Thanh tra Chính phủ vừa công khai kết luận thanh tra việc tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước; chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp cổ phần hóa sang kinh doanh đất, xây dựng nhà ở (giai đoạn 2011 - 2021) tại Bộ Giao thông vận tải (GTVT).
Theo kết luận thanh tra, việc chuyển đổi đất sang kinh doanh đất, xây dựng nhà ở tại một số đơn vị doanh nghiệp trực thuộc Bộ GTVT cho thấy có 12 lô đất, cơ sở nhà đất có sai phạm.
Cụ thể, đối với cơ sở nhà đất số 108-112B-114 đường Hồng Hà (phường 2, quận Tân Bình, TP.HCM), được Bộ Giao thông Vận tải và UBND TP.HCM cho Sasco liên doanh với Tập đoàn Đầu tư địa ốc có tiếng trong tại phía nam thực hiện dự án xây dựng khu thương mại căn hộ cao cấp Sasco khi chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Dự án chưa hoàn thành thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất và xác định giá đất, chưa nộp tiền sử dụng đất đã hợp tác liên doanh và đầu tư xây dựng, bán căn hộ cho người dân và người dân đã vào ở là chưa chấp hành đúng trình tự đầu tư xây dựng theo quy định.
Đối với cơ sở nhà đất 11,276m2 tại cụm 9, phường Phú Thượng, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội, chưa được rà soát, kiểm tra, đôn đốc thực hiện phương án sắp xếp lại, xử lý nhà, đất thuộc sở hữu nhà nước theo quy định; thu hồi, giao đất để thực hiện dự án đầu tư xây dựng khu nhà ở không đúng trình tự, thủ tục theo quy định.
Đối với cơ sở đất tại số 1 Bến Vân Đồn, quận 4, TPHCM, CTCP Đại lý Hàng hải Việt Nam có thỏa thuận góp vốn 46.5 tỷ đồng theo văn bản thỏa thuận vào năm 2009 (trước khi thuê đất trả tiền một lần) để đầu tư xây dựng Trung tâm điều hành sản xuất kinh doanh là chưa thực hiện đúng quy định Luật Đất đai 2003.
Việc góp vốn không lập thành phương án cụ thể để báo cáo Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam – CTCP phê duyệt theo quy định. CTCP Đại lý Hàng hải Việt Nam đã thoái toàn bộ vốn tại CTCP Bất động sản Đại lý Hàng hải Việt Nam và không còn trách nhiệm về thực hiện dự án, hiện dự án đang dừng.
Như vậy, cơ sở nhà đất tại số 1 bến Vân Đồn (Quận 4, TP.HCM) Công ty CP Đại lý hàng hải Việt Nam thực hiện góp vốn ban đầu cũng chưa đúng, chưa lập phương án cụ thể trình Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam, phê duyệt.
Đối với cơ sở đất 428 Nguyễn Tất Thành, quận 4, TPHCM, CTCP Vận tải và Thuê tàu biển Việt Nam ký hợp đồng hợp tác đầu tư thực hiện dự án căn hộ kết hợp thương mại dịch vụ tại khu II số 428 Nguyễn Tất Thành (tên thương mại hiện nay Lancaster Lincoln) với CTCP Trung Thủy Lancaster chưa đảm bảo đúng trình tự, ký kết hợp đồng hợp tác trước thời điểm Công ty Vận tải và Thuê tàu biển Việt Nam có đầy đủ các quyền sử dụng.
Dự án căn hộ kết hợp thương mại dịch vụ tại khu II số 428 Nguyễn Tất Thành (tên thương mại hiện nay Lancaster Lincoln)
Dự án đã được Kiểm toán nhà nước kiểm toán và ghi nhận tại Biên bản ngày 11/09/2017, trong đó có truy thu tăng giá trị quyền sử dụng đất do UBND TPHCM xác định là 233.7 triệu đồng và Tòa án Nhân dân TPHCM có Bản án vào năm 2018 (do Công ty TNHH Lancaster Tân Thuận khởi kiện) buộc Công ty Vận tải và Thuê tàu biển Việt Nam có nghĩa vụ ký kết hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và hoàn tất các thủ tục chuyển nhượng khu đất có diện tích 2,165m2 tại địa chỉ 428 Nguyễn Tất Thành cho Công ty TNHH Lancaster Tân Thuận. Hiện dự án đang dừng triển khai thực hiện nhiều năm gây lãng phí nguồn lực của xã hội.
