Tổng Kiểm toán nói gì về tiêu cực đấu thầu của Tập đoàn Thuận An, Phúc Sơn?

Tổng Kiểm toán Nhà nước Ngô Văn Tuấn cho biết thời gian qua có một số vụ án lớn liên quan đến đấu thầu, cụ thể là vụ án tiêu cực của tập đoàn Phúc Sơn, Thuận An nhưng hai đơn vị này không phải là đơn vị được kiểm toán nhà nước theo luật.

Tổng Kiểm toán Nhà nước Ngô Văn Tuấn lần đầu trả lời chất vấn

Theo chương trình, từ 9h sáng 5/6, Quốc hội tiến hành chất vấn nhóm vấn đề thứ ba thuộc lĩnh vực kiểm toán. Sau đó, phiên chất vấn lĩnh vực này sẽ tiếp tục từ 14h đến 14h50 chiều cùng ngày. Trách nhiệm trả lời chính thuộc Tổng Kiểm toán Nhà nước Ngô Văn Tuấn.

Cụ thể, ông Tuấn sẽ trả lời về trách nhiệm và giải pháp khắc phục tình trạng các doanh nghiệp, dự án được kiểm toán nhưng vẫn xảy ra sai phạm. Cùng với đó là việc thực hiện các kết luận, kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước. Công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong hoạt động kiểm toán nhà nước. Giải pháp khắc phục tình trạng chồng chéo trong công tác thanh tra, kiểm toán.

Bộ trưởng các bộ Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính, Công an, Tổng Thanh tra Chính phủ sẽ cùng "chia lửa" trả lời chất vấn, giải trình về những vấn đề có liên quan.

Phát biểu trước khi trả lời chất vấn, Tổng Kiểm toán Nhà nước Ngô Văn Tuấn cho biết đây là lần đầu tiên Tổng Kiểm toán Nhà nước được tham gia phiên chất vấn của Quốc hội.

Ông Tuấn nêu rõ thực hiện Luật Kiểm toán Nhà nước và chiến lược phát triển Kiểm toán Nhà nước qua các giai đoạn, Kiểm toán Nhà nước nâng cao chất lượng kiểm toán, cung cấp các thông tin đầy đủ, kịp thời để Quốc hội thực hiện hoạt động lập pháp, giám sát tối cao, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và phục vụ công tác chỉ đạo điều hành để nâng cao quản lý sử dụng tài chính, tài sản công

Về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, ông Tuấn nói Kiểm toán Nhà nước đã khẳng định vai trò quan trọng trong việc kiểm toán, phát hiện kịp thời những sai phạm về tài chính để có kiến nghị tăng thu, giảm chi, góp phần tăng hiệu quả, giảm thất thoát tài chính công, tài sản công.

Đồng thời, cũng có kiến nghị sửa đổi kịp thời các bất cập của cơ chế, chính sách. Kịp thời vá lỗ hổng để chống thất thoát, lãng phí. Đặc biệt, Kiểm toán Nhà nước đã cung cấp hồ sơ, tài liệu cho các cơ quan chức năng để kịp thời đưa ra ánh sáng các hành vi tham nhũng, tiêu cực.

Kiểm toán Nhà nước đã phối hợp chặt chẽ với Thanh tra Chính phủ để xử lý việc chồng chéo, chồng lấn trong thanh tra - kiểm toán để giảm phiền hà cho đơn vị bị kiểm toán.

Theo Chủ tịch Quốc hội có 57 đại biểu đăng ký chất vấn Tổng Kiểm toán Nhà nước.  Điều hành chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, Kiểm toán Nhà nước (KTNN) đã có báo cáo 11 trang, nêu chi tiết các nội dung liên quan đến vấn đề chất vấn tại kỳ họp này, đề nghị các đại biểu Quốc hội tập trung chất vấn đối với 3 nhóm vấn đề sau:

Thứ nhất, trách nhiệm và giải pháp khắc phục tình trạng các doanh nghiệp, dự án được kiểm toán nhưng vẫn xảy ra sai phạm.

Thứ hai, việc thực hiện các kết luận, kiến nghị của KTNN. Công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong hoạt động kiểm toán nhà nước.

Thứ ba, giải pháp khắc phục tình trạng chồng chéo trong công tác thanh tra, kiểm toán.

Tập đoàn Thuận An, Phúc Sơn không phải đối tượng được kiểm toán

Theo đại biểu Trịnh Minh Bình (Vĩnh Long), trong thời gian qua, các dự án đầu tư xây dựng đã được kiểm toán nhưng sau đó, các cơ quan chức năng vẫn phát hiện sai phạm trong hoạt động đấu thầu. Ông đề nghị Tổng Kiểm toán cho biết lý giải vấn đề này như thế nào và giải pháp khắc phục trong thời gian tới?

