Thanh tra TPHCM yêu cầu FOSCO kiểm tra, khẩn trương làm việc với phía đối tác để thanh lý, chấm dứt hợp đồng góp vốn. Đồng thời có giải pháp xử lý khoản tiền 35,5 tỷ đồng dựa trên các quy định pháp luật, bảo đảm tránh thất thoát, lãng phí tiền và tài sản Nhà nước.
Chưa hoàn thành pháp lý dự án đã giao nhà, đất
Thanh tra TPHCM đã ban hành Kết luận thanh tra số 409/KL-TTTP-P6, về thanh tra việc quản lý, sử dụng các nhà, đất của Công ty TNHH Một thành viên Dịch vụ cơ quan nước ngoài (FOSCO).
Theo Thanh tra TPHCM, FOSCO là công ty Nhà nước do UBND TPHCM nắm giữ 100% vốn, đang quản lý, sử dụng 36 địa chỉ nhà, đất trên địa bàn TP làm tài sản cố định, trong đó có 6/36 căn nhà sử dụng theo chế độ nhà hỗ trợ tương không thu tiền để phục vụ các Tổng Lãnh sự quán theo Hiệp thương giữa Chính phủ Việt Nam với Chính phủ các nước và 30/36 căn nhà để thực hiện chức năng cho thuê nhà đất, trong đó có nhà đất số 40 đường Phùng Khắc Hoan, số 23 và 25 đường Phùng Khắc Hoan, số 24/2 đường Trương Định, và số 39 đường Nguyễn Thị Minh Khai.
Đáng chú ý, căn nhà tại địa chỉ số 39, đường Nguyễn Thị Minh Khai (quận 1) được UBND TP chuyển giao cho FOSCO làm tài sản cố định. FOSCO đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất tại địa chỉ trên. Mục đích sử dụng của khu đất là thương mại, dịch vụ (kinh doanh và cho thuê) theo hình thức Nhà nước cho thuê trả tiền hàng năm, hạn sử dụng đến hết tháng 12/2045.
Khu nhà, đất tại số 39 Nguyễn Thị Minh Khai. (Ảnh: Báo Đại biểu Nhân Dân).
Trên cơ sở kiến nghị của Công ty CP Bất động sản Sơn Kim (Công ty BĐS Sơn Kim) và Công ty TNHH Đầu tư Sato (Công ty SaTo) và đề xuất của Sở Kế hoạch và Đầu tư (KH-ĐT), UBND thành phố chấp thuận chủ trương cho Fosco hợp tác với 2 công ty trên thành lập pháp nhân mới để thực hiện Dự án khách sạn Quảng trường Quốc tế.
Ngày 11/4/2016, FOSCO và Công ty BĐS Sơn Kim, Công ty SaTo đã ký hợp đồng số 46/2016/HĐHTĐT-GVĐT để thành lập pháp nhân mới là Công ty TNHH Khách sạn Quảng trường Quốc tế (Công ty ISH). Công ty ISH được Phòng Đăng ký Kinh doanh (Sở Kế hoạch và Đầu tư) cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp với vốn điều lệ 90 tỷ đồng.
Theo khoản 5.1 Điều 5 của Hợp đồng số 46/2016/HĐHTĐT-GVĐT, Công ty Sơn Kim và Công ty SaTo thống nhất thanh toán cho FOSCO 35,5 tỷ đồng (mỗi bên thanh toán 17,5 tỷ đồng). Khoản tiền này nhằm bù đắp cho tất cả tổn thất mà FOSCO phải gánh chịu để có thể hợp tác thực hiện dự án chung tại địa chỉ số 39, đường Nguyễn Thị Minh Khai.
Theo KLTT, việc FOSCO ký hợp đồng với Công ty BĐS Sơn Kim và Công ty SaTo có điều khoản gây khó khăn, bất lợi, là chưa bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho FOSCO. Tuy nhiên, Fosco đã bàn giao nhà, đất trên cho Công ty ISH khai thác kinh doanh tài sản, hưởng hoa lợi, lợi tức phát sinh và nộp tiền thuê đất hằng năm với thời gian 4 năm (từ 4/7/2016 đến 27/11/2020) trong khi pháp lý dự án chưa hoàn chỉnh, chưa được chấp thuận chủ trương đầu tư và quyết định đầu tư, không phù hợp với phương án sắp xếp, xử lý nhà, đất được phê duyệt. Điều này là chưa đúng trình tự, thủ tục và thẩm quyền.
