Bất chấp những lời chỉ trích về việc sử dụng các hóa chất có khả năng gây hại, các công ty vẫn bán sản phẩm trên khắp thế giới. Câu hỏi đặt ra đối với các dòng mỹ phẩm dùng trong chăm sóc tóc, thuốc duỗi tóc là nó có thực sự an toàn, và các thành phần trong những sản phẩm này ra sao?
Những câu hỏi lớn đang được đặt ra về sự an toàn của các thành phần có trong các sản phẩm thuốc duỗi và uốn tóc. Ảnh: Shutterstock
Vào tháng 10 năm 2022, Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ đã công bố một nghiên cứu (nghiên cứu NIH), cho thấy những phụ nữ sử dụng thuốc duỗi tóc hơn 4 lần một năm có nguy cơ mắc ung thư tử cung cao hơn. Nghiên cứu này đánh dấu một bước ngoặt ở Hoa Kỳ, dựa trên hơn một thập kỷ nghiên cứu khoa học trong đó việc phụ nữ tiếp xúc với các hóa chất được gọi là chất gây rối loạn nội tiết dường như có liên quan đến sự phát triển của khối u tử cung và vú.
Các chất gây rối loạn nội tiết can thiệp vào các hormone điều chỉnh các chức năng như tâm trạng, sự thèm ăn, phát triển nhận thức và sức khỏe sinh sản.
Theo thông tin từ Business of Fashions, tại Hoa Kỳ hiện đang có nhiều phụ nữ da đen từ chối sản phẩm ép tóc bằng hóa chất, đồng thời họ nộp hàng nghìn đơn kiện chống lại các nhà sản xuất sau những phát hiện từ nghiên cứu. Tuy nhiên, tại một số quốc gia châu Phi, doanh số bán sản phẩm này vẫn tiếp tục tăng.
Công ty nghiên cứu thị trường Euromonitor, cho biết Tunisia, Kenya và Cameroon nằm trong số những quốc gia dẫn đầu thế giới về mức tăng trưởng doanh số bán sản phẩm uốn và duỗi tóc từ năm 2017 đến năm 2022. Doanh số bán hàng ở Tunisia và Kenya đã tăng 10% trong khoảng thời gian 5 năm. Nam Phi và Nigeria cũng chứng kiến sự tăng trưởng đáng kể.
Giám đốc điều hành Kiemo Hair and Beauty Studio, ông Joseph Kiemo, cho biết: “Mọi người vẫn sử dụng máy duỗi tóc nhiều như trước đây”.
Châu Phi được cho là thị trường béo bở cho ngành mỹ phẩm. Châu lục này có dân số trẻ nhất và tăng trưởng nhanh nhất so với bất kỳ châu lục nào, tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng và cộng đồng triệu phú phát triển mạnh mẽ. Các sản phẩm dành cho tóc rất da đang được phát triển để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.
Số liệu từ Euromonitor, cho thấy thị trường sản phẩm chăm sóc tóc toàn cầu dự kiến sẽ tăng từ 718 triệu USD vào năm 2021 lên 854 triệu USD hàng năm vào năm 2028.
Trong khi nhiều công ty bị kiện ở Hoa Kỳ đang sản xuất một số thương hiệu nổi tiếng nhất phục vụ cho thị trường châu Phi, gồm: Dark & Lovely (thuộc sở hữu của L'Oréal), được cho là sản phẩm bán chạy nhất ở Nigeria; sản phẩm Ors Olive Oil No-Lye Relaxer, do Namaste Laboratories sản xuất, đứng ở vị trí thứ hai. Tại Kenya, TCB Naturals thuộc sở hữu của Godrej Consumer Products, công ty tự mô tả mình là “công ty lớn nhất toàn cầu trong lĩnh vực chăm sóc tóc cho phụ nữ gốc Phi”. Tất cả các thương hiệu này đều có tên trong vụ kiện.
Chia sẻ với Business of Fashions, bà Falodun-Liburd, người dẫn đầu chiến dịch kêu gọi L'Oréal, công ty làm đẹp lớn nhất thế giới chấm dứt việc bán các sản phẩm chăm sóc tóc của mình.
Bà Falodun-Liburd, cho rằng các chính phủ nên yêu cầu công bố những tác động tiềm ẩn đối với sức khỏe và cấm các thành phần nguy hiểm.
Vào tháng 5 năm 2022, tổ chức bình đẳng giới của Vương quốc Anh Level Up đã công bố những phát hiện mà họ cho là nghiên cứu đầu tiên về trải nghiệm của phụ nữ da đen với sản phẩm thuốc duỗi tóc ở Vương quốc Anh, sau khi thực hiện khảo sát hơn 1.000 phụ nữ. Kết quả cho thấy có tới 77% phụ nữ không nhận thức được nguy cơ mắc bệnh ung thư tăng lên do sử dụng thuốc duỗi tóc trong thời gian dài.
Không ngạc nhiên với kết quả trên, bà Falodun-Liburd, cho biết “Tôi nghĩ hầu hết phụ nữ da đen sẽ không có ý thức quyết định đội thứ gì đó lên đầu có thể gây hại cho họ và vấn đề là hầu hết họ đều không biết.
