Được mệnh danh là "vàng đen", giá trị xuất khẩu của hồ tiêu Việt Nam đã lập kỷ lục mới và dự báo đến hết năm nay có thể đạt 1,5 tỉ USD.
Xuất khẩu tăng tốc, giá hồ tiêu trong nước lập đỉnh mới
Ngành hồ tiêu Việt Nam đang trải qua giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ nhất trong nhiều năm trở lại đây. Theo Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), chỉ trong 15 ngày đầu tháng 10/2025, cả nước đã xuất khẩu hơn 9.000 tấn hồ tiêu, thu về gần 60 triệu USD. Lũy kế từ đầu năm đến giữa tháng 10, tổng lượng hồ tiêu xuất khẩu đạt 197.100 tấn, tương ứng 1,33 tỷ USD, chính thức vượt qua kỷ lục 1,31 tỷ USD của cả năm 2024.
Với đà tăng trưởng ổn định, nhiều chuyên gia dự báo ngành hồ tiêu Việt Nam sẽ chạm mốc 1,5 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu trong năm 2025, mức cao nhất trong lịch sử. Đây được xem là kết quả của sự chuyển đổi chiến lược trong toàn ngành – từ xuất khẩu thô sang chế biến sâu, nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ có chọn lọc.
Giá hồ tiêu trong nước đang có xu hướng tăng nhanh. (Ảnh minh hoạ/TL)
Tính đến đầu tháng 11, mức giá phổ biến dao động từ 146.000 – 150.000 đồng/kg, tăng 3.500 – 5.000 đồng/kg chỉ trong một tuần. Các vùng trọng điểm như Đắk Lắk, Lâm Đồng, Gia Lai liên tục ghi nhận mức giá cao nhất, trong khi khu vực Đồng Nai, TP.HCM thấp hơn đôi chút. Việc nguồn cung trong nước hạn chế, cộng với nhu cầu xuất khẩu cao, khiến giá nhiều khả năng tiếp tục tăng trong những tuần tới.
Bên cạnh đó, sự phục hồi nhu cầu toàn cầu cũng là động lực lớn. Mỹ, Đức và Ấn Độ vẫn là ba thị trường tiêu thụ lớn nhất của hồ tiêu Việt Nam, chiếm lần lượt 24,7%, 8,1% và 6,1% kim ngạch xuất khẩu. Trong đó, xuất khẩu sang Đức tăng 43,4%, Ấn Độ tăng 64,3%, còn Anh tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Riêng tại Ấn Độ, Việt Nam đã xuất khẩu hơn 10.000 tấn, trị giá 71 triệu USD, với giá bán bình quân 7.034 USD/tấn, cao hơn 50% so với năm ngoái.
Không chỉ hưởng lợi từ giá tăng, ngành hồ tiêu còn được hỗ trợ bởi các chính sách khuyến khích chế biến và xuất khẩu có giá trị cao. Việc đẩy mạnh các sản phẩm tinh chế như tinh dầu, tiêu xay, tiêu ngâm muối… giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng giá trị xuất khẩu mà không cần tăng mạnh sản lượng.
Tuy nhiên, phía sau bức tranh sáng vẫn tồn tại không ít thách thức. Mặc dù là quốc gia xuất khẩu hồ tiêu hàng đầu thế giới, Việt Nam vẫn phải nhập khẩu hơn 36.000 tấn hồ tiêu trong 9 tháng đầu năm, trị giá 225,7 triệu USD, tăng 51,9% về lượng và 121,1% về kim ngạch so với cùng kỳ 2024. Nguyên nhân là do doanh nghiệp trong nước cần bổ sung nguyên liệu cho chế biến xuất khẩu, khi nguồn hàng nội địa đang cạn kiệt và giá thu mua tăng cao.
