Kiến tạo động lực tăng trưởng mới

Ngày 28/10, Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2026 (AEF 2026) bước vào ngày làm việc trọng tâm với phiên khai mạc, phiên toàn thể cấp cao và phiên đối thoại giữa Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF).

Đổi mới mạnh mẽ mô hình phát triển

Phát biểu định hướng, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho rằng, trong tiến trình đổi mới của Việt Nam, đẩy mạnh hội nhập quốc tế luôn là một chủ trương nhất quán và định hướng chiến lược ưu tiên quan trọng nhằm phát huy nội lực, tranh thủ ngoại lực cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.

Với chủ trương chủ động, tích cực hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện, hiệu quả; từ một đất nước còn nhiều khó khăn, Việt Nam ngày nay đã vươn lên trở thành một nền kinh tế phát triển năng động với tốc độ tăng trưởng GDP rất cao, một điểm đến đầu tư an toàn, hấp dẫn, một đối tác tin cậy và thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Trong chín tháng đầu năm 2026, kinh tế Việt Nam tiếp tục tăng trưởng cao gắn với ổn định vững chắc kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn. Tăng trưởng GDP 9 tháng đầu năm đạt 9,01%, cao nhất kể từ 2011; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đến nay đạt trên 987 tỷ USD, tăng trên 30% so với cùng kỳ năm trước và dự kiến cả năm 2026 ước vượt 1.100 tỷ USD; riêng trong tháng 10/2026, kinh tế Việt Nam đã xuất siêu trên 5,7 tỷ USD. Vốn FDI đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%, vốn FDI thực hiện đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1%; tổng vốn đầu tư toàn xã hội trong 9 tháng đầu năm đạt hơn 120 tỷ USD, tăng 15,1%. Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2026 xếp thứ 43/139 nền kinh tế, trong đó Việt Nam đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao và tỷ trọng xuất khẩu hàng hóa sáng tạo trong tổng giao dịch thương mại hàng hóa. Việt Nam cũng đã chính thức gia nhập nhóm nước thu nhập trung bình cao vào tháng 7/2026.

Giai đoạn 2026-2030 được xác định mang tính bản lề, với mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP bình quân từ 10% mỗi năm trở lên, trên nền tảng giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, nâng cao chất lượng tăng trưởng và phát triển bền vững.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Việt Nam sẽ đổi mới mạnh mẽ mô hình phát triển, nâng cao năng lực, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế; làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống, đồng thời phát triển những ngành, lĩnh vực kinh tế mới, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính.

Thủ tướng nhấn mạnh tăng trưởng cao phải đi đôi với năng suất cao hơn; thu hút đầu tư nước ngoài phải gắn với nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước; hội nhập sâu rộng phải song hành với tăng cường sức chống chịu và khả năng tự chủ của nền kinh tế. Việt Nam cũng đang đẩy mạnh đổi mới, hoàn thiện pháp luật, thể chế và quản trị quốc gia theo hướng kiến tạo phát triển, phù hợp với thông lệ, chuẩn mực quốc tế; tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, mở rộng không gian phát triển và tạo điều kiện để các địa phương, vùng, cực tăng trưởng phát huy tiềm năng.

Cùng với đó là các quyết sách phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực; khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước và nâng cao hiệu quả hoạt động của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài.

Thủ tướng khẳng định Việt Nam không chỉ mong muốn trở thành điểm đến hấp dẫn của các dòng vốn và công nghệ mới mà còn hướng tới trở thành đối tác tin cậy, mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng và giá trị toàn cầu, trung tâm kết nối đổi mới sáng tạo, cùng các đối tác kiến tạo mô hình phát triển và động lực tăng trưởng mới.

Bốn định hướng hợp tác

Để cùng phát huy “tinh thần hợp tác trong kỷ nguyên mới”, Việt Nam mong muốn các đối tác quốc tế không chỉ “đầu tư tại Việt Nam”, mà “đầu tư cùng Việt Nam”; không chỉ “sản xuất tại Việt Nam”, mà còn cùng nghiên cứu và phát triển (R&D), thúc đẩy đổi mới sáng tạo và kiến tạo những chuỗi giá trị mới có sức cạnh tranh khu vực và toàn cầu.

