Gần đây, Công ty Sỹ Hà Tây Bắc đã liên tiếp trúng các gói thầu lớn trên địa bàn tỉnh Sơn La nhưng tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách Nhà nước lại rất thấp, thậm chí không đáng kể. Ngoài ra, các gói thầu diễn ra có cùng “kịch bản” và việc kê khai huy động nhân sự chủ chốt trùng lặp ở nhiều gói thầu đã trúng khiến dư luận hoài nghi việc Công ty Sỹ Hà Tây Bắc có gian lận hay không?
Thời gian qua, dư luận cả nước chưa khỏi bàng hoàng về việc Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C03) đã liên tiếp khởi tố những vụ án liên quan đến hoạt động đấu thầu như vụ án vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, đưa hối lộ, nhận hối lộ xảy ra tại CTCP Tập đoàn Thuận An.
Hay trước đó, C03 cũng đã khởi tố vụ án "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" xảy ra tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Phúc Sơn – một doanh nghiệp địa phương, đóng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. Cơ quan chức năng cũng khởi tố, bắt tạm giam đối với Nguyễn Văn Hậu- Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Phúc Sơn và hàng loạt lãnh đạo tỉnh Vĩnh Phúc cũng như lãnh đạo, cán bộ tại các Ban quản lý dự án tỉnh này. Đáng nói, Tập đoàn Phúc Sơn khi mới thành lập là một doanh nghiệp địa phương tại huyện Vĩnh Tường (tỉnh Vĩnh Phúc). Ban đầu, doanh nghiệp này có quy mô vừa phải, hoạt động ở lĩnh vực xây lắp tại địa bàn huyện. Nhưng sau quá trình nhiều năm liên tiếp trúng và triển khai loạt dự án lớn nhỏ trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc, Phúc Sơn vươn mình ra khắp các tỉnh trên cả nước. Mở rộng điều tra vụ án này, nhiều cán bộ, trong đó có nhiều lãnh đạo địa phương tại tỉnh Vĩnh Phúc đã vướng vòng lao lý khi để doanh nghiệp này trúng loạt dự án.
Cùng với đó, nhiều thông tin về các vụ việc doanh nghiệp địa phương liên tiếp trúng thầu với nhiều dấu hiệu đang bị điều tra, làm rõ cũng khiến cho công tác đấu thầu được dư luận quan tâm hơn bao giờ hết.
Nhà thầu “quen mặt” liên tiếp trúng thầu trăm tỷ nhưng tiết kiệm chỉ … “tượng trưng”
Trên thực tế, các gói thầu không phân biệt lớn nhỏ đều có thể có những “điểm ngờ” mà doanh nghiệp hay người dân khi tiếp cận sẽ phải đặt ra câu hỏi: “Tại sao lại như vậy?” Câu trả lời chắc chắn cần các cơ quan chức năng vào cuộc và làm rõ. Đơn cử, dư luận chắc chắn sẽ hoài nghi khi nhìn vào hoạt động đấu và trúng thầu của Công ty TNHH MTV Sỹ Hà Tây Bắc (Công ty Sỹ Hà Tây Bắc) trên địa bàn tỉnh Sơn La.
 |
|
Cựu Chủ tịch UBND quận Cẩm Lệ Hồ Văn Khoa bị cáo buộc cùng thuộc cấp thoả thuận với doanh nghiệp để cho họ trúng thầu và nhận tiền hối lộ hơn 3,1 tỉ đồng
|
Theo tìm hiểu của Thương Trường, Công ty Sỹ Hà Tây Bắc được thành lập từ ngày 4/8/2004, có địa chỉ: Số nhà 59, tổ 8, phường Quyết Thắng, thành phố Sơn La, tỉnh Sơn La. Doanh nghiệp có người đại diện theo pháp luật là ông Trần Dũng Sỹ. Công ty Sỹ Hà Tây Bắc được quản lý bởi Chi cục Thuế khu vực Thành phố Sơn La - Mường La, ngành nghề hoạt động chính là xây dựng công trình cấp, thoát nước (Chi tiết: Xây dựng công trình thủy lợi; - Xây dựng công trình nước sinh hoạt; - Xây dựng công trình ống cấp, thoát nước; - Xây dựng công trình cầu, cống.) Công ty Sỹ Hà Tây Bắc được phê duyệt trên mạng đấu thầu quốc gia từ ngày 24/05/2016.
