Thời điểm cuối năm, Tết đến, Xuân về, nhu cầu sử dụng rượu bia gia tăng trong các buổi tiệc tùng, liên hoan, tất niên, cùng với đó là số người nhập viện do say rượu, bia, thậm chí bị ngộ độc rượu cũng tăng cao hơn. Vậy làm thế nào để luôn đảm bảo được sức khỏe trong khoảng thời gian này.
Nguyên nhân ngộ độc rượu là do lạm dụng rượu, uống rượu vượt quá mức chấp nhận của cơ thể, do sử dụng rượu không đảm bảo an toàn thực phẩm như: uống phải rượu pha cồn công nghiệp methanol hoặc ethylene glycol, uống rượu ngâm với lá, rễ, hạt cây hoặc phủ tạng động vậy có chứa chất độc. Uống rượu lâu ngày dẫn đến nghiện rượu, sút cân, chán ăn, ỉa chảy do tổn thương gan và ruột; da, niêm mạc nhợt nhạt do thiếu máu; thoái hóa gan, xơ gan, có thể ung thư gan; nhồi máu cơ tim, mất trí nhớ, run, rối loạn tinh thần… Uống rượu ngâm các loại phủ tạng động vật hoặc rễ, lá, thân cây có độc tố nên nguy cơ tử vong rất cao. Phụ nữ mang thai uống nhiều rượu có thể gây sinh non, ảnh hưởng đến phát triển thể chất, tinh thần, trí tuệ của đứa trẻ, gây ngộ độc cho thai nhi.
Ngộ độc rượu được biểu hiện ở nhiều mức độ khác nhau, từ nhẹ (là không kiềm chế kiểm soát được cảm xúc, dễ tức giận, nổi nóng, đi đứng không vững…) đến ngộ độc nặng (bị nôn nhiều, vã mồ hôi, hôn mê, mạch nhanh, thở nông, hạ huyết áp, có thể tử vong nếu không được cấp cứu). Ngộ độc rượu thường xảy ra khi uống quá mức đáp ứng của cơ thể, kể cả với những sản phẩm đã được xác nhận an toàn thực phẩm.
Để phòng tránh ngộ độc rượu, theo khuyến cáo của các chuyên gia y tế, người dân cần lựa chọn những sản phẩm rượu có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, không uống rượu khi không biết đó là rượu gì, rượu không có nguồn gốc, rượu không công bố tiêu chuẩn chất lượng; đồng thời không uống rượu khi đang đói, mệt, đang uống thuốc điều trị hoặc đang tham gia giao thông để hạn chế tối đa các tai nạn đáng tiếc xảy ra.
Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai) cũng đưa ra lưu ý về các biểu hiện khi bị ngộ độc rượu nặng, nguy hiểm, như: Bất tỉnh, gọi hỏi không biết, co giật; tê, yếu chân tay một bên chân tay hoặc một bên mặt, nói ngọng trong khi đã tỉnh táo; thở khò khè, ứ đọng đờm, rãi ở miệng, họng, ho yếu, thở yếu, nhịp thở không đều, thở chậm hoặc ngừng thở, có thể hít sâu và nhịp thở nhanh; da, môi, móng tay tím tái hoặc nhợt, lạnh; đại tiện, tiểu tiện ra quần hay tiểu tiện ít hơn bình thường; nhìn mờ, nhìn một vật thành hai; nôn nhiều, đau bụng, bụng chướng; mệt nhiều.
Nếu người bệnh có một trong các dấu hiệu nặng nêu trên thì gọi vận chuyển cấp cứu, nhân viên y tế gần nhất, người hỗ trợ và đưa tới cơ sở y tế. Với những trường hợp nhẹ hơn cần theo dõi và có chế độ ăn, nghỉ phù hợp, tránh trường hợp để đói sẽ bị hạ đường huyết nguy hiểm. Tuy nhiên, khi thấy bệnh nhân ngủ lâu không tỉnh, không ăn uống được gì hoặc nôn nhiều thì cần đưa ngay đến cơ sở y tế để được theo dõi và xử trí kịp thời.
