Chỉ số Nhà Quản trị Mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam do S&P Global công bố đạt 50,4 điểm trong tháng 8/2025, giảm từ mức 52,4 điểm của tháng 7. Mặc dù vẫn nằm trên ngưỡng 50 điểm – dấu hiệu cho thấy điều kiện kinh doanh tiếp tục cải thiện – nhưng mức tăng chỉ nhẹ, phản ánh sự chậm lại của đà phục hồi trong lĩnh vực sản xuất.
Sản lượng ngành sản xuất Việt Nam tiếp tục tăng tháng thứ tư liên tiếp, song tốc độ tăng đã chậm hơn so với tháng trước. Các doanh nghiệp cho biết sản lượng chủ yếu được nâng lên để đáp ứng các đơn hàng hiện hữu, trong khi nhu cầu thị trường đã bắt đầu suy yếu. Đáng chú ý, số lượng đơn đặt hàng mới giảm trở lại sau khi tăng lần đầu tiên trong bốn tháng vào tháng 7. Đơn hàng xuất khẩu cũng sụt giảm tháng thứ mười liên tiếp, với mức giảm mạnh hơn tổng số đơn hàng mới, phần lớn do tác động từ thuế quan của Mỹ.
Sự sụt giảm về đơn hàng đã kéo theo xu hướng cắt giảm nhân công, khi các nhà sản xuất tiếp tục điều chỉnh lực lượng lao động tháng thứ 11 liên tiếp, dù mức giảm nhẹ. Cùng với đó, lượng công việc tồn đọng giảm mạnh nhất kể từ tháng 4, cho thấy công suất sản xuất vẫn chưa được khai thác hết. Các doanh nghiệp đồng thời hạn chế lưu kho thành phẩm, một phần vì lo ngại cầu yếu, một phần nhằm ưu tiên chuyển hàng nhanh đến khách để giảm rủi ro tồn kho.
Trong khi sản lượng duy trì tăng trưởng, chi phí đầu vào lại gia tăng đáng kể. Tình trạng khan hiếm nguyên vật liệu và chi phí vận tải leo thang khiến giá nguyên liệu đầu vào tăng với tốc độ nhanh nhất từ đầu năm đến nay, dù vẫn thấp hơn mức trung bình dài hạn. Thời gian giao hàng của nhà cung cấp kéo dài do nguồn cung hạn chế, gây thêm áp lực cho chuỗi sản xuất. Để bù đắp chi phí, giá bán đầu ra được điều chỉnh tăng tháng thứ ba liên tiếp, song mức tăng nhẹ và tương tự tháng 7.
Một điểm đáng chú ý khác là hoạt động mua hàng tăng tháng thứ hai liên tiếp, khi một số doanh nghiệp tích trữ nguyên liệu nhằm chuẩn bị cho khả năng nhu cầu cải thiện trong thời gian tới. Tuy nhiên, lượng hàng tồn kho nguyên vật liệu lại giảm, phản ánh nguồn nhập khẩu hạn chế và khó khăn trong tìm kiếm đầu vào.
Ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, nhận định: “Mặc dù việc sản lượng tiếp tục tăng trong tháng 8 là tín hiệu tích cực, số lượng đơn đặt hàng mới tiếp tục giảm đặt ra câu hỏi liệu các công ty có thể tiếp tục tăng sản lượng trong bao lâu. Doanh số bán hàng mới giảm là vì xuất khẩu tiếp tục giảm mạnh do các vấn đề về thuế quan tiếp tục tác động đến ngành sản xuất.
Các công ty ít nhất cũng tự tin hơn vào triển vọng một năm tới, một phần dựa trên hy vọng về sự gia tăng nhu cầu, mà điều này sẽ khuyến khích hoạt động mua hàng tăng. Tuy nhiên, các nhà sản xuất ở một chừng mực nào đó đã chịu tác động của tình trạng khan hiếm nguyên vật liệu.
Với lộ trình thuế quan sắp tới có vẻ ổn định hơn, hy vọng những cải thiện về nhu cầu sẽ thành hiện thực trong những tháng tới, từ đó giúp duy trì tăng trưởng sản lượng của ngành sản xuất.”
Chỉ số PMI ngành sản xuất Việt Nam được S&P Global khảo sát từ khoảng 400 nhà quản trị mua hàng, đại diện cho các lĩnh vực và quy mô khác nhau. Chỉ số trên 50 điểm cho thấy điều kiện kinh doanh cải thiện, còn dưới 50 điểm cho thấy suy giảm. Kết quả PMI tổng hợp được tính dựa trên các thành phần: đơn hàng mới, sản lượng, việc làm, thời gian giao hàng và tồn kho nguyên liệu, với dữ liệu thu thập từ ngày 12 đến 20 tháng 8/2025.
Với sản lượng tăng trưởng bốn tháng liên tiếp, nhưng đơn hàng mới và xuất khẩu giảm, ngành sản xuất Việt Nam đang đứng trước thách thức duy trì đà phục hồi trong bối cảnh chi phí đầu vào leo thang và thị trường toàn cầu biến động. Sự ổn định về chính sách thương mại cùng khả năng phục hồi nhu cầu trong và ngoài nước sẽ là yếu tố then chốt quyết định triển vọng tăng trưởng của lĩnh vực này trong thời gian tới.
Trung Anh