Theo dữ liệu của Thương Trường, những năm trở lại đây, Công ty Sỹ Hà Tây Bắc là doanh nghiệp địa phương liên tiếp trúng các gói thầu giá trị lớn do các cơ quan khác nhau trên địa bàn tỉnh Sơn La làm chủ đầu tư. Các gói thầu do Công ty này trúng thầu với tỷ lệ tiết kiệm cho Ngân sách Nhà nước rất thấp. Đáng nói, tại các gói thầu này, “kịch bản” liên tục tái diễn khi chỉ có duy nhất 01 nhà thầu tham dự, từ đó giúp doanh nghiệp “bách chiến bách thắng”, đấu là trúng mà không phải cạnh tranh nhiều về giá.
Đơn cử, ngày 5/6/2024, Phó Chủ tịch UBND huyện Mường La - ông Nguyễn Văn Tâm đã ký Quyết định số 965/QĐ-UBND về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu số 04 – Thi công xây dựng công trình: Kè chống sạt lở bảo vệ khu dân cư bản Lướt, xã Ngọc Chiến, huyện Mường La. Theo Quyết định này, Công ty Sỹ Hà Tây Bắc là đơn vị trúng thầu với giá 71.619.475.000 VNĐ. Dự án sử dụng nguồn vốn Dự phòng ngân sách Trung ương và Ngân sách huyện.
Phó Chủ tịch UBND huyện Mường La - ông Nguyễn Văn Tâm đã ký Quyết định số 965/QĐ-UBND duyệt cho Công ty Sỹ Hà Tây Bắc trúng gói thầu với giá 71.619.475.000 VNĐ.
Cũng tại huyện Mường La, trước đó, ngày 2/2/2024, Giám đốc Ban QLDA ĐTXD huyện Mường La ông Đinh Đại Thanh đã ký Quyết định số 122/QĐ-QLDA về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu thi công công trình: Đường giao thông nội bản Huổi Tóng, xã Chiềng Lao, huyện Mường La. Gói thầu sử dụng nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giai đoạn 2021-2025.
Quyết định số 122/QĐ-QLDA nêu rõ, Công ty Sỹ Hà Tây Bắc trúng thầu với giá 8.406.298.000 VNĐ. Đáng chú ý, theo hồ sơ mời thầu, gói thầu này có giá 8.406.854.000 VNĐ. Theo đó, trúng gói thầu này, doanh nghiệp chỉ tiết kiệm cho Ngân sách Nhà nước 556.000 VNĐ (chưa đến 1 triệu đồng). Tương đương tỷ lệ tiết kiệm siêu thấp cho Ngân sách là 0,006%.
Trước nữa, tại huyện Mường La, Công ty Sỹ Hà Tây Bắc cũng trúng thầu Gói thầu Thi công xây dựng công trình: Nâng cấp tuyến đường từ trung tâm xã đến bản Hán Trạng, Xạ Súng xã Chiềng Ân, thuộc dự án Nâng cấp tuyến đường từ trung tâm xã đến bản Hán Trạng, Xạ Súng xã Chiềng Ân, huyện Mường La với giá 9.445.066.000 VNĐ. Gói thầu sử dụng nguồn vốn Nguồn vốn chương trình MTQG phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 với giá mời thầu là 9.446.148.000 VNĐ. Tức, quá trình đấu thầu này của huyện Mường La chỉ giúp tiết kiệm cho ngân sách chưa đến 1 triệu đồng, tỷ lệ rất thấp ở mức 0,001%.
Không chỉ ở huyện Mường La, Công ty Sỹ Hà Tây Bắc cũng là nhà thầu “quen thuộc” có quan hệ “mật thiết” khi trúng hàng loạt các gói thầu lớn với tỷ lệ tiết kiệm “nhỏ giọt” trên địa bàn huyện Yên Châu. Cụ thể, ngày 12/10/2023, ông Lù Văn Cường, Chủ tịch UBND huyện Yên Châu ký ban hành Quyết định 1702/QĐ-UBND về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu số 06 – Thi công xây dựng + thiết bị, thuộc dự án: Hạ tầng kỹ thuật khu quy hoạch cho một số cơ quan nhà nước trên địa bàn huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La (giai đoạn I). Gói thầu sử dụng nguồn vốn Nguồn bổ sung cân đối ngân sách tỉnh và ngân sách huyện.
Theo Quyết định 1702/QĐ-UBND, Công ty Sỹ Hà Tây Bắc là đơn vị trúng thầu với giá 17.572.241.000 VNĐ, trong khi giá gói thầu 17.606.711.000 VNĐ, từ đó, gói thầu tiết kiệm gần 34.500.000 VNĐ, tỷ lệ tiết kiệm ngân sách Nhà nước hơn 0,1%.
