Trong 9 tháng đầu năm 2024, cả nước có gần 121.900 doanh nghiệp mới được thành lập, đánh dấu mức tăng 3,4% theo năm về cả số lượng doanh nghiệp và vốn đăng ký. Điều này đã phản ánh rõ nét quỹ đạo tăng trưởng ổn định trong bối cảnh kinh tế đang gặp nhiều thách thức.
Hình minh hoạ
Theo dữ liệu của Tổng cục Thống kê, vốn đăng ký bình quân của các doanh nghiệp mới này đạt bình quân khoảng 9,5 tỷ đồng, cho thấy dòng vốn đầu tư đổ vào khá mạnh mặc dù tổng vốn đóng góp vào nền kinh tế có giảm nhẹ. Tổng vốn đăng ký bổ sung đạt 2,31 nghìn tỷ đồng, giảm 6,1% so với năm trước.
Một xu hướng đáng chú ý là sự hồi sinh của các doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, với hơn 61.100 công ty tiếp tục hoạt động trong chín tháng đầu năm. Con số này thể hiện mức tăng đáng kể 25% so với cùng kỳ năm 2023. Tổng số doanh nghiệp mới và doanh nghiệp khôi phục hoạt động là 183.000, cho thấy mức tăng trưởng theo năm là 9,7%.
Mặc dù có những chỉ số tích cực, song theo các nhà phân tích môi trường kinh doanh của Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức. Trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 9 của năm 2024, có 86.900 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động, tăng đáng kể so với cùng kỳ năm trước là 14,7%. Ngoài ra, gần 61.500 doanh nghiệp hiện đang trong quá trình giải thể, tăng 33,4%, trong khi 15.400 doanh nghiệp chính thức ngừng hoạt động, tăng 18,9% so với năm ngoái.
Riêng tháng 9, cả nước ghi nhận 11.200 doanh nghiệp thành lập mới với số vốn đăng ký là 92,8 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, so với tháng trước, số doanh nghiệp thành lập mới giảm 16,3%, vốn đăng ký giảm 25,5%.
Về lực lượng lao động, các doanh nghiệp mới đăng ký có tổng cộng 735.000 lao động. Tuy nhiên, số lao động đăng ký mới này vẫn cho thấy thấp hơn, tức là giảm 3,4% so với cùng kỳ năm ngoái, cho thấy trong khi tinh thần khởi nghiệp đang gia tăng, mức độ việc làm trong các công ty mới đang phải vật lộn để theo kịp.
Để ứng phó với những tín hiệu trái chiều này, Chính phủ đã có kế hoạch triển khai các chính sách hiệu quả nhằm hỗ trợ cả doanh nghiệp và người dân. Nhiều sáng kiến bao trùm như: thúc đẩy tiêu dùng trong nước và phát động các chiến dịch khuyến khích người dân ưu tiên sử dụng hàng hóa sản xuất trong nước. Bên cạnh đó, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng đã chủ động thực hiện các giải pháp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp.
Đi kèm với đó là sự vào cuộc cũng như quyết liệt thực hiện chỉ đạo chung của Chính phủ tại các ngành, lĩnh vực, từ sản xuất cho tới tiêu dùng, trong đó có cả lĩnh vực du lịch, dịch vụ. Nhiều giải pháp về thu hút khách du lịch trong và ngoài nước dự kiến sẽ kích thích hơn nữa hoạt động kinh tế, mang lại sự hỗ trợ cần thiết cho lĩnh vực xuất nhập khẩu đang gặp khó khăn và cải thiện triển vọng kinh doanh nói chung tại Việt Nam.
Vẫn biết có những dữ liệu trái chiều, song những con số tăng trưởng về đăng ký thành lập doanh nghiệp mới đang cho thấy sự hồi sinh tích cực, tuy nhiên theo giới phân tích triển vọng lạc quan thân trọng đối với khu vực kinh doanh. Trong khi việc thành lập các doanh nghiệp mới và sự trở lại của các doanh nghiệp đã bị đình chỉ trước đó cho thấy tinh thần khởi nghiệp kiên cường, thì sự gia tăng các doanh nghiệp đóng cửa và đình chỉ làm nổi bật nhu cầu tiếp tục cần có sự can thiệp và hỗ trợ của chính phủ.
Khi Việt Nam đang trên đà phục hồi kinh tế, việc tập trung vào việc tăng cường tiêu dùng trong nước và thu hút du lịch được coi là lực đẩy quan trọng để duy trì đà tăng trưởng này, đồng thời thúc đẩy môi trường kinh doanh mạnh mẽ hơn.
Minh Đức