Để khắc phục tình trạng này trong quá trình sử dụng rượu bia, chúng ta nên chú ý những điều sau đây.
Uống ít, chậm: Theo các chuyên gia, cơ thể cần khoảng 1 giờ để “xử lý” 30ml lượng nước có cồn. Thông thường, 5 phút sau khi uống, ethanol trong rượu bia sẽ thấm dần vào các mạch máu, 30 – 120 phút sau chất này sẽ lan dần sang các cơ quan khác trong cơ thể, rồi “ngấm” dần tạo cảm giác say.
Lúc này, cơ thể cần thời gian để xử lý. Vì thế nếu bạn uống quá nhanh, cơ thể không kịp phản ứng với lượng rượu bia dung nạp, khiến bạn dễ và nhanh say hơn người khác.
Ăn trước khi uống: Theo các chuyên gia, trước khi uống rượu bia, tốt nhất mọi người nên ăn một chút gì đó lót dạ. Khi bụng đói, ethanol có trong rượu sẽ dễ hấp thụ vào cơ thể hơn bình thường. Nguy hiểm hơn, khi vào dạ dày, chất này sẽ nhanh chóng thấm vào máu, ảnh hưởng tới hệ thần kinh, gây cảm giác dễ say, thậm chí là nguy cơ của các bệnh về dạ dày, loét dạ dày.
Uống vừa đủ: Việc sử dụng được ít hay nhiều rượu phụ thuộc vào độ tuổi, giới tính hay thể trạng. Bởi vậy, việc xác định “tửu lượng” của bản thân đến đâu rất quan trọng. Với người bình thường, ngưỡng an toàn của bia là 300 – 350ml (nồng độ 4%), rượu nhẹ nồng độ 11% là 150 – 200ml, rượu nặng nồng độ 20% là khoảng 50ml.
Bổ sung vitamin B: Nguyên nhân khiến người sử dụng rượu, bia cảm thấy khó chịu sau khi sử dụng là do cơ thể bị thiếu vitamin B. Bởi vậy, việc kịp thời bổ sung loại vitamin này là vô cùng cần thiết, góp phần hiệu quả trong việc chống lại cảm giác say. Vitamin B thường có trong sữa, cà rốt, dưa, lạc, súp lơ và các loại rau có màu xanh đậm…
Ăn hoa quả: Kinh nghiệm dân gian truyền lại rằng, khi say rượu hoặc quá chén, người dùng nên uống một cốc trà atiso vì loại thảo dược này có chức năng giải rượu khá tốt.
Ngoài ra, sau khi uống rượu, người dùng cũng nên dùng một chút hoa quả tươi. Bởi hoa quả sẽ đẩy nhanh quá trình đào thải ethanol ra ngoài cơ thể, giam đau đầu, chóng mặt và giúp sớm tỉnh táo.
Ngày Tết đang đến gần, việc tụ tập bạn bè, rượu bia là không thể tránh khỏi đối với nhiều người. Tuy nhiên, để an toàn, đảm bảo sức khỏe, các chuyên gia cũng đưa ra lời khuyến cáo hạn chế tới mức tối đa việc sử dụng rượu bia. Trường hợp không thể tránh, mọi người nên uống ít, số lượng vừa phải, uống giãn cách nhiều ngày và không nên uống quá nhiều cùng lúc.
Đặc biệt, khi đã dùng rượu bia cần tuyệt đối không lái xe. Trong trường hợp đã sử dụng bia rượu, nên nhờ người quen tỉnh táo đưa về hoặc gọi taxi đưa về nhà, không nên tự ý sử dụng xe máy, ô tô tham gia giao thông để tránh nguy cơ gây tai nạn cho bản thân và người khác.
Để đảm bảo đón Tết, vui Xuân an toàn, mỗi người dân hãy là người tiêu dùng thông thái trong việc lựa chọn và sử dụng thực phẩm, đặc biệt không lạm dụng rượu bia, không sử dụng rượu không rõ nguồn gốc.
Trung Anh (t/h)