạng xã hội, không kiểm chứng trước khi đăng tải, gây bức xúc trong dư luận; tình trạng cơ quan, tổ chức, cá nhân của các cơ quan hành chính nhà nước cố tình né tránh, không cung cấp thông tin kịp thời hoặc cung cấp thông tin sai sự thật cho báo chí…
Trong khuôn khổ hội nghị, các đại biểu cũng đề nghị các bộ, ngành, cơ quan chức năng cần có cơ chế bảo vệ phóng viên khi tác nghiệp đúng quy định của Luật báo chí; xử lý nghiêm các trường hợp hành hung phóng viên hoặc giả danh phóng viên.
Đoàn Ninh