Ông lớn ngân hàng nhập cuộc 'sân chơi' tỷ USD

Một số ngân hàng lớn đang tăng tốc chuẩn bị, đón đầu làn sóng tài chính số, tận dụng cơ hội nhưng vẫn kiên định đặt tuân thủ pháp lý làm nguyên tắc cốt lõi.

Hơn 20% dân số Việt Nam sở hữu tiền số

Theo thống kê của nhiều tổ chức quốc tế, tổng giá trị tài sản mã hóa chảy vào Việt Nam hiện ước khoảng 100 đến 120 tỷ USD, với khoảng 20 triệu người Việt đang nắm giữ tiền ảo.

Đây là một trong những nguyên nhân khiến Chính phủ đẩy mạnh quá trình luật hóa tài sản mã hóa và triển khai thí điểm sàn giao dịch chuyên biệt, nhằm bảo vệ người dân trước nguy cơ lừa đảo, đồng thời tạo ra kênh đầu tư và huy động vốn mới, góp phần chống thất thu thuế.

Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về thí điểm phát hành và giao dịch tài sản mã hóa, dự kiến ban hành ngay trong tháng này. Dự thảo quy định doanh nghiệp vận hành sàn giao dịch tài sản số phải có vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng.

Trong đó, ít nhất 35% vốn thuộc sở hữu của tối thiểu hai tổ chức hoạt động trong lĩnh vực ngân hàng, chứng khoán, quản lý quỹ, bảo hiểm hoặc công nghệ; 65% còn lại được nắm giữ bởi các tổ chức khác, không phải cá nhân.

Các chuyên gia nhận định, quy định này mở ra cơ hội mới cho ngân hàng tham gia vào thị trường đầy tiềm năng. Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) dẫn số liệu từ Chainalysis cho thấy dòng vốn từ thị trường blockchain vào Việt Nam trong giai đoạn 2023-2024 đạt hơn 105 tỷ USD, mang lại lợi nhuận gần 1,2 tỷ USD trong năm 2023. Con số này cao gấp khoảng bốn lần tổng vốn đầu tư FDI và tương đương một phần tư GDP cả nước.

Báo cáo của Triple-A năm 2024 cho biết, hơn 20% dân số Việt Nam sở hữu tiền số. Việt Nam cũng nằm trong nhóm ba quốc gia dẫn đầu thế giới về mức độ chấp nhận tiền điện tử, với tỷ lệ phổ cập cao gấp ba đến bốn lần so với trung bình toàn cầu.

Ông Phan Đức Trung, Chủ tịch VBA, cho rằng việc thí điểm sàn giao dịch tài sản số là cần thiết để Việt Nam xây dựng chính sách huy động vốn minh bạch, thu hút doanh nghiệp và cá nhân phát hành tài sản mã hóa. Ông nhấn mạnh, đây có thể là kênh huy động vốn cho các dự án quốc gia quy mô lớn, thu hút đa dạng nhà đầu tư và gia tăng thanh khoản cho trái phiếu.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng nhận định, chính sách thí điểm sàn giao dịch tiền số sẽ tác động mạnh đến ngành ngân hàng. Ông cho rằng nhiều ngân hàng hiện chưa hình dung rõ cơ chế hoạt động của sàn, nhưng chắc chắn ngân hàng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ người tiêu dùng, thực hiện thanh quyết toán và bảo đảm giá trị ổn định cho các đồng stablecoin.

Bà Đoàn Mai Hạnh, Giám đốc cao cấp Kinh doanh và Tự doanh thị trường tài chính của Công ty Chứng khoán Techcombank (TCBS), cảnh báo rằng tài sản mã hóa vẫn còn mới mẻ, tiềm ẩn nhiều rủi ro và thách thức.

Theo bà, cần lựa chọn kỹ lưỡng các loại tài sản mã hóa cung cấp cho khách hàng, nên thí điểm với số lượng giới hạn, ưu tiên những đồng tiền số có giá trị và thanh khoản cao, được công nhận tại nhiều nền kinh tế lớn.

Các ông lớn đã sẵn sàng

Gần đây, một số “ông lớn” trong ngành ngân hàng bày tỏ sự quan tâm đến việc thí điểm sàn giao dịch tài sản số tại Việt Nam, đồng thời cho biết đang tìm hiểu và chuẩn bị sẵn sàng tham gia khi tài sản mã hóa được công nhận với hành lang pháp lý rõ ràng.

Ngày 12/8, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) ký biên bản ghi nhớ hợp tác kỹ thuật với Dunamu, đơn vị vận hành nền tảng tiền điện tử Upbit của Hàn Quốc.

Theo thỏa thuận, hai bên sẽ phối hợp chia sẻ công nghệ, hạ tầng và kinh nghiệm nhằm phát triển các giải pháp liên quan đến tài sản số tại Việt Nam.

Dunamu dự kiến hỗ trợ xây dựng sàn giao dịch tiền mã hóa trong nước, đồng thời tham gia tư vấn về khung pháp lý, cơ chế bảo vệ nhà đầu tư và chuẩn tuân thủ quốc tế, bao gồm các tiêu chuẩn của Lực lượng Đặc nhiệm Hành động Tài chính (FATF). Đối tác Hàn Quốc cũng sẽ chuyển giao công nghệ, chia sẻ kinh nghiệm vận hành và hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực cho lĩnh vực này.

Không chỉ MB, một số ngân hàng tư nhân lớn khác cũng có kế hoạch tham gia thị trường tài sản số. Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm nay, Chủ tịch HĐQT Techcombank Hồ Hùng Anh khẳng định việc tham gia vào các lĩnh vực như blockchain hay xây dựng sàn giao dịch tài sản số là xu thế tất yếu trong chiến lược chuyển đổi số của nhiều tổ chức tài chính, trong đó có Techcombank.

Ông nhấn mạnh rằng với những cơ hội đang mở ra và khi luật pháp cho phép, Techcombank sẽ sẵn sàng tham gia và đóng góp vào việc phát triển, sở hữu các nền tảng công nghệ này.

Trước đó, VPBank cũng không phủ nhận ý định tham gia thị trường. Tổng giám đốc Nguyễn Đức Vinh cho rằng đây là lĩnh vực mới mẻ và tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhưng các tổ chức tài chính khó có thể đứng ngoài cuộc. Ông cho biết VPBank đang trong quá trình đánh giá, phân tích và tiếp xúc với các đối tác trong khi chờ cơ quan thẩm quyền phê duyệt đề án thí điểm.

Ngược lại, các ngân hàng TMCP có vốn nhà nước dường như chưa mặn mà với việc vận hành sàn giao dịch tài sản số. Tổng giám đốc BIDV Lê Ngọc Lâm nhận định loại hình sàn này phù hợp hơn với khối doanh nghiệp tư nhân.

BIDV không có kế hoạch thành lập, do yêu cầu về vốn và năng lực kỹ thuật rất lớn. Ngân hàng này chỉ dự kiến tham gia vào việc xây dựng cơ chế, chính sách và đóng vai trò là ngân hàng thanh toán trên thị trường tài sản số.

Thanh Cao