Các nhà sản xuất sầu riêng tập trung vào Trung Quốc ở Đông Nam Á đang lo ngại về tình trạng dư cung và những bất lợi về kinh tế có thể làm giảm nhu cầu nhập khẩu trái cây của Trung Quốc.
Hình ảnh một cửa hàng bán sầu riêng tại Thượng Hải (Trung Quốc). Ảnh: SCMP
Trong nhiều năm, các nhà xuất khẩu sầu riêng lớn từ Malaysia, Thái Lan, Philippines và các nước Đông Nam Á khác đã tụ họp tại Chợ nhập khẩu quốc tế Trung Quốc ở Thượng Hải để tìm kiếm đơn đặt hàng mới. Trong khi có ít người nói rằng họ lo ngại về sự cạnh tranh từ sầu riêng Trung Quốc, chẳng hạn như sầu riêng được trồng ở tỉnh Hải Nam.
Chia sẻ với tờ South China Morning Post (SCMP), ông Jeremy Chin, giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập của LKE Group, một công ty kinh doanh sầu riêng có trụ sở tại Kuala Lumpur, cho biết: "Trung Quốc có công nghệ tốt nhưng không giống như Malaysia, diện tích đất canh tác nhỏ trên khắp Trung Quốc lại phù hợp để trồng sầu riêng".
“Mặc dù Hải Nam được đánh giá là một địa điểm tốt, nhưng những hạn chế về địa chất và khí hậu có nghĩa là chi phí trồng trọt và giá bán lẻ sẽ cao hơn nhiều… nơi đây không có sự kết hợp giữa công nghệ, địa lý và khí hậu như ở Malaysia.
Và “việc tự cung tự cấp sầu riêng là một nhiệm vụ khó khăn đối với Trung Quốc. Họ vẫn có thể dựa vào hàng nhập khẩu”.
Phó chủ tịch điều hành của Hiệp hội Sầu riêng Quốc tế có trụ sở tại Singapore, ông Albert Liu cũng cho biết sầu riêng Hải Nam có giá quá đắt để trồng ở quy mô lớn.
“Chi phí trung bình có thể là 60 nhân dân tệ (8,38 đô la Mỹ)/kg, vì một số người trồng sầu riêng ở Hải Nam trồng trong nhà kính, nhưng chi phí chỉ có thể là 20 nhân dân tệ cho một kg để trồng sầu riêng ở Đông Nam Á”, ông cho biết.
Những nhà sản xuất đầy tham vọng của loại trái cây thơm nồng này ở Hải Nam không hề nao núng trước những hạn chế đó, với sản lượng thử nghiệm dự kiến sẽ tăng gấp bốn lần lên 200 tấn trong năm nay, theo ước tính của Viện Khoa học Nông nghiệp Hải Nam. Nhưng những cơn bão tàn phá đổ bộ vào hòn đảo này trong năm nay đã gây ra những tổn thất to lớn.
Vụ thu hoạch sầu riêng thương mại đầu tiên của Hải Nam, vỏn vẹn 50 tấn đã được đưa vào thị trường Trung Quốc vào năm ngoái, chỉ chiếm 0,005% tổng lượng sầu riêng được tiêu thụ ở nước này trong năm đó.
Mặc dù các thương nhân sầu riêng Đông Nam Á tự tin rằng loại trái cây này sẽ tiếp tục làm hài lòng khẩu vị của người Trung Quốc, nhưng tình trạng cung vượt cầu và nhu cầu ngày càng giảm của tầng lớp trung lưu Trung Quốc đối với loại "vua của các loại trái cây" này đang khiến triển vọng trở nên kém hấp dẫn hơn
Khi ngày càng nhiều khu vực tham gia vào xu hướng sầu riêng để đáp ứng nhu cầu của Trung Quốc, các thương nhân từ các nước xuất khẩu lớn đã bày tỏ lo ngại về tình trạng dư cung sâu riêng tại một diễn đàn được tổ chức ở Thượng Hải vào thứ Tư tuần trước.
Terry Lin, giám đốc bán hàng tại Agrionex, một nhà cung cấp công nghệ nông nghiệp có trụ sở tại Malaysia, cho biết: “Chúng ta hiện đang trong thời kỳ hoàng kim của sầu riêng tại Trung Quốc, nhưng đà tăng trưởng có thể chậm lại và có thể là thời kỳ bạc trong năm năm tới, khi có thể xảy ra tình trạng cung vượt cầu, đặc biệt là vì trái cây tươi có thời hạn sử dụng ngắn”.
Giá trị nhập khẩu sầu riêng tươi của Trung Quốc đã vượt qua bất kỳ loại trái cây nào khác kể từ năm 2019. Năm ngoái, lượng nhập khẩu của Trung Quốc đã vượt quá 1,4 triệu tấn, với giá trị tăng 70% so với cùng kỳ năm trước ở mức 6,7 tỷ đô la Mỹ, theo số liệu từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc.
Trong khi đó, ông Albert Liu của Hiệp hội Sầu riêng Quốc tế, cho rằng: “Toàn bộ ngành công nghiệp và danh tiếng có thể bị ảnh hưởng khi chất lượng sầu riêng bị ảnh hưởng trong cơn sốt này”.
Mặc dù sầu riêng ngày càng phổ biến, song theo giám đốc Agrionex mức tiêu thụ sầu riêng bình quân đầu người hàng năm của Trung Quốc chỉ vào khoảng 1kg, so với 13kg ở Malaysia và 4kg đến 5kg ở Thái Lan.
Sầu riêng vẫn được coi là loại “siêu trái cây” đắt tiền ở các thành phố giàu có của Trung Quốc như Thượng Hải. Một quả sầu riêng Thái Lan nặng 3kg đến 4kg hiện có giá từ 100 đến 150 nhân dân tệ tại các siêu thị ở Thượng Hải.
Nhiều người tiêu dùng tại thành phố này còn cho rằng nó thậm chí còn đắt hơn nếu bạn xem xét phần ăn được chỉ chiếm chưa đến một nửa tổng trọng lượng. Điều này cũng đã khiến mức tiêu thu của loại trái cây này giảm đi nhiều ở khắp nơi. Một người tiêu dùng cho biết: “sầu riêng không phải là thứ bạn không thể sống thiếu”.
Ông Liu của Hiệp hội Sầu riêng Quốc tế cũng cảnh báo về những rủi ro do tình trạng trồng sầu riêng không được kiểm soát ở Đông Nam Á. Ông Liu cho biết: “Toàn bộ ngành công nghiệp và danh tiếng có thể bị ảnh hưởng khi chất lượng sầu riêng bị ảnh hưởng trong cơn sốt này”.
Do đó, vị chuyên gia này cũng cho rằng: “Cần phải có các tiêu chuẩn thống nhất, được công nhận rộng rãi và có thể thực thi… và thúc đẩy công nghệ để đảm bảo chất lượng ổn định” cho loại trái cây đang được coi là “vua” này.
Minh Đức