Theo đó, Thủ tướng đề xuất bốn định hướng hợp tác cụ thể để Việt Nam và các đối tác quốc tế cùng trao đổi, triển khai.

Thứ nhất, thúc đẩy thiết lập quan hệ đối tác cùng sáng tạo giữa các tập đoàn quốc tế với các địa phương và doanh nghiệp Việt Nam. Với thế mạnh về vị trí địa lý, tài nguyên và nguồn nhân lực, Việt Nam không chỉ là một cứ điểm sản xuất mà cần phải trở thành một trung tâm nghiên cứu và phát triển, đặc biệt trong các ngành công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, vật liệu mới…

Thứ hai, WEF và các đối tác đồng hành cùng Việt Nam trong các chương trình bồi dưỡng, đào tạo tài năng số và khoa học công nghệ mũi nhọn, giúp doanh nghiệp và nhân lực Việt Nam nâng cao năng lực tiếp nhận, ứng dụng và làm chủ công nghệ.

Thứ ba, nghiên cứu xây dựng các cơ chế thử nghiệm cho công nghệ chiến lược. Việt Nam sẵn sàng phối hợp cùng các tập đoàn công nghệ thiết lập các "cơ sở thử nghiệm có kiểm soát", tạo điều kiện đưa các công nghệ tiên phong như trí tuệ nhân tạo, năng lượng mới vào ứng dụng thực tiễn một cách rộng rãi, nhanh chóng và an toàn.

Thứ tư, đẩy mạnh hợp tác để huy động các nguồn vốn trung, dài hạn cho phát triển. Trong đó, trung tâm tài chính quốc tế tại TP Hồ Chí Minh và Đà Nẵng cần và sẽ trở thành nơi kết nối hiệu quả các nguồn vốn trung và dài hạn của thế giới với nhu cầu phát triển hạ tầng, năng lượng, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo của Việt Nam.

Theo Thủ tướng, Việt Nam luôn sẵn sàng là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế; chúng tôi sẵn sàng lắng nghe, cầu thị học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm và đồng hành cùng các đối tác để giải quyết những thách thức chung, định hình những cơ hội phát triển mới.

Chính phủ Việt Nam kỳ vọng với sự đồng hành của Diễn đàn Kinh tế Thế giới và các đối tác, Diễn đàn Kinh tế mùa Thu sẽ trở thành không gian kết nối, thúc đẩy những sáng kiến và chương trình hợp tác thiết thực, mang lại những kết quả cụ thể và lâu dài. Chính phủ luôn trân trọng những ý kiến tâm huyết của cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước, đối với mỗi đề xuất khả thi, chúng tôi sẽ chỉ định đầu mối xử lý rõ ràng; đối với mỗi dự án tiềm năng, sẽ có lộ trình thúc đẩy cụ thể; đối với mỗi vướng mắc chính đáng, sẽ xác định rõ cơ quan, cá nhân chịu trách nhiệm xem xét, giải quyết kịp thời.

Các nội dung thảo luận tại diễn đàn, từ vai trò của siêu đô thị, công nghệ đột phá, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đến mô hình hợp tác trong kỷ nguyên mới và vai trò của khu vực tư nhân, cần được kết nối thành chương trình hành động thống nhất, có trọng tâm, trọng điểm, có sản phẩm và kết quả cụ thể. Trong đó, Chính phủ kiến tạo thể chế và môi trường phát triển; địa phương chủ động, sáng tạo, quyết liệt tổ chức thực hiện; doanh nghiệp trong nước và nước ngoài tiên phong đầu tư, đổi mới; giới khoa học cung cấp tri thức, giải pháp; các đối tác quốc tế chia sẻ kinh nghiệm, hợp tác triển khai và huy động nguồn lực.

Nguyễn Trang