Gạo 100% tấm của Việt Nam duy trì được mức giá 383 USD/tấn và gạo thơm Jasmines vẫn giữ được giá trên 500 USD/tấn, ngang bằng với thời điểm đầu năm. Điều này cho thấy phân khúc gạo thơm, phẩm cấp cao đang ngày càng được thị trường ưa chuộng.
Phân khúc gạo thơm còn nhiều dư địa tăng sản lượng, tăng giá xuất khẩu
Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), do bị cạnh tranh gay gắt ở phân khúc gạo trắng thông thường, gạo Việt Nam loại 5%, 25% cũng đã giảm về mốc dưới 400 USD/tấn, riêng chỉ có gạo 100% tấm duy trì được mức giá 383 USD/tấn và gạo thơm Jasmines vẫn giữ được giá trên 500 USD/tấn, ngang bằng với thời điểm đầu năm. Điều này cho thấy phân khúc gạo thơm, phẩm cấp cao đang ngày càng được thị trường ưa chuộng và còn nhiều dư địa tăng sản lượng, tăng giá xuất khẩu.
Đáng chú ý trong 7 tháng đầu năm nay, xuất khẩu gạo Việt Nam đã ghi dấu ấn ở những thị trường "khó tính" sang thị trường Mỹ tăng đến hơn 65%. Tiếp đến là xuất khẩu gạo sang EU cũng tăng mạnh so với cùng kỳ. Nếu như cả năm 2021 xuất khẩu gạo sang thị trường này chỉ đạt khoảng 60.000 tấn thì chỉ trong 4 tháng đầu năm đã có trên 15.000 tấn gạo thơm, phẩm cấp cao của Việt Nam được xuất khẩu sang thị trường này. Những con số trên cho thấy chất lượng gạo Việt Nam ngày càng có vị trí ở những thị trường có tính cạnh tranh cao.
Theo số liệu từ Bộ Công Thương, 7 tháng đầu năm 2022, xuất khẩu gạo đạt 4,19 triệu tấn, tương đương giá trị hơn 2 tỷ USD, tăng 20,5% về lượng và 9% giá trị so với cùng kỳ 2021. Đây là mức xuất khẩu cao kỷ lục từ trước đến nay.
Hiện nay phân khúc gạo thơm của Việt Nam như các dòng gạo ST, Đài thơm 8, OM 18, Jasmines…đang có mức giá rất hấp dẫn nhưng rất tiếc là sản lượng còn ít (chiếm chưa đến 40%).
Theo Chủ tịch VFA Nguyễn Ngọc Nam, nhờ các loại gạo thơm, phẩm cấp cao, gạo Việt Nam đã tìm được chỗ đứng ở các thị trường cao cấp như Mỹ, EU... Đặc biệt, mới đây Nhật Bản đã chính thức nhập khẩu 100 tấn gạo ST25 đầu tiên của Việt Nam để bán tại các siêu thị, cửa hàng.
"Lợi thế của Việt Nam là đã ký kết 15 hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (FTA) trong đó hiệp định lớn như CPTPP, EVFTA.
Chỉ riêng với EU, hàng năm nhu cầu nhập khẩu gạo lên đến 3-4 triệu tấn. Hiện nay thị phần gạo của Việt Nam tại EU còn khá khiêm tốn, chỉ chiếm 3,1% trong tổng lượng gạo ngoại khối nhập khẩu vào EU.
Trong khi đó, theo cam kết EVFTA, gạo Việt Nam được miễn thuế với hạn ngạch 80.000 tấn gạo/năm; trong đó, 30.000 tấn gạo xay xát, 20.000 tấn gạo chưa xay xát và 30.000 tấn gạo thơm; đồng thời, tự do hoàn toàn đối với gạo tấm. Như vậy, Việt Nam vẫn còn nhiều dư địa để gia tăng xuất khẩu vào thị trường này", ông Nam nhận định.
Cũng theo Chủ tịch VFA, thị trường EU hay các thị trường cao cấp khác giá mua cao hơn nhiều so với thị trường truyền thống như Philippines, Trung Quốc nhưng yêu cầu của họ rất cao về chất lượng, truy suất nguồn gốc, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật nên doanh nghiệp cần lưu ý để tránh ảnh hưởng tới uy tín chung của gạo Việt tại những thị trường này.
Nhận định về một số khó khăn đối với xuất khẩu gạo sang thị trường EU, ông Trần Thanh Hải, Phó cục trưởng Cục xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho biết, để gạo thơm xuất khẩu sang EU được hưởng ưu đãi thuế quan thì sản phẩm phải được chứng nhận đảm bảo tính đúng giống. Do đó, doanh nghiệp phải có diện tích canh tác đảm bảo đúng giống, chất lượng.
Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) kỳ vọng rằng giá gạo xuất khẩu của Việt Nam sẽ đi ngang trong 6 tháng cuối năm 2022, dẫn đến mức tăng trưởng âm của giá bán so với năm 2021 do hai nguyên nhân chính là việc Ấn Độ sẽ đẩy mạnh nguồn cung gạo toàn cầu và xu hướng giảm giá phân bón sẽ giúp hạ nhiệt áp lực tăng chi phí đầu vào khi đây là chi phí chiếm 22% tổng giá thành sản xuất lúa gạo, từ đó hạn chế dư địa tiếp tục tăng của giá gạo.
Hải Minh