Mối lo hàng không rõ nguồn gốc mùa Trung thu

Khi thị trường hàng hóa phục vụ Tết Trung thu bước vào giai đoạn cao điểm, nguy cơ kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ, hàng nhập lậu, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và các sản phẩm không bảo đảm chất lượng vẫn tiềm ẩn.

Liên tiếp phát hiện bánh Trung thu không rõ nguồn gốc

Chỉ còn hơn 15 ngày nữa là đến Tết Trung thu, thị trường bánh Trung thu tại Hà Nội bước vào giai đoạn sôi động nhất. Từ hệ thống siêu thị, cửa hàng chuyên doanh đến các quầy bán lưu động, hàng hóa phục vụ nhu cầu biếu tặng, tiêu dùng ngày càng phong phú.

Theo đánh giá của lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội, xu hướng tiêu dùng năm nay chủ yếu tập trung vào sản phẩm sản xuất trong nước, nhất là bánh của những thương hiệu uy tín, có thông tin rõ ràng về nguồn gốc và chất lượng. Tuy nhiên, khi sức mua tăng cao, thị trường cũng bắt đầu xuất hiện tình trạng trà trộn bánh nhập lậu, bánh không rõ nguồn gốc, xuất xứ; trong đó, không ít sản phẩm được quảng cáo, chào bán qua mạng xã hội và các nền tảng thương mại điện tử.

Mới đây nhất, Đội Quản lý thị trường số 22 kiểm tra Hộ kinh doanh siêu thị Thanh Thủy tại số 132 đường Hoàng Công Chất, phường Phú Diễn, thành phố Hà Nội. Qua kiểm tra, đoàn kiểm tra phát hiện cơ sở đang kinh doanh 1.400 sản phẩm bánh ngọt không có căn cứ xác định nguồn gốc nơi sản xuất hoặc xuất xứ của hàng hóa.

Cùng đó, Đội Quản lý thị trường số 22 kiểm tra Hộ kinh doanh tạp hóa Thu Phương tại số 37 phố Nguyên Xá, phường Tây Tựu, thành phố Hà Nội. Tại đây, lực lượng chức năng phát hiện 520 chiếc bánh nướng mang nhãn hiệu “MOON CAKE” do nước ngoài sản xuất nhưng không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Toàn bộ hàng hóa vi phạm trong hai vụ việc đã được Đội Quản lý thị trường số 22 niêm phong, tạm giữ để tiếp tục xác minh, lập hồ sơ và xử lý theo quy định của pháp luật.

Trước đó, ngày 13/8, Đội Quản lý thị trường số 5 phối hợp với Công an phường Bạch Mai kiểm tra hàng hóa đang được vận chuyển trên phố Hồng Mai, phường Bạch Mai. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện gần 800 chiếc bánh Trung thu do nước ngoài sản xuất. Chủ hàng là ông Lê Đức Thắng, sinh năm 1998, thường trú tại Hạ Long, Quảng Ninh, không xuất trình được hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc và tính hợp pháp của hàng hóa. Đội Quản lý thị trường số 5 đã tạm giữ toàn bộ số bánh để tiếp tục xác minh, xử lý theo quy định.

Còn theo báo cáo của Đội Quản lý thị trường số 2, từ đầu đợt cao điểm kiểm tra, kiểm soát thực phẩm, hàng hóa phục vụ Tết Trung thu đến ngày 3/9, đơn vị đã kiểm tra 8 vụ trên địa bàn được phân công, với tổng số tiền xử lý hơn 100 triệu đồng. Trong đó, tiền xử phạt vi phạm hành chính là 47,5 triệu đồng; trị giá hàng hóa buộc tiêu hủy hơn 55,1 triệu đồng. Qua kiểm tra, Đội Quản lý thị trường số 2 đã buộc tiêu hủy 871 sản phẩm bánh kẹo, bánh Trung thu không bảo đảm điều kiện lưu thông trên thị trường cùng 579 sản phẩm đồ chơi trẻ em.