Theo VPSA, từ nay đến trước vụ thu hoạch mới (dự kiến tháng 2/2026), hoạt động nhập khẩu sẽ còn tiếp tục tăng, bởi nhu cầu thị trường thế giới giai đoạn cuối năm thường cao hơn từ 10–15%. Trong khi đó, sản lượng vụ mới chỉ được dự báo tăng 5–10% so với 180.000 tấn của năm 2024, nên nguồn cung ngắn hạn vẫn khó có thể dồi dào.
Củng cố chuỗi giá trị, thích ứng linh hoạt với thị trường quốc tế
Theo bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch VPSA, đà tăng trưởng hiện nay không chỉ nhờ giá cao mà còn là kết quả của quá trình tái cơ cấu ngành hồ tiêu theo hướng chất lượng và bền vững. Thị trường đầu năm từng trầm lắng do chính sách thương mại thắt chặt, nhưng khi nhu cầu bị nén được giải phóng, người mua quốc tế đã quay trở lại, giúp giá tiêu phục hồi và ổn định.
Dù vậy, bà Liên cũng cảnh báo rằng thị trường hồ tiêu toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, từ chính sách thuế, địa chính trị đến xu hướng tiêu dùng theo mùa. Các nhà nhập khẩu đang dần chuyển sang chiến lược mua nhỏ, liên tục và có kiểm soát, thay vì mua gom số lượng lớn. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải linh hoạt hơn trong quản lý tồn kho, điều phối sản lượng và cân đối nguồn cung, vừa đáp ứng đơn hàng, vừa tránh biến động giá mạnh.
Doanh nghiệp cần linh hoạt trước áp lực cung – cầu. (Ảnh minh hoạ/TL)
Một thách thức khác là diện tích trồng hồ tiêu trong nước gần như không thể mở rộng. Quỹ đất nông nghiệp đã khai thác gần tối đa, trong khi các quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EU) khiến việc phát triển vùng trồng mới trở nên khó khăn. Do đó, tăng sản lượng trong tương lai sẽ chủ yếu đến từ nâng cao năng suất trên diện tích hiện có, thay vì mở rộng quy mô.
Theo Hiệp hội Hồ tiêu Quốc tế (IPC), sản lượng hồ tiêu toàn cầu niên vụ 2025–2026 có thể phục hồi nhẹ lên 533.000 tấn nếu điều kiện thời tiết thuận lợi. Riêng Việt Nam, sản lượng dự kiến đạt 190.000–193.000 tấn, tăng khoảng 10% so với niên vụ trước. Thời tiết thuận lợi sau mùa khô đầu năm và tình hình sâu bệnh được kiểm soát giúp nhiều vùng trồng có triển vọng tốt.
Trong khi đó, các yếu tố chi phí vận chuyển, logistics và tiêu chuẩn xuất xứ hàng hóa vẫn là rào cản lớn đối với doanh nghiệp xuất khẩu. Nhiều ý kiến cho rằng, nếu chính sách hỗ trợ tín dụng, logistics và xúc tiến thương mại được triển khai hiệu quả, ngành hồ tiêu có thể tận dụng cơ hội giá cao để củng cố vị thế và mở rộng thị phần.
Giới chuyên môn đánh giá, năm 2025 là dấu mốc quan trọng của hồ tiêu Việt Nam – không chỉ bởi con số kỷ lục 1,5 tỷ USD xuất khẩu, mà còn vì sự chuyển mình mạnh mẽ trong tư duy sản xuất và thương mại. Hồ tiêu Việt Nam đang dần bước ra khỏi mô hình “bán thô – giá thấp” để tiến tới chuỗi giá trị cao, với sản phẩm tinh chế, thương hiệu riêng và khả năng cạnh tranh bền vững trên thị trường quốc tế.
Nếu tiếp tục giữ vững xu hướng này, “vàng đen” của nông nghiệp Việt không chỉ lập kỷ lục trong năm nay, mà còn khẳng định vị thế vững chắc trong nhóm nông sản chủ lực, góp phần quan trọng vào kim ngạch xuất khẩu nông nghiệp vượt mốc 55 tỷ USD của cả nước.
Nhật Hạ (t/h)