Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) vừa áp dụng loạt biện pháp xử lý nghiêm đối với Công ty TNHH Thẩm mỹ Zacy, bao gồm thu hồi ba số tiếp nhận Phiếu công bố mỹ phẩm, đình chỉ lưu hành 4 sản phẩm trên thị trường và tạm ngừng tiếp nhận hồ sơ công bố của doanh nghiệp trong sáu tháng.
Đây là vụ việc thu hút sự chú ý lớn trong ngành mỹ phẩm bởi hiếm khi một doanh nghiệp bị áp dụng liên tiếp nhiều biện pháp quản lý ở mức độ cao như vậy. Quan trọng hơn, nguyên nhân xuất phát từ sai lệch công thức – yếu tố cốt lõi quyết định tính an toàn của sản phẩm.
Trong bối cảnh thị trường mỹ phẩm phát triển nhanh và cạnh tranh mạnh, vụ việc của Zacy không chỉ cho thấy sự quyết liệt của cơ quan quản lý mà còn đặt ra những câu hỏi về tính minh bạch, trách nhiệm của doanh nghiệp và mức độ bảo vệ người tiêu dùng trong ngành hàng đặc thù này.
Sai lệch công thức không chỉ dừng lại ở lỗi hành chính, mà là vấn đề liên quan trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng và sự minh bạch của thị trường. (Ảnh minh hoạ/internet)
Nhiều sản phẩm vi phạm, sáu tháng “đóng băng” hồ sơ công bố
Theo Quyết định 729/QĐ-QLD ký ngày 8/12/2025, Cục Quản lý Dược đã thu hồi ba số tiếp nhận Phiếu công bố mỹ phẩm do Công ty TNHH Thẩm mỹ Zacy đứng tên. Các sản phẩm gồm: ASAP Radiance Serum; Mandelic Acid 3-in-1 Wash; và 3% Mandelic Acid 3-in-1 Toner. Đây đều là sản phẩm do hai nhà sản xuất tại Australia và Hoa Kỳ sản xuất, Zacy chịu trách nhiệm đưa ra thị trường.
Nguyên nhân thu hồi được Cục Quản lý Dược xác định là các sản phẩm lưu hành có công thức không đúng như hồ sơ công bố – một vi phạm nghiêm trọng trong quản lý mỹ phẩm. Việc công thức không khớp khiến hồ sơ công bố mất giá trị pháp lý và đẩy người tiêu dùng vào thế rủi ro cao hơn khi sử dụng sản phẩm.
Trước đó, theo Công văn 4364/QLD-MP, Cục cũng đình chỉ lưu hành và thu hồi thêm sản phẩm Bellmona Tea Tree Modeling Mask do nhãn gốc không thể hiện tên nhãn hàng theo đúng hồ sơ công bố. Như vậy, tổng cộng bốn sản phẩm của Zacy bị yêu cầu thu hồi trên phạm vi toàn quốc.
Song song các quyết định trên, Cục Quản lý Dược cũng ban hành Công văn 4365/QLD-MP tạm ngừng tiếp nhận hồ sơ công bố mỹ phẩm của Zacy trong sáu tháng. Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp không thể ra mắt sản phẩm mới hay bổ sung hồ sơ công bố trong nửa năm. Đây là biện pháp mang tính phòng ngừa, tránh lặp lại sai phạm tương tự trong tương lai.
Các Sở Y tế địa phương được yêu cầu thông báo đến cơ sở kinh doanh, buộc ngừng bán những sản phẩm vi phạm và tổ chức giám sát quá trình thu hồi. Riêng Sở Y tế Hà Nội phải giám sát trực tiếp việc Zacy thực hiện thu hồi và tiêu hủy, đảm bảo tuân thủ đúng quy định hiện hành.
Sai lệch công thức – dấu hiệu của lỗ hổng kiểm soát chất lượng
Trong giới chuyên môn, việc ba sản phẩm cùng bị phát hiện có công thức lưu hành không đúng hồ sơ được xem là tín hiệu bất thường, phản ánh lỗ hổng lớn trong hệ thống kiểm soát chất lượng của doanh nghiệp. Sai lệch công thức không chỉ dừng lại ở lỗi hành chính, mà là vấn đề liên quan trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng và sự minh bạch của thị trường.
Trước hết, yếu tố an toàn của người tiêu dùng bị đặt vào vùng rủi ro. Mọi thay đổi về thành phần – dù nhỏ – đều có thể dẫn đến phản ứng không mong muốn, nhất là với các sản phẩm chứa acid, hoạt chất đặc trị hoặc nồng độ cao. Người dùng tin tưởng sản phẩm đã được cơ quan quản lý thẩm định thông qua hồ sơ công bố, nhưng sản phẩm thực tế lại khác biệt. Điều này khiến quyền lợi và sức khỏe của họ bị ảnh hưởng, đồng thời làm giảm niềm tin chung vào thị trường mỹ phẩm.
Không chỉ vậy, việc công thức sản phẩm khác với hồ sơ còn đặt ra nghi vấn về tính minh bạch thương mại. Trong nhiều trường hợp từng được ghi nhận, sai lệch công thức có thể bắt nguồn từ việc giảm hàm lượng hoạt chất đắt tiền hoặc thay thế bằng thành phần rẻ hơn nhằm tối ưu chi phí. Khi đó, người tiêu dùng có thể bỏ ra số tiền lớn cho một sản phẩm không đạt chất lượng như cam kết, và đây rõ ràng là hành vi gian lận thương mại nếu được xác nhận.
Hệ quả cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng là môi trường cạnh tranh bị méo mó. Một doanh nghiệp giảm tiêu chuẩn có thể hạ giá thành, tạo lợi thế cạnh tranh không công bằng so với những doanh nghiệp tuân thủ nghiêm túc quy trình quản lý chất lượng và công bố sản phẩm. Điều này làm suy yếu những nỗ lực xây dựng thị trường minh bạch mà ngành mỹ phẩm Việt Nam đang hướng tới.
Chính vì vậy, việc Cục Quản lý Dược không chỉ thu hồi số tiếp nhận Phiếu công bố mà còn tạm ngừng tiếp nhận hồ sơ của Zacy trong sáu tháng cho thấy mức độ nghiêm trọng của vụ việc. Hồ sơ công bố không phải thủ tục mang tính hình thức; đó là cam kết pháp lý buộc doanh nghiệp phải thực hiện đúng. Vụ việc lần này là lời nhắc nhở rõ ràng rằng sự tuân thủ không chỉ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý mà còn bảo vệ uy tín, bảo đảm thị trường mỹ phẩm vận hành minh bạch và an toàn hơn.
Thanh Phong