Kết quả 8 tháng cho thấy cá rô phi Việt Nam đang từng bước mở rộng thị trường, nhưng sự phụ thuộc lớn vào một số thị trường và mức giảm mạnh tại Mỹ cũng cho thấy ngành hàng vẫn đối mặt với những biến động đáng kể.
Diễn biến thị trường chưa đồng đều
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu cá rô phi Việt Nam tiếp tục duy trì mức tăng tích cực trong 8 tháng đầu năm 2026, với tổng kim ngạch đạt 90 triệu USD, tăng 43% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, riêng tháng 8, xuất khẩu đạt 11 triệu USD, giảm 8%, cho thấy diễn biến thị trường chưa đồng đều. Trong đó, Brazil tiếp tục là thị trường chủ lực, trong khi Nhật Bản ghi nhận mức tăng đáng chú ý và mở thêm hướng phát triển cho sản phẩm cá rô phi Việt Nam.
Brazil vẫn đóng vai trò nổi bật trong cơ cấu xuất khẩu cá rô phi Việt Nam. Riêng tháng 8, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt 4 triệu USD. Lũy kế từ đầu năm đến hết tháng 8/2026, xuất khẩu cá rô phi sang Brazil đạt 44 triệu USD, tăng 22.142% so với cùng kỳ.
Mức tăng đột biến này chủ yếu phản ánh sự mở rộng nhanh về quy mô xuất khẩu từ nền kim ngạch thấp của cùng kỳ năm trước. Brazil hiện đóng góp gần một nửa tổng kim ngạch cá rô phi của Việt Nam trong 8 tháng, qua đó trở thành một trong những thị trường quan trọng đối với ngành hàng này.
Tại Mỹ, xuất khẩu cá rô phi tháng 8 đạt 2 triệu USD, giảm 72% so với cùng kỳ. Tính chung 8 tháng, kim ngạch đạt 21 triệu USD, giảm 48%.
Sức mua tại Mỹ vẫn chưa phục hồi rõ rệt, trong khi lượng hàng tồn kho còn tương đối cao khiến các nhà nhập khẩu thận trọng hơn với việc mua hàng mới. Diễn biến này tiếp tục ảnh hưởng đến xuất khẩu cá rô phi Việt Nam tại một trong những thị trường tiêu thụ lớn.
Brazil vẫn đóng vai trò nổi bật trong cơ cấu xuất khẩu cá rô phi Việt Nam
Tại Ả Rập Xê Út, xuất khẩu cá rô phi trong tháng 8 đạt 2 triệu USD, tăng 20%. Lũy kế 8 tháng đạt 7 triệu USD, tăng 23%. Đây tiếp tục là thị trường đóng góp chính cho kết quả của nhóm Trung Đông, với kim ngạch toàn khối đạt 7 triệu USD, tăng 23%.
Nhật Bản lại ghi nhận mức tăng đáng chú ý trong tháng 8, với kim ngạch 400 nghìn USD, tăng 192% so với cùng kỳ. Tính chung 8 tháng, xuất khẩu sang Nhật Bản đạt 2 triệu USD, tăng 77%.
Đáng chú ý, cá rô phi nước lợ của Việt Nam đã bắt đầu được đưa vào phân khúc sushi, sashimi tại Nhật Bản. Việc đáp ứng yêu cầu cao về chất lượng, kiểm soát nước nuôi, truy xuất nguồn gốc, chế biến cho phân khúc này cho thấy khả năng mở rộng giá trị sử dụng của cá rô phi Việt Nam, thay vì chỉ cạnh tranh ở phân khúc phổ thông.
Các thị trường tiếp tục mở rộng
Bên cạnh các thị trường riêng lẻ, nhiều khu vực cũng ghi nhận kết quả tích cực. Trong 8 tháng đầu năm, xuất khẩu cá rô phi sang CPTPP đạt 6 triệu USD, tăng 50%, với Nhật Bản và Mexico là những thị trường đóng góp đáng kể. EU đạt 4 triệu USD, tăng 7%, trong đó Bỉ là thị trường tạo động lực chính.
Tại châu Âu, tình trạng nguồn cung cá thịt trắng khai thác tự nhiên tương đối hạn chế và giá cao đang tạo thêm dư địa cho các loài cá nuôi có khả năng cung ứng ổn định. Cá rô phi có thể được xem xét như một nguồn nguyên liệu thay thế trong một số phân khúc, đặc biệt khi đáp ứng được yêu cầu về chất lượng, quy cách và chứng nhận.
Theo VASEP, kết quả 8 tháng cho thấy cá rô phi Việt Nam đang từng bước mở rộng thị trường, nhưng sự phụ thuộc lớn vào một số thị trường và mức giảm mạnh tại Mỹ cũng cho thấy ngành hàng vẫn đối mặt với những biến động đáng kể.
Sự xuất hiện của cá rô phi Việt Nam trong phân khúc sushi, sashimi tại Nhật Bản có thể mở ra hướng phát triển mới không chỉ tại thị trường này mà còn tại các thị trường có yêu cầu cao khác. Để duy trì mức tăng hiện nay, doanh nghiệp cần tiếp tục kiểm soát chất lượng từ vùng nuôi đến chế biến, đáp ứng các chứng nhận quốc tế, bảo đảm truy xuất nguồn gốc và phát huy lợi thế của cá rô phi nước lợ.
Việc xây dựng uy tín cho cá rô phi Việt Nam cũng cần được thực hiện từng bước, thông qua chất lượng ổn định, nguồn cung đáng tin cậy và các sản phẩm phù hợp với nhu cầu cụ thể của từng thị trường. Đây sẽ là nền tảng để cá rô phi Việt Nam chuyển từ mở rộng kim ngạch sang xây dựng vị thế bền vững hơn trên thị trường quốc tế.
Anh Đào