Đối với cơ sở đất 430 Nguyễn Tất Thành, quận 4, TPHCM, UBND Thành phố giao cho Công ty Cảng Sài Gòn và Công ty TNHH MTV Dịch vụ Công ích Quận 4 thực hiện dự án khu nhà ở cao tầng 430 Nguyễn Tất Thành (tên thương mại hiện nay Lancaster Lincoln) diện tích 4,625m2. Hai công ty này chuyển nhượng dự án theo hình thức thoả thuận cho CTCP Trung Thủy Lancaster với giá trị 150 tỷ đồng, lớn hơn giá trị do đơn vị thấm định giá lập theo giá thị trường là 18.8 tỷ đồng.
Tuy nhiên việc chuyển nhượng dự án 430 Nguyễn Tất Thành chưa được Công ty Dịch vụ Công ích Quận 4 tổ chức đấu giá theo quy định. Hiện dự án dừng triển khai thực hiện nhiều năm gây lãng phí nguồn lực của xã hội.
Đối với lô đất số 215 đường Lê Lợi (TP Vinh, tỉnh Nghệ An) theo Thanh tra CHính phủ, khu này thuộc Cienco 4 nhưng bị Công ty mẹ của Cienco 4 chuyển nhượng cho Công ty TNHH Xây lắp tổng hợp miền Trung, theo thỏa thuận thị trường mà không đấu giá là sai phạm.
Dự án chuyển nhượng đất tại số 14 Phan Chu Trinh (TP Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế) của Công ty CP Cầu 1 Thăng Long bị kết luận không xin phép ý kiến chỉ đạo của Bộ Giao thông Vận tải và Bộ Tài chính, không đấu giá theo quy định khi chuyển nhượng.
Cơ sở nhà đất 16-18 Phan Chu Trinh (Hà Nội) của Công ty Cơ khí Ngô Gia Tự, cơ quan thanh tra nhận định đã doanh nghiệp thực hiện góp vốn không đúng quy định; Bộ Giao thông Vận tải chấp thuận chuyển nhượng toàn bộ cổ phần khi chưa có ý kiến của các bộ, ngành; UBND TP Hà Nội thu hồi đất, giao đất, xác định tiền sử dụng đất chưa đúng theo quy định.
Cơ sở nhà đất tại số 53 thị trấn Đông Anh (thị trấn Đông Anh, huyện Đông Anh, Hà Nội) do Công ty TNHH MTV Ô tô 1/5 quản lý, sử dụng, cũng bị doanh nghiệp chuyển nhượng tài sản không qua đấu giá, chuyển đổi mục đích sử dụng đất khi chưa có ý kiến của cấp có thẩm quyền.
Bên cạnh đó, Thanh tra Chính phủ kết luận Bộ Giao thông Vận tải thống nhất phương án di dời chưa đúng với hướng dẫn của Bộ Tài chính; UBND TP Hà Nội thu hồi đất, giao đất, xác định tiền sử dụng đất chưa đúng quy định.
Đối với cơ sở nhà đất tại km 9+500 Nguyễn Trãi (nay là 53 Triều Khúc, quận Thanh Xuân, Hà Nội) được Nhà nước giao cho Công ty TNHH Liên doanh Ô tô Hòa Bình liên doanh với nước ngoài xây dựng nhà máy sản xuất, lắp ráp ô tô với thời gian sử dụng 30 năm.
Cơ quan thanh tra đánh giá cơ sở nhà đất này chưa được Bộ Giao thông Vận tải và Công ty TNHH Liên doanh Ô tô Hòa Bình thực hiệp sắp xếp nhà, đất theo quy định; UBND TP Hà Nội chuyển mục đích sử dụng đất và giao dự án cho doanh nghiệp không đủ năng lực tài chính và chưa có ý kiến của cấp có thẩm quyền, xác định tiền sử dụng đất chưa đúng quy định.
Cơ sở nhà đất tại 44 Triều Khúc (quận Thanh Xuân, Hà Nội) của Công ty CP Cơ khí ô tô Hòa Bình cũng được UBND TP Hà Nội cho phép doanh nghiệp chuyển đổi mục đích sử dụng không theo đúng phương án được duyệt, không thu hồi và đấu giá đất cũng như xác định tiền sử dụng đất chưa đúng theo quy định.
Cuối cùng là cơ sở nhà đất 23.742m2 tại 199 Minh Khai (quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) của Nhà máy cơ khí công trình, khu đất từng được quy hoạch là đất an ninh do Tổng cục Hậu cần kỹ thuật (Bộ Công an) quản lý nhưng chưa hoàn thiện thủ tục về đất đai.
Thanh tra Chính phủ kết luận, trách nhiệm sai phạm tại 12 lô đất, cơ sở nhà đất nêu trên thuộc về Bộ Giao thông Vận tải, UBND TP Hà Nội, UBND TP.HCM và các doanh nghiệp liên quan.
Anh Đào