Tính đến 31/8/2021, đã triển khai 144/211 đoàn, kết thúc 108 đoàn, phát hành 91 báo cáo kiểm toán. Kiểm toán nhà nước kiến nghị xử lý tài chính 52.095 tỷ đồng; hủy bỏ, sửa đổi, bổ sung 67 văn bản pháp luật.
Thực hiện chương trình phiên họp thứ 3, sáng 14/9, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) đã cho ý kiến về báo cáo công tác năm 2021 và kế hoạch kiểm toán năm 2022 của Kiểm toán Nhà nước.
Báo cáo tại phiên họp, Tổng Kiểm toán Nhà nước (KTNN) Trần Sỹ Thanh cho biết năm 2021, theo kế hoạch KTNN sẽ thực hiện 188 cuộc và dự kiến tổ chức thành 211 đoàn. Đến 31/8/2021, đã triển khai 144/211 đoàn, kết thúc 108 đoàn (đạt 51% kế hoạch) thấp hơn so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên nhiều đoàn đang triển khai phải dừng thực hiện.
Tổng hợp sơ bộ đến 31/8/2021 đối với 91 báo cáo kiểm toán đã phát hành, KTNN kiến nghị xử lý tài chính 52.095 tỷ đồng (tăng thu NSNN 6.676 tỷ đồng, giảm chi NSNN 6.103 tỷ đồng và kiến nghị khác 39.316 tỷ đồng). Kiến nghị hủy bỏ, sửa đổi, bổ sung 67 văn bản pháp luật không phù hợp (gồm 1 luật, 04 nghị định, 3 quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 10 Thông tư và 49 văn bản khác), kịp thời khắc phục “lỗ hổng” về cơ chế, chính sách, tránh thất thoát, lãng phí, tiêu cực; kiến nghị chấn chỉnh, xử lý trách nhiệm đối với từng sai phạm.
Kiểm toán nhà nước đã thực hiện 144 đoàn, kiến nghị xử lý tài chính hơn 52.000 tỷ đồng.
Cụ thể, với hoạt động kiểm toán chuyên đề “Việc quản lý quy hoạch, cấp phép xây dựng tại các đô thị giai đoạn 2017-2020”, một số địa phương như tỉnh Khánh Hòa, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định phê duyệt đồ án quy hoạch chi tiết, điều chỉnh quy hoạch chi tiết xây dựng còn chưa bố trí quỹ đất dành cho phát triển nhà ở xã hội theo quy định.
Kết quả kiểm toán cho thấy các đơn vị còn chưa chấp hành đầy đủ quy định của pháp luật trong quản lý, điều hành thu, chi ngân sách; quản lý tài sản, đất đai, tài nguyên khoáng sản; quản lý quy hoạch, cấp phép xây dựng tại các đô thị; quản lý doanh thu, chi phí, công nợ,…; thậm chí có trường hợp hạch toán vào chi phí hợp lý một số khoản không hợp lý, không có căn cứ, làm giảm lớn số thuế TNDN phải nộp NSNN; một số cơ chế chính sách chậm được sửa đổi và chưa sát thực tế, hiệu quả chính sách chưa cao…
Tổng hợp sơ bộ đến 31/8/2021, các đơn vị đã thực hiện 30.834 tỷ đồng, đạt 49,9% số kiến nghị, thấp hơn cùng kỳ năm trước (55,9%) do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên nhiều đơn vị KTNN không kiểm tra trực tiếp theo dự kiến.
Theo Ủy ban Tài chính ngân sách, trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, KTNN đã tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức hiệu quả các nhiệm vụ và đạt được những kết quả tích cực trong năm 2021. Hoạt động kiểm toán tiếp tục được đổi mới. Các cuộc kiểm toán kết thúc cơ bản thực hiện đúng mục tiêu, tiến độ đề ra.
Tổng hợp sơ bộ kết quả kiểm toán đến 31/8/2021, đã phát hiện, kiến nghị xử lý nhiều sai phạm liên quan đến quản lý, sử dụng tài chính công, đã chuyển 5 vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan cảnh sát điều tra; đề xuất kiến nghị sửa đổi 205 văn bản không phù hợp với quy định pháp luật hoặc chưa phù hợp với thực tiễn. Hợp tác quốc tế và nhiều nhiệm vụ khác cũng đạt kết quả đáng khích lệ.
Thẩm tra báo cáo, Chủ nhiệm Uỷ ban Tài chính ngân sách Nguyễn Phú Cường cho biết, việc ban hành Kế hoạch về phòng, chống tham nhũng năm 2021 còn chậm, ban hành các văn bản đạt tỷ lệ khá khiêm tốn so với kế hoạch đề ra. Đến 31/8/2021, KTNN mới ban hành được 9/28 văn bản. Tiến độ triển khai kế hoạch kiểm toán còn chậm.
Theo báo cáo của KTNN, chất lượng kiểm soát chất lượng kiểm toán còn chưa toàn diện, chưa tập trung kiểm soát có trọng tâm, trọng điểm nên chất lượng chưa sâu, chưa đáp ứng yêu cầu quản lý. Tỷ lệ thực hiện các kết luận, kiến nghị của KTNN năm 2021 thấp hơn so với các năm trước, trong đó việc thực hiện các kiến nghị liên quan đến sửa đổi, bổ sung hoặc hủy bỏ, thay thế văn bản các năm gần đây đạt tỷ lệ thấp.
Do đó, Ủy ban Tài chính Ngân sách đề nghị KTNN bổ sung, làm rõ chi tiết danh mục các văn bản kiến nghị sửa đổi, bổ sung hoặc hủy bỏ, thay thế; bổ sung báo cáo việc kiểm tra, đôn đốc thực hiện các kết luận, kiến nghị còn tồn đọng từ những năm trước; làm rõ nguyên nhân khách quan, chủ quan và cung cấp danh sách cụ thể các cơ quan, đơn vị không thực thiện đầy đủ, kịp thời các kết luận, kiến nghị của KTNN qua từng năm.
Với kế hoạch năm 2022, cơ quan thẩm tra đề nghị KTNN bổ sung dự báo tình hình năm 2022, đặc biệt là các yếu tố tác động như dịch bệnh Covid-19, xây dựng các kịch bản tổ chức thực hiện kế hoạch KTNN năm 2022. Xây dựng kế hoạch kiểm toán cụ thể, đặc biệt lưu ý các kiểm toán chuyên đề, kiểm toán hoạt động để phục vụ chuyên đề giám sát của Quốc hội về: "Việc thực hiện chính sách, pháp luật về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí giai đoạn 2016-2021" và "Việc thực hiện chính sách, pháp luật về công tác quy hoạch kể từ khi Luật Quy hoạch được ban hành"./.
Hồng Quang