Trả lời nội dung này, Tổng Kiểm toán Ngô Văn Tuấn cho hay theo quy định của pháp luật, đối tượng kiểm toán là sử dụng tài chính công, tài sản công và đơn vị được kiểm toán là những đơn vị trực tiếp liên quan quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công. Luật cũng quy định rõ 12 nhóm đơn vị này.

Trong thời gian qua, có một số vụ án lớn liên quan đến đấu thầu, cụ thể vụ án Tập đoàn Phúc Sơn, Tập đoàn Thuận An có sai sót trong đấu thầu. "Tôi khẳng định, 2 đơn vị này là doanh nghiệp, không có vốn Nhà nước nên họ không phải là đơn vị được kiểm toán. Xét về đơn vị có liên quan thì họ liên quan đến việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công với tư cách là nhà thầu. Hoạt động kiểm toán của chúng tôi thực hiện ở đơn vị chủ đầu tư, Ban quản lý dự án.

Trong quá trình kiểm toán thực hiện cả 3 nội dung là đánh giá tính đúng đắn, trung thực của báo cáo tài chính. Xác nhận việc tuân thủ pháp luật đấu thầu, đầu tư, xây dựng cơ bản và xác nhận tính hiệu quả trong đầu tư tài chính công, tài sản công", ông Tuấn nêu rõ.

Ông Tuấn nói thêm trong việc kiểm toán chấp hành pháp luật về đấu thầu, trên cơ sở hồ sơ, tài liệu do đơn vị được kiểm toán là chủ đầu tư, ban quản lý dự án cung cấp thì kiểm toán tiến hành thu thập bằng chứng để phục vụ cho kết luận của mình về tính trung thực, đúng đắn của báo cáo tài chính.

Trong quá trình kiểm toán độc lập sẽ xét toàn bộ, trong đó, riêng về lựa chọn nhà thầu sẽ xét việc chấp hành gọi thầu có đúng không, hồ sơ thầu, chấm thầu, ký kết hợp đồng với nhà thầu. Trong quá trình kiểm toán, đã chỉ ra sai sót và kiến nghị xử lý từ tài chính, hoàn thiện văn bản, xử lý trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan.

Vì sao 67.000 tỉ đồng Kiểm toán Nhà nước kiến nghị chậm được thực hiện?

Đại biểu Ma Thị Thúy (Tuyên Quang) cho biết báo cáo của Kiểm toán Nhà nước cho thấy số tiền kiến nghị chưa thu được, nguyên nhân thuộc về đơn vị được kiểm toán chiếm tỉ lệ còn cao (59%). Kết quả này cho thấy việc chưa thực hiện nghiêm túc kết luận của đơn vị được kiểm toán. Bà đề nghị Tổng Kiểm toán cho biết lý do vì sao?

Đồng thời, đề nghị Tổng Kiểm toán nêu rõ trách nhiệm và giải pháp khắc phục của ngành cũng như kiến nghị Tổng Kiểm toán nâng cao hiệu quả thực hiện các kết luận của kiểm toán trong thời gian tới.

Trả lời nội dung này, Tổng Kiểm toán Ngô Văn Tuấn cho hay việc thực hiện kết luận, kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước được các cơ quan quan tâm.

Theo ông Tuấn, sau khi Quốc hội giám sát tối cao tiến độ, ý thức chấp hành của các cơ quan đã cao hơn, song còn 67.000 tỉ đồng kiến nghị theo kết luận Kiểm toán Nhà nước chậm được triển khai thực hiện.

Trong đó, nguyên nhân thuộc về đơn vị được kiểm toán hơn 59%. Nguyên nhân từ bên thứ ba là 24%, nguyên nhân khác 16% và từ Kiểm toán Nhà nước là 0,4%.

Ông Tuấn cho rằng nguyên nhân thuộc về đơn vị được kiếm toán cao do ý thức, trách nhiệm của đơn vị chưa tổ chức thực hiện. Về khách quan, đơn vị khó khăn về tài chính, phụ thuộc hướng dẫn của cấp trên. Thậm chí có đơn vị đã giải thể, phá sản những vẫn đưa vào diện phải theo dõi.

Ông thông tin thêm nghị quyết 74 của Quốc hội đã nêu 6 nhóm nguyên nhân cụ thể là ý thức, năng lực, đùn đẩy, sợ trách nhiệm, vai trò người đứng đầu và công tác phối hợp.

Với Kiểm toán Nhà nước, ông Tuấn nêu rõ sẽ tiếp tục theo dõi, kiểm tra, đôn đốc để kết luận được thực hiện nhanh hơn.

Hồng Quang