Trong buổi làm việc của Kiểm toán Nhà nước (KTNN) với đoàn công tác Vụ các vấn đề tài khóa (FAD) và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), KTNN cho biết nhiều dự án đầu tư công đã sai ngay từ khâu phê duyệt đến công tác nghiệm thu thanh toán.
Nhiều dự án sai từ khâu phê duyệt
Ông Trương Văn Tạo, Phó
Kiểm toán trưởng KTNN chuyên ngành IV cho biết trong năm 2014, cả nước có
39.173 dự án đang thực hiện đầu tư, trong đó 17.638 dự án khởi công mới, 14.419
dự án kết thúc đầu tư đưa vào sử dụng. Ngoài ra, có 2.869 dự án chậm tiến độ.
Năm 2015 còn 14 dự án
hoàn thành, bàn giao trước ngày 31/12/2014 và 39 dự án dự kiến hoàn thành năm
2015 chưa được bố trí đủ kế hoạch vốn.
Qua kiểm tra, KTNN nhận
xét công tác phê duyệt chủ trương đầu tư một số dự án chưa căn cứ theo kế hoạch
đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016 - 2020 hoặc chiến lược, quy hoạch phát
triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Nhiều dự án chưa xác
định rõ nguồn vốn và khả năng cân đối vốn. Một số đơn vị chưa lập, trình phê
duyệt quy hoạch tổng thể phát triển ngành theo quy định để làm căn cứ thẩm
định, phê duyệt các dự án.
 |
| Bộ GTVT tham mưu Thủ tướng chỉ định thầu 22 dự án ngoài quy định, lựa chọn một số nhà đầu tư chưa đảm bảo năng lực. |
KTNN nhấn mạnh rằng còn
tình trạng phê duyệt dự án đầu tư khi chủ trương đầu tư chưa được phê duyệt,
chưa đủ thủ tục, không phù hợp với quy hoạch vùng, không phù hợp với kế hoạch
đầu tư hoặc trùng lắp với dự án khác đã được phê duyệt. Quyết định đầu tư chưa
xác định rõ nguồn vốn, thời gian thực hiện dự án. Nhiều dự án xác định tổng mức
đầu tư còn sai sót, thiếu chính xác, phải điều chỉnh nhiều lần với giá trị lớn.
Một số dự án thực hiện
đầu tư khi chưa có báo cáo đánh giá tác động môi trường. Hồ sơ khảo sát còn
chưa đầy đủ, thiếu chính xác, chưa phù hợp với tiêu chuẩn kỹ thuật và quy trình
thiết kế.
Bên cạnh đó, thiết kế kỹ
thuật chưa tuân thủ thiết kế cơ sở hoặc chưa phù hợp với thực tế dẫn đến phải
điều chỉnh trong quá trình thi công tại nhiều dự án. Dự án bị phê duyệt dự toán
còn sai sót, có trường hợp tổng giá trị dự toán được duyệt vượt tổng mức đầu
tư. Tiến độ thực hiện một số dự án còn chậm so với kế hoạch ban đầu hoặc chậm
được đưa vào sử dụng làm giảm hiệu quả nguồn vốn đầu tư…
Ngoài ra, KTNN cho biết
công tác nghiệm thu, thanh toán tại hầu hết các dự án còn sai sót. Dự án còn
tình trạng nghiệm thu, thanh toán, quyết toán khối lượng chưa thi công hoặc
không đúng thực tế…
Qua kiểm toán 3 năm từ
2015 - 2017, KTNN đã kiến nghị xử lý tài chính 24.561 tỷ đồng.
Chỉ định thầu làm giảm tính cạnh tranh
Ông Trương Văn Tạo cũng
chỉ rõ những tồn tại hạn chế trong quản lý dự án ODA, dự án PPP.
Theo đó, đối với đấu
thầu các dự án đầu tư, hầu hết các dự án PPP được chỉ định nhà đầu tư làm giảm
tính cạnh tranh và tiềm ẩn rủi ro chọn phải nhà đầu tư không đủ năng lực. 74/75
dự án được chỉ định nhà đầu tư trong đó Bộ GTVT đã tham mưu trình Thủ tướng
chấp thuận chỉ định thầu 22 dự án ngoài quy định, lựa chọn một số nhà đầu tư
chưa đảm bảo năng lực theo quy định.
Mặt khác, công tác lựa
chọn nhà thầu đối với các dự án sử dụng vốn ODA còn bị hạn chế do bị ràng buộc
bởi quy định của nhà tài trợ.
Hồ sơ mời thầu (hồ sơ yêu cầu) của
một số dự án chưa đầy đủ theo quy định, một số hồ sơ mời thầu còn nêu rõ yêu
cầu về nhãn hiệu, xuất xứ cụ thể của hàng hóa, tiên lượng không phù hợp với hồ
sơ thiết kế; phê duyệt hồ sơ mời thầu, kế hoạch đấu thầu chưa đúng quy định.
Trong khi đó, hồ sơ dự thầu (hồ sơ đề xuất) của
một số nhà thầu chưa tuân thủ đầy đủ yêu cầu của hồ sơ mời thầu; quá trình chấm
thầu vẫn còn sai sót; áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu không đúng quy định;
công tác thương thảo, ký kết hợp đồng chưa đảm bảo theo quy định, một số điều
khoản hợp đồng ký kết còn thiếu chặt chẽ.
Khánh An (T/H)