Gói thầu hơn 31 tỷ đồng nhưng tiết kiệm cho ngân sách Nhà nước chỉ 2,5 triệu đồng, tương đương tỷ lệ 0,007%.
Vẫn tại huyện Yên Châu, ngày 17/4/2023, ông Lù Văn Cường, Chủ tịch UBND huyện Yên Châu ký ban hành Quyết định 307/QĐ-UBND về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu số 12: Thi công xây dựng hạng mục kè + điện chiếu sáng thuộc, dự án: Kè chống sạt lở suối Vạt bảo vệ thị trấn Yên Châu, huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La (giai đoạn II). Gói thầu sử dụng nguồn vốn Ngân sách Trung ương và ngân sách huyện.
Tại gói thầu này, Công ty Sỹ Hà Tây Bắc trúng thầu với giá 31.819.839.000 VNĐ, trong khi giá gói thầu 31.822.320.000 VNĐ. Gói thầu tiết kiệm khoảng 2.500.000 VNĐ, tỷ lệ tiết kiệm ngân sách Nhà nước chỉ 0,007%.
Trước đó ít ngày, ngày 6/4/2023, ông Lê Huy Phong, Phó Chủ tịch UBND huyện Yên Châu ký ban hành Quyết định số phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu số 11: Thi công xây dựng hạng mục Cầu Huổi Qua thuộc công trình: Kè chống sạt lở suối Vạt bảo vệ thị trấn Yên Châu, huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La (giai đoạn II). Công ty Sỹ Hà Tây Bắc vẫn là đơn vị trúng thầu với giá 15.671.749.000 VNĐ, tỷ lệ tiết kiệm ngân sách Nhà nước siêu thấp chỉ 0,01%.
Một gói thầu khác có thể nói đến như Gói thầu số 10: Thi công xây dựng hạng mục Cầu Kho Vàng, thuộc dự án Kè chống sạt lở suối Vạt bảo vệ thị trấn Yên Châu, huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La (giai đoạn II), sử dụng Ngân sách Trung ương và ngân sách huyện. Công ty Sỹ Hà Tây Bắc trúng thầu với giá 10.864.270.000 VNĐ theo Quyết định số 1423/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu vẫn do ông Lù Văn Cường, Chủ tịch UBND huyện Yên Châu ký.
Công ty Sỹ Hà Tây Bắc là nhà thầu “quen thuộc” có quan hệ “mật thiết” khi trúng hàng loạt các gói thầu lớn tại huyện Mường La, huyên Yên Châu, huyện Quỳnh Nhai, hay huyện Sốp Cộp,...
Ngoài ra, Công ty Sỹ Hà Tây Bắc cũng là đơn vị trúng loạt các gói thầu trên địa bàn huyện Quỳnh Nhai, hay huyện Sốp Cộp,… Đơn cử như ngày 19/4/2024 mới đây, ông Hoàng Tiến Cường, Chủ tịch UBND huyện Quỳnh Nhai ký Quyết định số 674/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu số 07: Thi công xây lắp dự án: Tiêu thoát nước chống ngập úng trung tâm huyện Quỳnh Nhai.
Theo Quyết định số 674/QĐ-UBND mà ông Hoàng Tiến Cường ký, Công ty Sỹ Hà Tây Bắc trúng thầu với giá 30.192.072.000 VNĐ, chỉ tiết kiệm cho Ngân sách Nhà nước khoảng 4.700.000 VNĐ, tỷ lệ tiết kiệm "như cũ" là 0,01%.
ông Hoàng Tiến Cường, Chủ tịch UBND huyện Quỳnh Nhai ký Quyết định số 674/QĐ-UBND phê duyệt cho Công ty Sỹ Hà Tây Bắc trúng thầu.
Trước đó, ngày 26/12/2022, ông Tòng Xuân Trường, Giám đốc Ban QLDA ĐTXD huyện Quỳnh Nhai ký Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu số 04: Thi công xây dựng công trình: Đường GTNT từ bản Phiêng Ban đến bản Lốm Khiêu, xã Mường Giàng, huyện Quỳnh Nhai. Công ty Sỹ Hà Tây Bắc trúng thầu với giá 9.437.356.000 VNĐ, giá gói thầu 9.438.834.215 VNĐ, tiết kiệm gần 1.500.000 VNĐ, tỷ lệ tiết kiệm ngân sách Nhà nước “quen thuộc” là 0,015%.
