VKSND Tối cao vừa ban hành cáo trạng truy tố 14 bị can liên quan đến sai phạm tại Tổng Công ty Xi măng Việt Nam (VICEM) và các đơn vị liên quan. Các bị can bị truy tố về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí" và "Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng".
Cựu lãnh đạo VICEM dính hàng loạt sai phạm
Trong đó, bị can Lê Văn Chung (SN 1952, cựu Chủ tịch HĐTV Tổng công ty Xi măng Việt Nam) và 6 bị can liên quan bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.
3 bị can bị truy tố hai tội danh “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng” gồm: Nguyễn Ngọc Anh (sinh năm 1953, cựu Tổng giám đốc Vicem), Dư Ngọc Long (cựu Giám đốc Ban quản lý dự án Vicem), Hoàng Ngọc Hiếu (cựu Trưởng phòng Thẩm định dự án Vicem)… Ngoài ra còn có 4 bị can bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”.
Cáo trạng xác định VICEM là doanh nghiệp Nhà nước, do đó mọi hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh đều phải tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật nhằm bảo toàn và phát triển vốn Nhà nước. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai Dự án Trung tâm điều hành và giao dịch VICEM tại Khu đô thị mới Cầu Giấy, Hà Nội, các bị can đã cố ý làm sai lệch chỉ tiêu tài chính, đánh giá không đúng hiệu quả kinh tế để lập và phê duyệt tổng mức đầu tư cao hơn mức được cấp có thẩm quyền chứng nhận.
Dự án được khởi công ngày 6/5/2011, đến 9/8/2015 hoàn thành phần thô và cất nóc thì phải dừng thi công. Dù đã chi hơn 1.200 tỷ đồng cho dự án, công trình vẫn chưa thể khai thác, sử dụng, gây lãng phí lớn cho Nhà nước.
Dự án “Trung tâm Điều hành và giao dịch Vicem” tại Khu đô thị mới Cầu Giấy
Ngoài ra, cáo trạng khẳng định, Dự án được lập không đúng thực tế, phê duyệt sai quy định, không tuân thủ Nghị quyết 11 ngày 26/12/2011 của Chính phủ về cắt giảm, giãn, hoãn đầu tư công. Kết quả là dự án dang dở, không thể tiếp tục triển khai do không đảm bảo hiệu quả đầu tư, gây thất thoát hơn 380 tỷ đồng.
Câu kết chia chác, trục lợi qua đấu thầu
Ngoài sai phạm trong phê duyệt và đầu tư dự án, cơ quan tố tụng còn làm rõ các hành vi sai phạm nghiêm trọng trong quá trình thực hiện gói thầu số 19. Ông Nguyễn Ngọc Anh và ông Dư Ngọc Long đã thông đồng với ông Đỗ Đình Thu – Tổng Giám đốc Công ty ECON để thỏa thuận trích lại 5% giá trị thanh toán gói thầu cho VICEM. Đây là điều kiện để ECON được giao thi công.
Sau mỗi lần VICEM thanh toán, ông Đỗ Đình Thu đã chuyển cho ông Dư Ngọc Long tổng số tiền hơn 3,25 tỷ đồng. Hành vi này được xác định gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước hơn 15,6 tỷ đồng. Cáo trạng nhấn mạnh, đây là vụ án thể hiện rõ mức độ buông lỏng quản lý, cố ý làm trái và trục lợi cá nhân trong doanh nghiệp Nhà nước, vi phạm nghiêm trọng các quy định về quản lý tài sản công, đầu tư xây dựng và đấu thầu.
Tọa lạc tại vị trí đắt giá trong Khu đô thị mới Cầu Giấy, công trình Trung tâm điều hành và giao dịch VICEM từng được kỳ vọng là trụ sở hiện đại, góp phần nâng tầm thương hiệu tổng công ty. Tuy nhiên, sau hơn một thập kỷ, dự án vẫn nằm bất động, phần khung bê tông phủ bụi, trở thành biểu tượng của lãng phí và thất bại trong đầu tư công.
Với quy mô lớn và vị trí trung tâm, dự án tiêu tốn khoản chi phí đầu tư vượt xa hiệu quả thực tế. Theo cơ quan chức năng, ngoài những cá nhân bị truy tố, còn có trách nhiệm của nhiều cấp phê duyệt, giám sát và kiểm tra quá trình triển khai dự án.
Vụ án VICEM là điển hình về vi phạm trong đầu tư công, đặc biệt là tại các doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước. Hành vi cố ý làm trái của lãnh đạo doanh nghiệp không chỉ gây thiệt hại tài chính mà còn ảnh hưởng uy tín của khối doanh nghiệp Nhà nước, làm suy giảm niềm tin xã hội vào quản lý công sản.
VKSND Tối cao kiến nghị đưa vụ án ra xét xử sớm để làm rõ trách nhiệm từng bị can, đảm bảo tính răn đe và ngăn chặn tình trạng trục lợi tương tự trong tương lai. Đây cũng là hồi chuông cảnh tỉnh cho các doanh nghiệp Nhà nước trong việc tuân thủ quy định pháp luật, minh bạch tài chính và đầu tư hiệu quả. Vụ án sẽ được TAND xét xử trong thời gian tới theo đúng quy định của pháp luật.
Lê Phong