Theo TS Nguyễn Như Quỳnh, nâng hạng thị trường chứng khoán (TTCK) là vấn đề quan trọng, liên quan đến nhiều bộ, ngành, đồng thời việc nâng hạng TTCK cũng đặt ra các yêu cầu đối với việc thay đổi các chính sách, quy định pháp luật có liên quan.
Tại Hội thảo khoa học "Giải pháp nâng hạng TTCK Việt Nam" TS. Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách tài chính cho biết, thị trường chứng khoán là kênh huy động vốn quan trọng cho nền kinh tế. Năm 2023, tổng giá trị huy động vốn qua thị trường chứng khoán đạt hơn 418 nghìn tỷ đồng, tăng 33,5% so với năm 2022. Tính đến ngày 12/4/2024, chỉ số VN-Index đạt 1.276,6 điểm, tăng 13% so với cuối năm 2023. Vốn hóa của thị trường cổ phiếu đạt 6,8 triệu tỷ đồng, tăng 13,8% so với cuối năm 2023, tương đương với 66,1% GDP ước tính của năm 2023”.
TS. Nguyễn Như Quỳnh cho biết thêm, hiện nay, Việt Nam được 2 tổ chức quốc tế MSCI và FTSE Russell phân loại là thị trường cận biên. Đến nay, TTCK Việt Nam chiếm tỉ trọng lớn nhất (đạt khoảng 30% tổng tài sản quản lý) trong rổ chỉ số thị trường cận biên. Theo ước tính của Ngân hàng Thế giới, trong trường hợp nếu MSCI và FTSE Russell nâng hạng TTCK Việt Nam lên thị trường mới nổi sẽ có khả năng thu hút khoảng 25 tỷ USD vốn đầu tư mới từ các nhà đầu tư quốc tế vào thị trường Việt Nam cho tới năm 2030.
Cùng với đó, tại Quyết định 1726/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 29/12/2023 phê duyệt Chiến lược phát triển TTCK đến năm 2030, mục tiêu tổng quát của Chiến lược là phát triển TTCK ổn định, an toàn, lành mạnh, hiệu quả, bền vững, hội nhập, với quy mô vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt 100% GDP vào năm 2025 và đạt 120% GDP vào năm 2030.
Trong đó, mục tiêu cụ thể là phấn đấu đến năm 2025 nâng hạng TTCK Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi theo tiêu chuẩn phân hạng TTCK của các tổ chức quốc tế.
TS. Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách tài chính
Theo Viện trưởng Nguyễn Như Quỳnh, việc nâng hạng TTCK Việt Nam sẽ là bước ngoặt quan trọng cho giai đoạn phát triển mới của thị trường, góp phần tăng quy mô, nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng vốn, thúc đẩy phát triển kinh tế đất nước.
Mới đây, Thủ tướng Chính phủ cũng đã giao Bộ Tài chính và các đơn vị liên quan khẩn trương phối hợp, xử lý nhanh chóng, sớm có kết quả các vướng mắc thuộc trách nhiệm của ngành mình để đáp ứng được quy định tiêu chí nâng hạng TTCK từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi.
Mục tiêu nâng hạng TTCK cũng được đề cập tại các Công điện của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường các giải pháp thúc đẩy TTCK phát triển an toàn, minh bạch, hiệu quả, bền vững và tại các Nghị quyết điều hành của Chính phủ về phát triển thị trường vốn an toàn, minh bạch, hiệu quả.
Theo TS Nguyễn Như Quỳnh, nâng hạng TTCK là vấn đề quan trọng, liên quan đến nhiều bộ, ngành, đồng thời việc nâng hạng TTCK cũng đặt ra các yêu cầu đối với việc thay đổi các chính sách, quy định pháp luật có liên quan.
Tại Hội thảo, các chuyên gia cũng đã đưa ra những thách thức khi TTCK được nâng hạng, trong đó thách thức lớn nhất là đảm bảo TTCK tiếp tục phát triển ổn định và bền vững, duy trì xếp hạng, tránh bị hạ cấp xếp hạng; dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài vào TTCK có thể gây tác động đến mức độ biến động của TTCK do tác động đến tâm lý thị trường; hoạt động giao dịch tăng mạnh, có thể cao hơn nhiều lần so với bình thường, gây áp lực đến hệ thống giao dịch, thanh toán của thành viên thị trường.
Bên cạnh đó, các chuyên gia đã phân tích những điều kiện và tiêu chuẩn để nâng hạng thị trường lên mới nổi mà TTCK Việt Nam cần đạt được theo đánh giá của FTSE Russell. Để được nâng hạng, TTCK Việt Nam cần được tiếp tục cải thiện về các vấn đề như ký quỹ trước giao dịch, sở hữu nước ngoài, đơn giản hóa các thủ tục đăng ký tài khoản giao dịch và vốn đầu tư gián tiếp. Hội thảo cũng chia sẻ, thảo luận kinh nghiệm của một số TTCK khi nâng hạng TTCK, nhận diện các thách thức và rủi ro đối với Việt Nam khi nâng hạng TTCK lên mới nổi. Trong đó, chú trọng tới vấn đề quản lý, giám sát luồng vốn giữa TTCK, thị trường tiền tệ, nguồn vốn đầu tư nước ngoài.
Về giải pháp thúc đẩy việc nâng hạng của TTCK Việt Nam, các chuyên gia cho rằng cần tập trung vào giải quyết những vấn đề về yêu cầu ký quỹ trước giao dịch, thủ tục đăng ký tài khoản của nhà đầu tư nước ngoài, giới hạn về tỷ lệ sở hữu nước ngoài theo ngành nghề, quyền tiếp cận thông tin bình đẳng cho nhà đầu tư nước ngoài, nâng cao chất lượng về công bố thông tin đặc biệt là cho các nhà đầu tư nước ngoài.
Anh Đào