Ngành bán lẻ bị ảnh hưởng mạnh cả trong ngắn hạn và dài hạn bởi dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus corona (Covid-19) gây ra khi mà người dân sẽ hạn chế mua sắm trực tiếp và chuyển qua mua sắm online.
Lợi nhuận ngành bán lẻ sụt giảm
Đại dịch Covid-19 bùng phát, nhiều doanh nghiệp phải đóng cửa để thực hiện cách ly xã hội. Bán lẻ là một trong những mảng bị ảnh hưởng nặng nhất từ đại dịch này.
Báo cáo đánh giá về tác động, thiệt hại với doanh nghiệp bán lẻ do Bộ Công Thương công bố mới đây cho thấy, dịch Covid-19 đã tác động trực tiếp đến tình hình kinh doanh của hệ thống doanh nghiệp phân phối.
 | Mới đây, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hà Nội đã có văn bản mới đề xuất giải pháp thúc đẩy tăng trưởng tổng mức bán lẻ hàng hóa, doanh thu dịch vụ tiêu dùng những tháng cuối năm 2020.
|
Theo đó, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ 3 tháng đầu năm ước đạt 1.246 tỷ đồng, tăng 4,67% so với cùng kỳ năm 2019. Đây là mức tăng thấp nhất trong nhiều năm gần đây. Tính riêng trong tháng 3, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ đã giảm 0,8% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức giảm đầu tiên trong giai đoạn 2016 – 2020. Doanh thu của ngành bán lẻ sụt giảm mạnh do ảnh hưởng của dịch Covid-19. (Ảnh minh họa)
Sức mua giảm sút khiến toàn ngành bán lẻ lao đao. Nhiều siêu thị lớn như: Lotte, Co.opmart, Intimex, Aeon Mall… trong tình trạng khủng hoảng nghiêm trọng, khi có thời điểm doanh thu giảm đến 50%.
Cụ thể, với Lotte, doanh thu tháng 2/2020 giảm khoảng 50% so với tháng 1/2020 và giảm hơn 20% so với cùng kỳ năm 2019. Với Aeon Mall Việt Nam, doanh thu tháng 1 giảm 2%; tháng 2 giảm 6% so với kế hoạch đề ra.
Với Saigon Co.op Mart, doanh thu bán lẻ trong 2 tháng đầu năm nay giảm khoảng 50% so với cùng kỳ năm trước và có thể bị sụt giảm 1.000 tỷ đồng nếu dịch được kiểm soát trong quý 2, giảm 2.000 tỷ đồng nếu dịch tiếp tục kéo dài.
COVID-19: 'Cơn ác mộng' của ngành bán lẻ Covid-19 đã khiến hàng loạt hãng bán lẻ lao đao thậm chí là chấm dứt sự tồn tại của họ. Chỉ trong tháng 5, hãng bán lẻ hàng xa xỉ Neiman Marcus, hãng bán lẻ thời trang J.Crew Group và chuỗi trung tâm thương mại Stage Stores đã nộp đơn xin bảo hộ phá sản. Ngay cả đại gia bán lẻ với 118 năm tuổi đời JCPenney cũng chịu chung số phận. |
Theo khảo sát mới nhất từ Nielsen Việt Nam về ảnh hưởng của Covid-19 đến hành vi của người tiêu dùng được thực hiện từ ngày 9-15/3/2020, hơn 50% người dân đã giảm tần suất ghé các cửa hàng hiện hữu, trong khi 52% người được hỏi nói rằng họ gia tăng dự trữ hàng hóa tại nhà. Bên cạnh đó, 82% người tiêu dùng đã giảm tần suất các hoạt động ăn uống bên ngoài (tăng 57% so với mức giảm 25% khi được đo lường trong tháng 2). Nielsen Việt Nam cho biết với việc gia tăng dự trữ hàng hóa và ăn uống tại nhà do nhiều người phải ở nhà lâu hơn, người tiêu dùng đang gia tăng việc tiêu thụ các ngành hàng như mì ăn liền, sản phẩm chăm sóc nhà cửa, thực phẩm bổ sung, sản phẩm vệ sinh cá nhân, thực phẩm thiết yếu, rau quả tươi, sữa và các chế phẩm từ sữa và thực phẩm đông lạnh.
