Theo đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Hà Nội (HANSIBA), tăng giá theo nhận định là có tác động tới doanh nghiệp, nhưng sẽ không lớn. Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp cho rằng, việc tăng giá điện đang tạo ra áp lực không nhỏ cho các doanh nghiệp sản xuất, nhất là trong bối cảnh kinh tế khó khăn và đơn hàng giảm sút.
Tác động không đáng kể đến doanh nghiệp?
Mới đây, Bộ Công Thương vừa quyết định điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân từ 2.006,79 đồng lên 2.103,11 đồng/kWh (chưa gồm thuế VAT), tương đương mức tăng 4,8% (chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng). Mức tăng giá lần này đã được nhiều doanh nghiệp dự báo và chuẩn bị sẵn sàng các phương án ứng phó tác động.
Theo tính toán của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), việc tăng giá điện lên 2.103,11 đồng/kWh, tương ứng 4,8% không làm ảnh hưởng đến đời sống nhân dân.
Ông Nguyễn Quốc Dũng - Trưởng ban Kinh doanh EVN cho biết, với nhóm khách hàng sinh hoạt, tỷ lệ sử dụng điện sinh hoạt hiện nay được phân chia theo các bậc thang tiêu thụ, từ thấp đến cao. Theo tính toán, tiền điện tăng thêm bình quân của mỗi hộ tiêu thụ sinh hoạt từ 200 kWh/tháng trở xuống là 13.800 đồng/hộ.
"Như vậy, mức tác động đến khách hàng sinh hoạt phổ biến (tiêu thụ dưới 200 kWh/tháng) ở mức vừa phải, trong khi các nhóm khách hàng có mức tiêu thụ điện cao hơn sẽ chịu mức tăng đáng kể hơn", ông Dũng cho hay.
Cùng với điều chỉnh giá điện sinh hoạt, mức giá bán lẻ điện mới áp dụng cho các ngành sản xuất cũng có sự điều chỉnh. Với cấp điện áp 22 kV đến dưới 110 kV, giá từ 1.749 - 3.242 đồng/kWh, tuỳ khung giờ. Cấp điện áp 6 kV - dưới 22 kV, giá bán từ 1.812 - 3.348 đồng/kWh, tuỳ khung giờ.
Với khối hành chính sự nghiệp, giá bán lẻ điện mới là từ 2.040 - 2.124 đồng/kWh tuỳ khung giờ, cấp điện áp. Giá bán lẻ cho lĩnh vực kinh doanh có sự chênh lệch giữa giờ cao điểm, thấp điểm và cấp điện áp, tương ứng là 1.525 đồng và 4.795 đồng/kWh. Các giá này chưa gồm thuế VAT.
Ông Nguyễn Văn Kết, Giám đốc Công ty Cơ khí chính xác SKD Việt Nam chia sẻ, giá điện tăng đã nằm trong dự tính của doanh nghiệp ngay khi có các thông tin liên quan đến số lỗ của ngành điện. Thời gian qua, việc chi phí nguyên nhiên liệu đầu vào tăng đều được doanh nghiệp nắm bắt. Tăng giá điện ở mức 4,8% chắc chắn sẽ ảnh hưởng tới doanh nghiệp, nhưng có thể nói sẽ không gây tác động quá lớn. Giá điện chiếm khoảng 20-30% trong cơ cấu giá thành phẩm. Khi giá điện tăng, chi phí tác động cũng chỉ chưa đến khoảng 5% và điều này là có thể chấp nhận.
"Khó khăn của doanh nghiệp hiện nay là việc nay là việc tìm kiếm đơn hàng trong năm tới và tập trung sản xuất cho các đơn hàng cuối năm. Bản thân chúng tôi cũng đang nỗ lực hơn để nâng cao công nghệ sản xuất, tiết kiệm điện năng, Thời gian qua, ngành điện đã có sự đầu tư và thay đổi lớn trong kinh doanh, dịch vụ với khách hàng. Hi vọng rằng, với mức tăng giá này, có thể bù đắp chi phí, giúp đầu tư các công trình, cung ứng điện được ổn định, tốt hơn", ông Kết nói.
Tăng giá theo nhận định là có tác động tới doanh nghiệp, nhưng sẽ không lớn?
Theo đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ Hà Nội (HANSIBA), tăng giá theo nhận định là có tác động tới doanh nghiệp, nhưng sẽ không lớn và cũng không phải vấn đề cộng đồng doanh nghiệp quá lo ngại. Vấn đề ở đây là cùng với việc tăng giá điện, đòi hỏi ngành điện cũng phải đảm bảo tốt về chất lượng và sự ổn định của nguồn điện hơn nữa. Chất lượng điện thời gian qua theo đánh giá của chúng tôi cũng đang rất tốt.
Chi phí sản xuất tăng, doanh nghiệp 'đau đầu' khi tăng giá điện
Chia sẻ với Tuổi Trẻ Online, ông Lê Mai Hữu Lâm - tổng giám đốc Công ty Cát Vạn Lợi - cho biết khi giá điện tăng tác động mạnh mẽ đến chi phí sản xuất của doanh nghiệp. Trong thời điểm đơn hàng vẫn chưa phục hồi và thị trường đang đối mặt với nhiều khó khăn, việc chi phí điện tăng sẽ khiến giá thành sản phẩm leo thang, đẩy các doanh nghiệp vào thế khó.
Ông Lâm chia sẻ rằng các doanh nghiệp đang buộc phải cạnh tranh khốc liệt để duy trì thị phần. Họ không thể dễ dàng tăng giá bán do sợ mất khách hàng, trong khi chi phí sản xuất ngày càng cao. Việc tiết giảm tối đa các chi phí, tối ưu hóa quy trình sản xuất là lựa chọn bắt buộc, nhưng đây chỉ là giải pháp tạm thời.
