Ngày 8/5, tại Sóc Trăng, Bộ NN&PTNT phối hợp với UBND tỉnh Sóc Trăng tổ chức Hội nghị “Triển khai nhiệm vụ phát triển ngành tôm nước lợ năm 2020”.
Năm 2020, ngành tôm nước lợ phải đối mặt với nhiều thách thức. Dịch COVID-19 không chỉ đe dọa đến cả tính mạng, sức khỏe của nhân dân trên toàn thế giới, còn làm ảnh hưởng nặng đến toàn bộ chuỗi kinh tế trên toàn cầu, trong đó có Việt Nam.
Bên cạnh đó là thời tiết cực đoan, hạn mặn những tháng đầu năm cũng làm cho việc nuôi tôm gặp thách thức lớn, cùng với đó xảy ra dịch bệnh trên tôm nuôi, thị trường tiêu thụ khó khăn...
Tuy vậy, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường cũng nhấn mạnh về cơ hội, triển vọng phát triển cho ngành tôm nước lợ năm 2020.
Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường phát biểu tại hội nghị.
Theo báo cáo từ các địa phương, diện tích tôm thả nuôi tính đến nay khoảng 481.534 ha (đạt 71,1% so kế hoạch 2020); ước sản lượng tôm nước lợ tính đến ngày 30/4 đạt hơn 168.000 tấn (đạt 21,7% so kế hoạch 2020). Kim ngạch xuất khẩu tôm các loại tính đến 31/3 đạt 591,083 triệu USD (giảm 4,3% so cùng kỳ 2019).
Bên cạnh đó, dịch bệnh Covid-19 ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống và hoạt động thương mại dẫn đến sự sụt giảm về cầu nửa đầu năm 2020.
Cục Thú y cho biết, trong 4 tháng đầu năm 2020 có hơn 25.250 ha diện tích nuôi tôm của 19 tỉnh bị thiệt hại (tăng gấp 3,8 lần so với cùng kỳ 2019), chủ yếu là không rõ nguyên nhân (chiếm trên 23.000 ha).
Ngành tôm nước lợ đặt kế hoạch thả nuôi 730.000 ha với sản lượng ước thu về 830.000 tấn; kim ngạch xuất khẩu đạt 3,5 tỷ USD, tăng từ 2-3% so với năm 2019.
Được biết, thị trường tôm của Việt Nam vẫn là các nước truyền thống như Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, EU… và một số thị trường mới như Nga, Ba Lan...
Tuy nhiên, về lâu dài, Trung Quốc là thị trường đông dân, tầng lớp trung lưu tăng nhanh, nhu cầu tiêu thụ thủy sản ngày một tăng, đây vẫn là thị trường tiêu thụ lớn của các nhà cung cấp tôm Việt Nam. Do đó, doanh nghiệp cần chủ động cập nhật các yêu cầu, quy định mới của nước này và có sự điều chỉnh phù hợp để duy trì xuất khẩu sang thị trường này.
Để đạt được mục tiêu này, tại hội nghị, nhiều ý kiến của đại diện các đơn vị chuyên môn, hiệp hội, doanh nghiệp nuôi trồng, chế biến, xuất khẩu thủy sản tham gia hội nghị cho rằng, Nhà nước, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cũng như các địa phương có diện tích nuôi thủy sản lớn cần triển khai quyết liệt công tác ứng phó xâm nhập mặn, quan trắc cảnh báo môi trường, phòng chống dịch bệnh.
Ngoài ra, quản lý chặt chẽ vật tư đầu vào, theo đó kiểm tra đánh giá, công nhận cơ sở đủ điều kiện sản xuất, ương dưỡng giống thủy sản, đồng thời xử lý tận gốc các cơ sở vi phạm chất lượng giống thủy sản, thức ăn. Bên cạnh đó, áp dụng công nghệ nuôi tiên tiến, mô hình sản xuất hiệu quả, bền vững… Đặc biệt, trước tình hình diễn biến phức tạp của dịch COVID-19, cần nắm chắc tình hình giá cả tôm nước lợ xuất khẩu, nghiên cứu, phát triển thị trường xuất khẩu…
Tổng cục Thủy sản cho rằng, năm 2020, thời tiết diễn biến phức tạp, thất thường, cực đoan sẽ là nguyên nhân dễ gây ra dịch bệnh cho tôm nuôi. Hạn, mặn những tháng đầu năm dẫn đến người nuôi chưa thể thả giống hoặc tôm chậm lớn đối với những vùng khó điều tiết nước ngọt.
Bên cạnh đó, giá vật tư và tôm nguyên liệu nhập khẩu tăng, dịch bệnh COVID-19 ảnh hưởng đến đời sống và hoạt động thương mại, dẫn đến sự sụt giảm về nhu cầu của nửa đầu năm 2020. Tuy vậy, vẫn còn đó những tín hiệu tích cực của ngành tôm. Đó là hiệp định thương mại EVFTA có hiệu lực sẽ tạo kỳ vọng cho con tôm Việt Nam xuất sang thị trường EU nhiều hơn, khi thuế giảm mạnh...
Theo VASEP, hiệp định thương mại EVFTA dự kiến có hiệu lực vào tháng 6/2020 có thể tạo kỳ vọng cho xuất khẩu tôm Việt Nam sang thị trường EU được nhiều hơn khi thuế giảm mạnh. Việc giảm thuế nhập khẩu sẽ giúp tôm sú, tôm chân trắng đông lạnh của Việt Nam có lợi thế rõ rệt so với một số nước khác.
Duy Hải