Những tác động này sẽ có ảnh hưởng rõ rệt đối với các nhà hàng và doanh nghiệp ăn uống bên ngoài, thế nhưng kết quả nghiên cứu cũng cho thấy sẽ ảnh hưởng đến cách các nhà bán lẻ trữ hàng tại các cửa hàng để đáp ứng các mức nhu cầu mới nổi này.
Theo bà Vũ Thị Hậu, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam, các doanh nghiệp bán lẻ hiện nay đều gặp khó khăn, doanh số sụt giảm chung từ 15-20%. Mặc dù các sản phẩm thiết yếu và thực phẩm tươi sống có tăng nhưng các nhóm hàng phi thực phẩm thì có doanh thu giảm mạnh. Hệ thống các trung tâm thương mại và siêu thị có đồ thực phẩm tươi sống hoạt động tốt nhưng biên lợi nhuận ở thời điểm hiện tại rất thấp.
Đại diện Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam kiến nghị: Chính phủ có gói hỗ trợ tín dụng cho vay với lãi suất ưu đãi để doanh nghiệp bán lẻ dự trữ hàng hoá, đảm bảo bình ổn giá thị trường; đồng thời có chính sách hỗ trợ giảm gánh nặng cho các khoản phải đóng như thuế, giảm giá điện nước, giảm các mặt bằng thuê.
Thương mại điện tử “ăn nên làm ra”
Mặc dù dịch Covid-19 lan rộng làm ảnh hưởng hầu hết các lĩnh vực nhưng riêng kinh doanh thương mại điện tử được đánh giá vẫn “ăn nên làm ra” với đơn hàng tăng mạnh từ đầu năm tới nay.
Giữa những ảnh hưởng nặng nề từ Covid-19, thị trường vẫn ghi nhận những điểm sáng từ thương mại điện tử và nhiều mô hình kinh doanh mới. Doanh số bán lẻ truyền thống giảm mạnh đã trở thành đòn bẩy cho lĩnh vực thương mại điện tử, kinh doanh mua sắm trực tuyến tăng trưởng, góp phần hỗ trợ hoạt động buôn bán của nhiều cửa hàng trong thời gian dịch bệnh bùng phát.Nhà bán lẻ cần khai thác sâu các kênh trực tuyến và thúc đẩy tích hợp đa kênh
Theo ghi nhận của CBRE, tại thị trường Việt Nam, Tiki đã phát triển nhanh với tốc độ đạt kỷ lục 4.000 đơn hàng/phút, ông lớn SpeedL và Saigon Co.op cũng cho thấy sự gia tăng theo cấp số nhân trong kênh bán hàng trực tuyến. Trong khi đó, siêu ứng dụng Grab đã kích hoạt một nền tảng mới là GrabMart để phục vụ nhu cầu mua sắm thực phẩm tại nhà của khách hàng.
Trên thị trường châu Á Thái Bình Dương, bán lẻ đa kênh và bán lẻ trực tuyến cũng hoạt động tích cực trong mùa dịch, từ sản phẩm tiêu dùng, mỹ phẩm, đến xa xỉ phẩm như xe hơi hoặc các dịch vụ tham quan viện bảo tàng, tham quan bất động sản... đều có thể được giao dịch trên các nền tảng trực tuyến.
Chính vì vậy, giới phân tích nhận định, về dài hạn, sự tăng trưởng doanh thu thương mại điện tử sẽ là một nền tảng vững chắc cho bất kỳ sự phát triển nào trong tương lai của thị trường bán lẻ.
Có thể thấy, với những tiện ích và các dịch vụ gia tăng kèm theo mà doanh nghiệp thương mại điện tử mang tới cho người tiêu dùng, nhiều ý kiến lạc quan cho rằng lĩnh vực này sẽ tăng trưởng tốt trong thời gian tới. Cụ thể, trong một dự báo gần đây, Công ty dữ liệu và phân tích GlobalData cho rằng, thị trường thương mại điện tử của Việt Nam được dự báo sẽ đạt 17,3 tỷ USD vào năm 2023, tăng mạnh so với mức 9,4 tỷ USD của năm 2019.
| Để kích cầu mua sắm, trong các ngày nghỉ lễ 30/4 và 1/5 nhiều doanh nghiệp bán lẻ đã mạnh tay thực hiện hàng loạt ưu đãi hấp dẫn lên đến 50%, đồng thời tăng nguồn hàng dự trữ và thực hiện nhiều biện pháp phòng chống dịch quyết liệt để người dân yên tâm mua sắm. |
Hồng Quang