Thanh tra Chính phủ vừa ban hành thông báo kết luận thanh tra việc chấp hành pháp luật trong cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước tại Tổng công ty Tín Nghĩa (nay là Công ty CP Tổng Công ty Tín Nghĩa).
Hàng loạt vi phạm trong cổ phần hóa và thoái vốn
Theo kết luận thanh tra, về xác định giá trị tài sản là công trình xây dựng trên đất: Đơn vị tư vấn là Công ty TNHH Grant Thomton xác định không đúng suất đầu tư, đơn giá vật liệu và chỉ số giá tương ứng với loại công trình của một số tài sản trên đất cần phải định giá lại, dẫn đến giá trị tài sản được định giá có chênh lệch giảm so với quy định là 15.026.810.770 đồng, cần thu hồi về ngân sách của Tỉnh uỷ Đồng Nai.
Đối với việc xác định giá trị các quyền sử dụng đất, Ban Chỉ đạo cổ phần hoá Tông công ty Tín Nghĩa không đề nghị UBND tỉnh Đồng Nai có ý kiến về việc xác định giá đất đối với diện tích còn lại (chưa chuyển nhượng) tại Khu dân cư Tân Biên 1, Khu phố chợ Tân Biên, Khu dân cư Tân Biên 2 và khu đất dự kiến xây dựng Chung cư Tân Biên theo quy định, dẫn đến có khả năng giá trị quyền sử dụng đất chưa được xác định đầy đủ theo quy định của pháp luật, gây thiệt hại cho ngân sách của Tỉnh uỷ Đồng Nai.
Thanh tra Chính phủ chỉ ra nhiều vi phạm trong cổ phần hóa và thoái vốn tại ông ty CP Tổng Công ty Tín Nghĩa.
Giai đoạn 2005- 2013, Tổng Công ty Tín Nghĩa tự thoả thuận nhận chuyến nhượng quyền sử dụng đất nhằm mục đích mở rộng các dự án đầu tư của Tổng Công ty, không đúng quy định của pháp luật. Đến thời điểm thanh tra (tháng 05/2023), diện tích 491.155,8 m đất này chưa có chủ trương đầu tư và quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất của UBND tỉnh, chưa thực hiện được thủ tục chuyển sang tên của Tổng Công ty Tín Nghĩa và Công ty cổ phần Tổng Công ty Tín Nghĩa.
Về thẩm tra và quyết định phê duyệt giá trị doanh nghiệp, theo kết luận thanh tra, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ đã quyết định phê duyệt giá trị doanh nghiệp dựa trên kết quả xác định giá theo phương pháp giá trị tài sản ròng. Tuy nhiên, Ban chỉ đạo cổ phần hóa và Ban thường vụ Tỉnh ủy chưa xem xét, đánh giá, so sánh với kết quả định giá doanh nghiệp theo phương pháp khác là không đúng quy định.
Ngoài ra, Ban Thường vụ Tỉnh uỷ Đồng Nai quyết định sử dụng giá trị sổ sách để tính vào giá trị doanh nghiệp cố phần hoá đối với 04 tài sản trên đất thuê trả tiền hàng năm là Trạm dừng chân Tân Phú, Trạm dừng chân Xuân Lộc, Xí nghiệp xây dựng- Nhà máy đá và Nhà máy gạch, không đúng quy định về xác định giá trị tài sản.
Tổng Công ty Tín Nghĩa thực hiện chuyển nhượng cổ phần tại Công ty cổ phần Tín Khải, Công ty CP Xây dựng và Kinh doanh nhà Phú Tín, Công ty liên doanh Proconco và Công ty CP cấu kiện bê tông Đông Sài Gòn với hình thức bán thoả thuận là không đúng quy định.