Hay tại huyện Sốp Cộp, Công ty Sỹ Hà Tây Bắc trúng gói thầu số 07 thi công xây dựng tuyến kè; Đảm bảo giao thông; Đường thi công, vận hành; thoát nước sau kè bến lên xuống (bến rửa); gia cố cuối kè, lan can bảo vệ… và các loại thuế phí tài nguyên môi trường công trình: Kè chống sạt lở Trung tâm hành chính huyện Sốp Cộp, tỉnh Sơn La. Công ty Sỹ Hà Tây Bắc trúng thầu với giá 84.754.000.000 VNĐ, trong khi giá gói thầu 84.761.012.000 VNĐ, gói thầu chỉ tiết kiệm hơn 7.000.000 VNĐ, tỷ lệ tiết kiệm “nhỏ giọt” cho ngân sách Nhà nước là 0,008%. Gói thầu do ông Vũ Văn Quân, Phó Chủ tịch UBND huyện Sốp Cộp ký Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu ngày 22/12/2023.
Tại nhiều gói thầu nêu trên, Công ty Sỹ Hà Tây Bắc trúng thầu theo “kịch bản” quen thuộc, tái diễn nhiều khi chỉ có duy nhất 01 nhà thầu tham dự, từ đó doanh nghiệp cứ đấu là trúng mà không phải cạnh tranh nhiều về giá.
Kê khai nhân sự chủ chốt trùng lặp ở nhiều gói thầu, Công ty Sỹ Hà Tây Bắc có gian lận?
Không chỉ có vấn đề trên, hồ sơ của Thương Trường còn cho thấy, quá trình kê khai dự thầu của Công ty Sỹ Hà Tây Bắc cũng cho thấy nhiều dấu hiệu không minh bạch, nhiều dấu hiệu gian lận khi huy động cùng một nhân sự chủ chốt phụ trách nhiều công trình thi công của các dự án trong cùng khoảng thời gian,… Đáng nói, những dấu hiệu gian lận này còn diễn ra khi Công ty Sỹ Hà Tây Bắc kê khai dự thầu 2 gói thầu liền nhau tại cùng 01 chủ đầu tư nhưng không bị phát hiện, không phải làm rõ và vẫn được phê duyệt trúng thầu.
|
|
Thanh tra TP Cần Thơ vừa công khai Kết luận thanh tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về công tác phòng chống tham nhũng công tác quản lý thu chi tài chính và thực hiện các dự án đầu tư xây dựng mua sắm tài sản công tại Sở Khoa học và Công nghệ KHCN Qua đó chỉ ra nhiều hạn chế thiếu sót
|
Cụ thể, kê khai khi tham dự gói thầu Thi công xây dựng công trình: Đường giao thông nội bản Huổi Tóng, xã Chiềng Lao, huyện Mường La do Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Mường La làm chủ đầu tư và mời thầu, Công ty Sỹ Hà Tây Bắc huy động chỉ huy trưởng công trình là ông Nguyễn Thế Trương. Gói thầu này được thực hiện từ tháng 2/2024, theo Quyết định lựa chọn nhà thầu được thi công trong 510 ngày (tức 17 tháng), dự tính kéo dài đến tháng 7/2025. Công ty Sỹ Hà Tây Bắc trúng thầu theo Quyết định số 122/QĐ-QLDA nêu trên.
Sau đó, tham dự Gói thầu số 05: Thi công xây dựng công trình thuộc dự án Đường GTNT từ xã Cà Nàng (bản Phát) - xã Chiềng Khay (bản Nà Mùn) huyện Quỳnh Nhai do Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Sơn La làm chủ đầu tư mời thầu vào tháng 3/2024, Công ty Sỹ Hà Tây Bắc tiếp tục huy động chỉ huy trưởng công trình là ông Nguyễn Thế Trương. Công ty Sỹ Hà Tây Bắc cũng đã trúng gói thầu này theo Quyết định 76/QĐ-DANN ngày 24/4/2024, thời gian thực hiện gói thầu là 900 ngày (dự kiến cuối năm 2026).
Công ty Sỹ Hà Tây Bắc cũng trúng Gói thầu số 05: Thi công xây dựng công trình thuộc dự án Đường GTNT từ xã Cà Nàng (bản Phát) - xã Chiềng Khay (bản Nà Mùn) huyện Quỳnh Nhai với giá hơn 115 tỷ đồng, thời gian thực hiện gói thầu là 900 ngày.
