Dòng vốn ETF trên thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn biến động mạnh trước kỳ tái cơ cấu quý IV/2025, với tâm điểm là áp lực bán cổ phiếu VIC khi mã này vượt giới hạn tỷ trọng trong rổ chỉ số. Trong bối cảnh nhóm ETF ngoại rút ròng trở lại và nhiều quỹ chuẩn bị điều chỉnh danh mục, thị trường đang dồn sự chú ý vào các giao dịch có thể tạo ra tác động lớn trong tháng 12 tới.
Theo báo cáo của Chứng khoán MBS, trong tuần từ 17 đến 21/11, các quỹ ETF đầu tư vào thị trường Việt Nam đã rút ròng hơn 53 tỷ đồng. Đáng chú ý, dòng vốn rút ra tập trung chủ yếu ở nhóm ETF ngoại khi ghi nhận mức rút ròng hơn 95 tỷ đồng, trong đó quỹ Fubon FTSE Vietnam ETF bị rút gần 98 tỷ đồng. Trái ngược với diễn biến này, nhóm ETF nội lại ghi nhận dòng tiền tích cực với mức vào ròng hơn 41 tỷ đồng, tập trung tại quỹ VFM VN30 ETF với 33,5 tỷ đồng. Ngoài ra, VFM VNDiamond ETF cũng hút vốn nhẹ, trong khi Kim Growth VN30 ETF bị rút ròng 14 tỷ đồng.
Trong kênh chứng chỉ lưu ký (DRs) từ Thái Lan, nhà đầu tư nước này tiếp tục tái cơ cấu dòng vốn khi rút 200 nghìn DRs của Diamond ETF nhưng lại mua vào 400 nghìn DRs của VN30 ETF, tương ứng hơn 13 tỷ đồng. Tính đến ngày 21/11, tổng giá trị tài sản ròng của các quỹ ETF phân bổ vào thị trường Việt Nam đạt hơn 62.500 tỷ đồng, tăng 9,4% so với cuối năm 2024, cho thấy sức hút ổn định của thị trường dù dòng tiền ngắn hạn biến động.
Báo cáo mới nhất của Yuanta Việt Nam cho thấy hai quỹ chỉ số lớn là STOXX Vietnam Total Market Liquid Index và MarketVector Vietnam Local Index (VNM ETF) — đang quản lý tổng cộng gần 1,2 tỷ USD — sẽ công bố danh mục vào ngày 5/12 và 12/12 trước khi tiến hành tái cơ cấu từ 15 đến 19/12. Với dữ liệu tính đến ngày 21/11, tất cả cổ phiếu trong danh mục VNM ETF đều đáp ứng tiêu chí duy trì gồm vốn hóa tối thiểu 3.600 tỷ đồng, thanh khoản trung bình 3 tháng trên 1 triệu USD và room nước ngoài từ 5%, do đó quỹ này sẽ không loại mã nào.
Tuy nhiên, VIC gần như chắc chắn bị giảm tỷ trọng khi giá cổ phiếu tăng mạnh trong quý III, đẩy tỷ lệ đóng góp của mã này vượt ngưỡng 8% theo quy định. MBS dự báo quỹ có thể bán ra khoảng 4 triệu cổ phiếu VIC để đưa tỷ trọng về mức cho phép, tạo áp lực cung lớn lên thị trường. Yuanta cũng đưa ra cùng nhận định khi dự báo VIC sẽ bị bán ra khoảng 2,3 triệu đơn vị. Ngoài VIC, Yuanta ước tính các mã VIX, VND, SSI và EIB cũng có khả năng chịu áp lực xả trong đợt cơ cấu này.
Ở chiều ngược lại, nhiều cổ phiếu đầu ngành được dự báo hưởng lợi từ hoạt động tái cơ cấu. Yuanta cho biết VNM ETF có thể mua vào 8,3 triệu cổ phiếu POW, 5,6 triệu cổ phiếu SAB và gần 4 triệu cổ phiếu VNM bên cạnh khoảng 3,1 triệu cổ phiếu VGC nếu mã này được thêm vào danh mục. Báo cáo của MBS cũng nhấn mạnh khả năng MCH được thêm mới vào rổ VNM ETF, với lượng mua dự kiến 1,7 triệu cổ phiếu nhờ vốn hóa và thanh khoản tăng mạnh trong quý vừa qua. Đối với STOXX Vietnam Total Market Liquid Index, thay đổi chủ yếu đến từ điều chỉnh tỷ trọng, không thêm hay loại cổ phiếu nào.
Một diễn biến quan trọng là quỹ Xtrackers FTSE Vietnam Swap UCITS ETF, quy mô hơn 350 triệu USD, đã hoàn tất quá trình chuyển đổi chỉ số cơ sở từ FTSE Vietnam Index sang STOXX Vietnam Total Market Liquid trong giai đoạn từ 17/7 đến 16/10/2025. Theo thông tin từ Chứng khoán BSC, quá trình này nhằm cải thiện tính thanh khoản và tiệm cận chất lượng chuẩn chỉ số hơn. Sau sự kiện này, FTSE Vietnam Index không còn được bất kỳ quỹ ETF nào sử dụng, khiến mọi phân tích về danh mục dựa trên FTSE chỉ mang tính tham khảo và không còn tác động thực tiễn lên dòng vốn.
Với quy mô danh mục lớn và thời điểm tái cơ cấu diễn ra trong nửa cuối tháng 12, thị trường được dự báo sẽ xuất hiện các nhịp biến động đáng kể. Những mã nằm trong danh sách bị bán và được mua có thể ghi nhận dao động mạnh về thanh khoản cũng như giá, đặc biệt trong các phiên khớp lệnh cuối kỳ.
Trung Anh