Ông Lâm cũng nhấn mạnh căng thẳng chính trị toàn cầu có thể đẩy giá nhiên liệu lên cao hơn nữa, khiến chi phí đầu vào tiếp tục tăng, gây thêm gánh nặng cho các nhà sản xuất.
"Giá điện tăng gần 5% buộc chúng tôi phải thắt chặt chi tiêu, tối ưu quy trình. Nhưng về lâu dài, doanh nghiệp phải chuyển đổi sang sử dụng năng lượng tái tạo để bớt phụ thuộc vào giá điện biến động" - ông Lâm phân tích.
Nhiều doanh nghiệp đều nhìn nhận sẽ tăng thêm chi phí, song tùy quy mô và ngành nên tác động sẽ khác nhau.
Ông Nguyễn Thành Trung - lãnh đạo doanh nghiệp logistics tại TP.HCM - cho rằng ở lĩnh vực kho bãi sẽ không tăng đáng kể chi phí điện, mỗi tháng thêm vài triệu sẽ không đáng kể. Tuy nhiên, với các thiết bị sử dụng điện nhiều như cẩu container ở cảng biển dùng điện 3 pha, chi phí mỗi tháng sẽ tăng lên khá nhiều.
Trong bối cảnh thị trường chưa hồi phục, nhiều doanh nghiệp không chỉ đối mặt với việc tăng chi phí sản xuất, mà còn bị ảnh hưởng bởi việc thiếu thông tin rõ ràng về lộ trình tăng giá.
Theo ông Bạch Hồng Long, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty May 10, việc điều chỉnh tăng giá bán lẻ điện bình quân thêm 4,8% tạo thêm áp lực đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Để ứng phó, doanh nghiệp đang nỗ lực áp dụng các biện pháp tiết kiệm điện, tối ưu hóa sản xuất, kinh doanh...
EVN cần có lộ trình tăng giá rõ ràng để doanh nghiệp chủ động trong kế hoạch sản xuất và xuất khẩu.
Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam, các doanh nghiệp ý thức rằng việc tăng giá điện là điều không tránh khỏi do áp lực đầu vào của sản xuất điện. Tuy nhiên việc tăng ở thời điểm này cũng là thách thức, khó khăn cho doanh nghiệp do chịu cạnh tranh lớn về mặt thị trường, đơn hàng thiếu hụt và mới hồi phục cuối năm nay.
Để thích ứng với việc tăng chi phí sản xuất, trong đó có giá điện, bản thân ngành dệt may đã đặt ra các giải pháp cho mục tiêu phát triển, trong đó các doanh nghiệp đã sử dụng điện mặt trời (điện áp mái). Hiện nay, một số doanh nghiệp như May 10, Việt Tiến… đã đầu tư điện áp mái để giảm bớt khó khăn về chi phí điện.
Từ thách thức của tăng giá điện thì các doanh nghiệp của ngành dệt may cũng phải tính toán đến thắt chặt các khoản đầu tư vào chi phí để làm sao cân bằng được giá thành, đảm bảo cạnh tranh với các doanh nghiệp trong khu vực.
Cần công bố lộ trình, để doanh nghiệp không bị "đánh úp"
Với doanh nghiệp có đơn hàng xuất khẩu, tăng giá điện khiến họ gặp khó. Ông Nguyễn Tuấn Nam - giám đốc một doanh nghiệp sản xuất tại TP.HCM - nói dù doanh nghiệp đã có dự phòng cho việc tăng giá điện, nhưng vẫn khá bất ngờ khi không có thông tin chính xác về lộ trình điều chỉnh.
Với đơn hàng thường được đàm phán trong khoảng 3-6 tháng, việc giá điện tăng không có cảnh báo trước gây khó khăn trong việc tính toán chi phí.
"EVN cần có lộ trình tăng giá rõ ràng để doanh nghiệp chủ động trong kế hoạch sản xuất và xuất khẩu. Tình trạng tăng giá đột ngột như thế này khiến doanh nghiệp rất khó xoay xở", ông Nam nói.
Việc không có thông tin cụ thể về lộ trình khiến các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp xuất khẩu, khó điều chỉnh hợp đồng và kế hoạch sản xuất kịp thời.
Ông Nguyễn Văn Khánh - phó chủ tịch thường trực Hội Da giày TP.HCM - cũng bày tỏ lo ngại rằng việc tăng giá điện sẽ khiến toàn bộ chi phí sản xuất của các doanh nghiệp da giày tăng lên, tạo thêm gánh nặng cho một ngành đã phải đối mặt với nhiều khó khăn trong thời gian qua.
Theo các chuyên gia, việc tăng giá điện, ngoài việc tính đúng, tính đủ các chi phí trong sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp thì cũng tạo áp lực cho việc tiết kiệm điện và sử dụng điện hiệu quả hơn. Để đầu tư cho các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cần có sự đầu tư đủ lớn để thay đổi dây chuyền, công nghệ nhưng với giá điện thấp, doanh nghiệp sẽ có ít "động lực" để đầu tư.
Ông Hà Đăng Sơn, chuyên gia năng lượng cho rằng, giá điện thấp sẽ giúp đảm bảo an sinh xã hội, ổn định các chỉ số kinh tế, tuy nhiên sẽ đổi lại, người sử dụng không có động lực thay đổi hành vi, thói quen tiêu dùng.
"Nhiều doanh nghiệp đầu tư vào Việt Nam vẫn dựa vào công nghệ cũ, tiêu tốn nhiều năng lượng. Đây là sự lãng phí. Về bản chất, chúng ta đang bù giá, trợ giá cho các doanh nghiệp sử dụng công nghệ không thực sự tiên tiến", ông Hà Đăng Sơn nói...
Đức Minh