Khoản tiền 35,5 tỷ đồng được FOSCO hạch toán vào tài khoản 711 “thu nhập khác” và phân phối lợi nhuận vào năm 2016 là chưa đúng nguyên tắc kế toán các khoản doanh thu theo Điều 78 Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính về hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp và chưa bảo đảm nguyên tắc “thận trọng” trong kế toán theo Quyết định 165/2002/QĐ-BTC ban hành và công bố 6 chuẩn mực kế toán Việt Nam.
Yêu cầu FOSCO xử lý 35,5 tỷ đồng vì ký bản hợp đồng bất lợi, giải thể Công ty ISH
KLTT nêu, ngày 16/6/2023, FOSCO có văn bản báo cáo UBND thành phố, trong đó xin chủ trương thu hồi Dự án số 39 đường Nguyễn Thị Minh Khai với lý do không có năng lực quản lý đầu tư và không đủ nguồn lực để hoàn thành dự án; việc triển khai kéo dài gây lãng phí tài sản, vốn Nhà nước.
KLTT cho biết, do dự án không triển khai nên FOSCO và Công ty Sato, Công ty BĐS Sơn Kim phải xử lý khoản tiền 35,5 tỷ đồng. Tại Biên bản làm việc ngày 5/6/2024 của Thanh tra thành phố, Công ty BĐS Sơn Kim, Công ty SaTo và Công ty ISH đều kiến nghị UBND thành phố xem xét, chấp thuận việc chấm dứt việc hợp tác, góp vốn theo Hợp đồng số 46/2016/HĐHTĐT-GTĐT và xử lý 35,5 tỷ đồng theo đó FOSCO được sử dụng như đã nêu tại Văn bản số 02/2024/SKL-ISH và số 12/CV-SATO ngày 30/5/2024 của Công ty BĐS Sơn Kim và Công ty SaTo đã gửi cho FOSCO.
Công ty TNHH Một thành viên Dịch vụ cơ quan nước ngoài, tên gọi khác là Công ty FOSCO. (Ảnh: Báo Đại biểu Nhân dân).
Cũng theo KLTT, liên quan đến tồn tại của Dự án trên, UBND thành phố đã chỉ đạo giao các sở ngành liên quan rà soát, có ý kiến liên quan pháp lý, mục tiêu thực hiện dự án, phương án sắp xếp nhà đất. Gần nhất, tại Thông báo số 257/TB-VP ngày 19/3/2023 của Văn phòng UBND thành phố, UBND thành phố giao Thường trực Ban Chỉ đạo 167 (Sở Tài chính) và Sở KH-ĐT chủ trì, phối hợp với FOSCO và các cơ quan, đơn vị liên quan xem xét đề xuất hướng xử lý. Tuy nhiên, đến nay, các đơn vị vẫn chưa thực hiện xong.
Thanh tra thành phố kiến nghị Chủ tịch UBND thành phố chỉ đạo giao Chủ tịch Hội đồng Thành viên và Tổng Giám đốc FOSCO kiểm tra, rà soát, khẩn trương làm việc với Công ty ISH, và các đối tác: Công ty BĐS Sơn Kim, Công ty Sato để thanh lý, chấm dứt hợp đồng góp vốn và lập thủ tục giải thể Công ty ISH theo quy định pháp luật, bảo đảm tránh thất thoát, lãng phí tiền và tài sản nhà nước.
Sau khi có kết quả thanh lý, chấm dứt hợp đồng góp vốn và giải thể Công ty ISH, căn cứ quy định pháp luật… để có giải pháp xử lý khoản tiền 35,5 tỷ đồng bảo đảm theo đúng quy định pháp luật.
Thanh Phong