Nghiên cứu này cho thấy lý do tại sao các nhà sản xuất sản phẩm dành cho tóc nên minh bạch hơn về thành phần của chúng, bởi cái giá mà người tiêu dùng phải trả là quá đắt.
Phát hiện Formaldehyde và nhiều chất cấm có trong sản phẩm chăm sóc tóc
Các nhà khoa học, cho biết một số thành phần đáng lo ngại nhất trong thuốc uốn và duỗi tóc là formaldehyde, một chất gây ung thư, phthalates, paraben và Bisphenol A, đây là những hóa chất được biết hoặc nghi ngờ là chất gây rối loạn nội tiết.
Chất Bisphenol A, xuất hiện dưới nhiều tên khác nhau, và được sử dụng để sản xuất nhựa. Trong khi chất Phthalates làm cho nhựa bền hơn và paraben là chất bảo quản.
Một mẫu sản phẩm được bán ở châu Phi được xem xét cho báo cáo này đã được phát hiện có chứa paraben. Phthalates thường được tìm thấy trong nước hoa và không được đưa vào danh sách dưới dạng thành phần riêng biệt.
Các quy định về hóa chất trong sản phẩm mỹ phẩm ở mỗi quốc gia đều khác nhau. Tại châu Âu, cấm một số chất gây rối loạn nội tiết được sử dụng trong mỹ phẩm và khu vực này cũng đã đề xuất cấm đối với các sản phẩm khác, bao gồm cả đồ chơi. Các nước ở châu Âu, cho biết họ hy vọng sẽ “loại bỏ dần” một số hóa chất trong các sản phẩm tiêu dùng vào năm 2030.
Một số quốc gia, bao gồm Brazil và Canada, đã cấm hoặc hạn chế sử dụng formaldehyde trong thuốc duỗi tóc. Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) sẽ đưa ra quyết định về lệnh cấm trong tháng 4 này.
Trong khi, tại Nigeria, quốc gia này cũng đã cảnh báo người tiêu dùng tránh sử dụng các sản phẩm chăm sóc tóc có chứa formaldehyde.
Hầu hết các chính phủ đều yêu cầu các công ty liệt kê các thành phần trên hộp sản phẩm. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế cho rằng điều đó không đảm bảo người tiêu dùng hiểu được tác hại tiềm ẩn của thuốc duỗi tóc.
Phụ nữ Hoa Kỳ bắt đầu kiện các nhà sản xuất thuốc duỗi tóc ngay sau khi công bố nghiên cứu NIH năm 2022, trong các vụ kiện của Hoa Kỳ, nhiều người cho rằng các nhà sản xuất đã không cảnh báo người tiêu dùng về những rủi ro sức khỏe có thể xảy ra. Vào tháng 11, một thẩm phán liên bang ở Chicago đã ra phán quyết về một vụ kiện tụng đa thẩm quyền chống lại một số công ty, bao gồm L'Oréal, Revlon, Namaste và Godrej, có thể được tiến hành, mở ra cánh cửa cho một cuộc chiến lớn ở toà án.
Các công ty phủ nhận hành vi sai trái và khẳng định thương tích của nguyên đơn không phải do sản phẩm của họ gây ra.
Người phát ngôn của L'Oréal, cho biết nghiên cứu của NIH dựa trên “một số ít trường hợp ung thư tử cung” và “không kết luận rằng việc sử dụng các sản phẩm này gây ra một số hậu quả sức khỏe nhất định, chẳng hạn như ung thư tử cung. Đáng chú ý là nghiên cứu nói rằng 'cần tiến hành nhiều nghiên cứu hơn nữa'.”
Đại diện L'Oréal cho biết thêm: “Các sản phẩm duỗi tóc của chúng tôi không chứa bất kỳ thành phần nào được Tổ chức Y tế Thế giới xác định là 'chất gây rối loạn nội tiết'”. Đồng thời, cho rằng “Mặc dù chúng tôi hiểu mong muốn của mỗi nguyên đơn là tìm ra câu trả lời và giải quyết những lo ngại về sức khỏe cá nhân của họ, nhưng chúng tôi tin tưởng vào sự an toàn của sản phẩm của mình và tin rằng những cáo buộc được đưa ra trong các vụ kiện này không có giá trị pháp lý cũng như khoa học”.
Các nhà sản xuất khác gồm Namaste, Godrej và Revlon không trả lời yêu cầu bình luận.
Trước đây, khi chia sẻ với Reuters, hãng Revlon nói rằng công ty không “tin rằng khoa học ủng hộ mối liên hệ giữa thuốc duỗi hoặc thuốc duỗi tóc bằng hóa chất và bệnh ung thư”.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đang dự kiến sẽ cập nhật định nghĩa về các chất gây rối loạn nội tiết vào năm tới dựa trên nghiên cứu gần đây, nhưng vẫn chưa biết những gì sẽ được đưa vào.
Ở Lagos, Nigeria, các sản phẩm thuốc duỗi tóc vẫn tiếp tục được ưa chuộng. Trong khi, tại Hoa Kỳ, trước khi vụ kiện xẩy ra, doanh số bán hàng sụt giảm do phong trào làm tóc tự nhiên bắt đầu phát triển.
Minh Đức