Nguy cơ bánh Trung thu không rõ nguồn gốc đến tay người tiêu dùng

Những vụ việc trên cho thấy, khi thị trường hàng hóa phục vụ Tết Trung thu bước vào giai đoạn cao điểm, nguy cơ kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ, hàng nhập lậu, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và các sản phẩm không bảo đảm chất lượng vẫn tiềm ẩn. Đặc biệt, phương thức kinh doanh qua mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và dịch vụ giao hàng khiến công tác phát hiện, kiểm tra, truy xuất nguồn gốc hàng hóa gặp không ít khó khăn.

Khảo sát của PV cho thấy, trên nhiều sàn thương mại điện tử Tiki, Shopee, Lazada, Sendo… và những ứng dụng giao hàng Grab, Gojek, Baemin còn công khai rao bán các loại bánh Trung thu nhập từ Đài Loan, Hồng Kông, Trung Quốc bán với giá khá rẻ chỉ bằng cốc cà phê, trà đá.

Trên sàn thương mại điện, nhiều gian hàng đang rao bán combo bánh nướng Trung thu mini nhân trứng muối do Đài Loan sản xuất giá chỉ 63.000 đồng/hộp 9 chiếc, bánh Trung thu nhãn hiệu BiBiZan hộp 12 chiếc giá chỉ 99.000 đồng.

Không chỉ xuất hiện trên các sàn thương mại điện từ, trên các mạng xã hội Zalo, Facebook nhiều cửa hàng, đại lý bánh kẹo tư nhân rao bán bánh sản phẩm “bánh Trung thu trứng muối tan chảy siêu ngon, siêu rẻ” xách tay từ Hồng Kông, Đài Loan (Trung Quốc) trọng lượng 40g/chiếc nhân bánh vị hoa quả, đậu đỏ… hạn sử dụng lên tới 4 tháng. Bánh được bán theo set 20 cái với giá khoảng 100.000 đồng (tính ra chỉ khoảng 5.000 đồng/cái). Không chỉ rao bán bánh Trung thu do nước ngoài sản xuất giá rẻ, nhiều cơ sở sản xuất cũng “quảng cáo” bánh handmade nhân thập cẩm, đậu xanh trứng muối với giá từ 10.000 - 12.000 đồng/chiếc.

Theo đại diện Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội, các vụ việc cho thấy trong thời điểm thị trường hàng hóa phục vụ Tết Trung thu bước vào giai đoạn cao điểm, nguy cơ kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ, hàng nhập lậu, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và các hành vi vi phạm khác vẫn tiềm ẩn, đòi hỏi công tác kiểm tra, kiểm soát phải được triển khai thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm.

Thời gian tới, Chi cục tiếp tục chỉ đạo các đội quản lý thị trường chủ động nắm bắt tình hình, tăng cường kiểm tra có trọng tâm, trọng điểm đối với các nhóm hàng phục vụ Tết Trung thu.

Lực lượng Quản lý thị trường sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, truy xuất nguồn gốc hàng hóa và xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm. Kế hoạch kiểm tra, kiểm soát thị trường dịp Tết Trung thu được triển khai đến hết ngày 30/9/2026.

Đối với người tiêu dùng, cơ quan quản lý khuyến nghị nên lựa chọn bánh Trung thu của các cơ sở, thương hiệu uy tín; sản phẩm phải có bao bì nguyên vẹn, nhãn hàng hóa đầy đủ và thể hiện rõ tên, địa chỉ của tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về sản phẩm, thành phần, ngày sản xuất, hạn sử dụng và hướng dẫn bảo quản.

Người dân không nên mua bánh trôi nổi, không rõ nguồn gốc, xuất xứ; bánh có bao bì bị rách, biến dạng hoặc xuất hiện dấu hiệu bất thường. Người tiêu dùng cũng cần thận trọng với những sản phẩm được quảng cáo, chào bán trên mạng xã hội với giá quá rẻ nhưng không cung cấp được thông tin về người bán, nơi sản xuất và nguồn gốc hàng hóa.

Anh Đào