Người dân, doanh nghiệp đặt nhiều kỳ vọng vào các gói hỗ trợ để phục hồi, tuy nhiên việc triển khai các gói hỗ trợ vẫn còn chậm trong đó có cả nguyên nhân khách quan lẫn chủ quan, nhưng nguyên nhân quan trọng nhất vẫn là vấn đề về cơ chế.
Trong bối cảnh khó khăn, thách thức nêu trên, bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ (TTCP) về ưu tiên hỗ trợ tăng trưởng gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp tiếp cận tín dụng, tăng khả năng hấp thụ vốn cho nền kinh tế.
Ngân hàng Nhà nước tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp lý trong hoạt động cấp tín dụng nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động của các Tổ chức tín dụng, nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng, hỗ trợ khách hàng gặp khó khăn trong hoạt động tín dụng như: thường xuyên rà soát, hoàn thiện các quy định liên quan đến hoạt động cấp tín dụng; tiếp tục triển khai chính sách cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ hỗ trợ khách hàng gặp khó khăn; làm việc với các Tổ chức tín dụng về rà soát thủ tục, quy trình cho vay, chỉ đạo các Tổ chức tín dụng tiếp tục đơn giản hóa các quy trình, thủ tục tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, người dân tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng; rà soát, chỉ đạo các Tổ chức tín dụng cắt giảm các loại phí, lệ phí không cần thiết cho khách hàng.
Tại Hội nghị giải pháp tháo gỡ khó khăn về tăng trưởng tín dụng cho sản xuất kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng và ổn định kinh tế vĩ mô diễn ra sáng ngày 7/12/2023, Phó Thống đốc Thường trực Ngân hàng Nhà nước Đào Minh Tú chia sẻ những khó khăn của ngành Ngân hàng khi triển khai gói hỗ trợ như việc tăng trưởng tín dụng ngân hàng thời gian qua mặc dù có nhiều đóng góp tích cực thúc đẩy phục hồi tăng trưởng kinh tế nhưng vẫn còn thấp. Trong khi, tính đến ngày 30/11/2023, tín dụng đối với nền kinh tế đạt khoảng 13 triệu tỉ đồng, tăng 9,15% so với cuối năm 2022, tuy nhiên vẫn thấp hơn so với cùng kỳ các năm.
Phó Thống đốc Thường trực NHNN Đào Minh Tú cho biết nguyên nhân tăng trưởng tín dụng thời gian qua chưa cao chủ yếu từ các yếu tố khách quan
Phó Thống đốc Thường trực Ngân hàng Nhà nước Đào Minh Tú cho hay những khó khăn này do một số nguyên nhân chủ quan và khách quan. Một trong những nguyên nhân khách quan đó chính là việc triển khai một số chương trình, chính sách tín dụng theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đang gặp nhiều vướng mắc.
Riêng đối với Chương trình 120.000 tỉ đồng, các quy định pháp luật liên quan đến dự án NOXH như quỹ đất, trình tự, thủ tục mua bán, định giá… còn nhiều vướng mắc; số lượng dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư rất ít; mới có 23 UBND tỉnh, thành phố công bố/gửi danh mục các dự án nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, dự án xây dựng, cải tạo lại chung cư cho Ngân hàng Nhà nước và Bộ Xây dựng để các ngân hàng thương mại (NHTM) có thể tiếp cận, thẩm định dự án; một số chủ đầu tư chưa đáp ứng các điều kiện vay vốn theo quy định; một số điều kiện đối với người mua nhà không còn phù hợp, nguồn thu nhập và khả năng trả nợ của khách hàng mua nhà bị ảnh hưởng do tình hình kinh tế, sản xuất kinh doanh khó khăn, cầu ở mức thấp.
Chương trình tín dụng tiêu dùng 20.000 tỉ cho công nhân, công nhân, người lao động chưa nắm bắt rõ thông tin về gói vay ưu đãi cho công nhân, trong khi các doanh nghiệp, công đoàn cơ sở, công đoàn các khu công nghiệp chưa thật sự chú trọng truyền thông, phổ biến gói vay; tình trạng thất nghiệp, mất việc làm tăng cao ảnh hưởng đến khả năng thanh toán của người lao động.
Đáng chú ý, với Chương trình hỗ trợ lãi suất 2% (40.000 tỉ đồng), kết quả hỗ trợ lãi suất còn thấp, chưa như kỳ vọng chủ yếu do khách hàng không đáp ứng đối tượng được hỗ trợ lãi suất; tâm lý e ngại công tác thanh, kiểm tra, cân nhắc giữa lợi ích từ hỗ trợ lãi suất 2% và chi phí bỏ ra khi nhận hỗ trợ lãi suất như theo dõi hồ sơ, chứng từ, tuân thủ các thủ tục hậu kiểm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; khó đánh giá về khả năng “phục hồi”…
Ngoài ra, một số chương trình tín dụng ưu đãi khác, Ngân hàng Nhà nước đang theo dõi, triển khai một số chương trình tín dụng ưu đãi theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, nguồn hỗ trợ đối với các chương trình này là từ ngân sách nhà nước, tuy nhiên nguồn lực hỗ trợ từ ngân sách nhà nước là hạn chế và trong giai đoạn 2021-2025, ngân sách nhà nước không bố trí kế hoạch vốn đầu tư công để cấp bù lãi suất cho các ngân hàng thương mại đã hỗ trợ lãi suất cho khách hàng (ngoại trừ chương trình hỗ trợ lãi suất theo Nghị định 31/2022/NĐ-CP).
Để giải quyết những khó khăn, vướng mắc này, từ nay đến cuối năm, Phó Thống đốc Thường trực Ngân hàng Nhà nước Đào Minh Tú cho biết sẽ theo dõi sát diễn biến thị trường để kịp thời điều hòa tăng trưởng tín dụng từ ngân hàng thừa sang ngân hàng thiếu hạn mức, đảm bảo cung ứng vốn tín dụng cho nền kinh tế, góp phần tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Riêng Chương trình 120.000 tỉ đồng để đẩy mạnh giải ngân, Phó Thống đốc đề nghị, UBND các tỉnh, thành phố khẩn trương công bố danh mục các dự án nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, cải tạo, xây dựng lại chung cư, trong đó, các dự án được công bố phải đảm bảo đúng theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng tại Công văn số 1551/BXD-QLN cả về nội dung và hình thức công bố; đáp ứng nhu cầu của thị trường. Bộ Xây dựng tổng hợp, thông báo danh mục những dự án đủ điều kiện thuận lợi cho các NHTM tra cứu, xem xét cho vay theo đúng nhiệm vụ được giao tại Nghị quyết 33/NQ-CP (trên cơ sở danh mục do UBND tỉnh công bố).
Tuy nhiên để tháo gỡ khó khăn về tăng trưởng tín dụng, Phó Thống đốc cũng đề xuất cần triển khai đồng bộ các giải pháp mới đạt hiệu quả. Cụ thể, cần kích cầu đầu tư, tiêu dùng, thúc đẩy các động lực tăng trưởng kinh tế,đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường xuất khẩu; khai thác thị trường nội địa; cải thiện môi trường kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính; Có các giải pháp ổn định, khơi thông dòng vốn trên thị trường TPDN; Xử lý các vấn đề tồn tại của thị trường BĐS, thúc đẩy thị trường BĐS phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững./.
Hải Bình (T/H)