Tổng Công ty Tín Nghĩa và Văn phòng Tỉnh uỷ Đồng Nai có văn bản đề xuất, được Thường trực Tỉnh uỷ Đồng Nai chấp thuận để Tổng Công ty thoả thuận bán 35% cổ phần cho 3 nhà đầu tư chiến lược trong khi tỷ lệ cổ phần mà 03 nhà đầu tư chiến lược đăng ký mua chiếm 90% vốn điều lệ là không đúng quy định nêu tại điểm b khoản 5 Điều 6 Thông tư 196/2011/TT-BTC ngày 26/12/2011 của Bộ Tài chính hướng dẫn bán cổ phần lần đầu và quản lý, sử dụng tiền thu từ cổ phần hoá các doanh nghiệp 100% vốn nhà nước thực hiện chuyển đổi thành công ty cổ phần.
Tuy nhiên, trong quá trình thoả thuận bán cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược, 2/3 nhà đầu tư có văn bản không tiếp tục tham gia là cố đông chiến lược, nên Tổng Công ty Tín Nghĩa đã bán cho Công ty cổ phần Đầu tư Thành Thành Công với tỷ lệ cổ phần được phép bán là 35%, giá bán thoả thuận là 10.200 đồng/cổ phần (đảm bảo khồng thấp hơn giá khởi điểm để đấu giá như Phương án cổ phần hoá đã duyệt), điều kiện hạn chế đối với cổ phiếu dành cho nhà đầu tư chiến lược là chỉ được chuyển nhượng sau 5 năm.
Theo kết luận thanh tra, Tổng Công ty Tín Nghĩa thực hiện bán thêm 7.790.000 cổ phần (theo Phương án cổ phần hoá được Ban Thường vụ Tỉnh uỷ phê duyệt) cho người lao động là không đúng quy định tại khoản 2 Điều 48 Nghị định số 59/2011/NĐ-CP ngày 18/7/2011 của Chính phủ, dẫn đến số cổ phần bán thêm không được đưa ra bán đấu giá, giá trị chênh lệch phải thu hồi về ngân sách của Tỉnh uỷ Đồng Nai là 8.729.775.000 đồng, bình quân 1.120,64 đồng/cổ phần bán thêm.
Kiến nghị các biện pháp xử lý
Trên cơ sở kết quả thanh tra nêu trên, thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Khái tại Văn bản so 3004/VPCP-V.I ngày 29/7/2024 của Văn phòng Chính phủ, Tống Thanh tra Chính phủ kiến nghị.
Cụ thể, Ban Thuờng vụ Tỉnh uỷ Đồng Nai chỉ đạo và tổ chức kiểm điếm làm rõ trách nhiệm đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc đế xảy ra những vi phạm nêu trên; chỉ đạo thu nộp số tiền đã xác định được do vi phạm trong việc định giá một số tài sản là công trình trên đất (15.026.810.770 đồng) và việc bán thêm cổ phần cho người lao động (8.729.775.000 đồng) về ngân sách Đảng của Tỉnh uỷ Đồng Nai.
ƯBND tỉnh Đồng Nai kiểm tra, rà soát để có biện pháp quản lý và hướng dẫn Công ty cổ phần Tổng Công ty Tín Nghĩa quản lý, sử dụng diện tích đất nhận chuyển nhượng từ các hộ gia đình, cá nhân theo đúng quy định pháp luật.
Bộ Tài chính xem xét, có hình thức chấn chỉnh đối với hoạt động tư vấn thẩm định giá của Công ty TNHH Grant Thomton theo quy định của pháp luật. Trường hợp phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự thì chuyển thông tin đế cơ quan cảnh sát điều tra xem xét, xử lý theo quy định.
Ngày 12/9/2023, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Nai có Quyết định số 190/QĐ-VPCQCSĐT khởi tố vụ án hình sự “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” xảy ra tại Tổng Công ty Tín Nghĩa trong quá trình cổ phần hoá từ năm 2014 đến năm 2016.
Thanh tra Chính phủ đã có Văn bản số 1026/TTCP-C.III ngày 25/10/2023 trao đổi một số thông tin vi phạm phát hiện trong quá trình thanh tra với Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Nai. Kết luận thanh tra cũng được gửi đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Nai. Vì vậy, các nội dung hạn chế, vi phạm nêu trên do Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Nai xem xét, làm rõ
Hoàng Khanh