Như vậy, thời gian thực hiện gói thầu này hoàn toàn trùng khớp với gói thầu Thi công xây dựng công trình: Đường giao thông nội bản Huổi Tóng, xã Chiềng Lao nêu trên, nhưng ông Nguyễn Thế Trương lại được Công ty Sỹ Hà Tây Bắc kê khai huy động làm chỉ huy trưởng ở cả 2 công trình.
Không dừng lại với nhân sự này, Công ty Sỹ Hà Tây Bắc cũng kê khai huy động các nhân sự Nguyễn Văn Hiếu, Phạm Văn Trụ, Chu Việt Quế,… cho các gói thầu khác đã trúng thầu và trùng thời điểm thi công. (Thương Trường sẽ thông tin trong bài viết sau.)
Với việc kê khai huy động cùng nhân sự cho các gói thầu diễn ra cùng thời điểm, sau đó doanh nghiệp cùng trúng thầu liệu việc thi công có đảm bảo? Chủ đầu tư đã làm đúng trách nhiệm của mình, có vi phạm quy định pháp luật về đấu thầu? Ngoài ra, hồ sơ cũng cho thấy, nhiều điểm bất thường về tài chính, thiết bị chủ yếu huy động thi công của Công ty Sỹ Hà Tây Bắc. Những gian lận này sẽ bị xử lý thế nào?
Số liệu thống kê cho thấy, số lượng nhà thầu trung bình tham gia đấu thầu qua mạng là 2,5 nhà thầu/gói thầu. Theo Trung tâm Đấu thầu qua mạng quốc gia, tỷ lệ nhà thầu tham gia trên mỗi gói thầu chưa được cải thiện nhiều, đặc biệt tại các gói thầu thuộc lĩnh vực xây lắp. Vậy phải chăng những gói thầu mà Công ty Sỹ Hà Tây Bắc góp mặt có quá ít nhà thầu tham dự, vì sao lại có tình trạng này?
Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng, hiện tượng gói thầu chỉ có 1 nhà thầu tham gia làm tỷ lệ tiết kiệm trong đấu thầu qua mạng mặc dù cao hơn đấu thầu truyền thống nhưng vẫn chưa đạt yêu cầu. Như vậy, với tỷ lệ các gói thầu đấu thầu qua mạng chỉ có 1 nhà thầu tham dự cùng với tỷ lệ tiết kiệm rất thấp, dẫn đến nhiều nghi ngại cho rằng có hiện tượng lách luật, vi phạm quy định về cạnh tranh, công bằng?
Theo một chuyên gia đấu thầu chia sẻ, có trường hợp đấu thầu qua mạng chỉ có 1 nhà thầu quan tâm, tham gia là do thực tế có trường hợp những gói thầu này được “bài binh bố trận”, có sự thông đồng giữa chủ đầu tư, bên mời thầu với nhà thầu như: gài bẫy tiêu chí lựa chọn nhà thầu trong hồ sơ mời thầu, tạo khó khăn trong khâu thẩm định, đánh giá; thông báo mời thầu qua mạng vào các ngày lễ, tết để giảm sự cạnh tranh…
Do đó, cần thực hiện kiểm tra, khảo sát thí điểm một cách ngẫu nhiên dựa trên thống kê các gói thầu có những dấu hiệu thiếu cạnh tranh như: chỉ có 1 nhà thầu tham dự ở nhiều gói thầu của cùng một bên mời thầu, hoặc bên mời thầu có số lượng lớn các gói thầu chỉ có 1 nhà thầu tham gia. Thực tế, nhiều địa phương đã đưa các gói thầu chỉ có 1 nhà thầu tham dự vào diện giám sát, theo dõi để chấn chỉnh.
Mới nhất, liên quan đến vấn đề này, ngày 25/8/2023, Văn phòng Chính phủ có Văn bản số 6601/VPCP-CN gửi các Bộ, cơ quan ngang Bộ; UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; các tập đoàn, Tổng công ty nhà nước về việc báo cáo tình hình thực hiện hoạt động đấu thầu. Theo đó, văn bản nêu rõ: Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, theo dõi về hoạt động lựa chọn nhà thầu và nhà đầu tư, đặc biệt đối với những gói thầu có nhiều kiến nghị, phản ánh tiêu cực, vi phạm; những gói thầu có ít nhà thầu tham gia dự thầu và có tỷ lệ tiết kiệm thấp; những trường hợp một nhà thầu trúng nhiều gói thầu tại một địa phương, một chủ đầu tư, bên mời thầu trong thời gian dài. Trường hợp phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật thì kịp thời có biện pháp xử lý theo đúng quy định của pháp luật.
Thương Trường sẽ tiếp tục thông tin trong những bài viết sau./.
Hồng Quang