Bộ Giao thông vận tải (GTVT) đề xuất thí điểm thu phí đường bộ 9 tuyến cao tốc được Nhà nước đầu tư, trong đó có 8 đoạn tuyến thuộc Dự án cao tốc Bắc - Nam. Theo đó, thí điểm thu phí với mức phí thấp nhất từ 1.300 - 3.500 đồng/km/ô tô dưới 12 chỗ ngồi.
Bộ Giao thông vận tải (GTVT) vừa có văn bản số 4069 về phương án thí điểm thu phí sử dụng đường bộ cao tốc do nhà nước đầu tư, gửi lấy ý kiến một số bộ ngành liên quan trước khi trình Chính phủ xem xét báo cáo Quốc hội cho phép thực hiện.
Theo đó, Bộ GTVT đề xuất cho phép 9 tuyến đường bộ cao tốc do nhà nước đầu tư hoàn thành, đưa vào khai thác trước năm 2025 thực hiện thí điểm theo cơ chế phí.
Bên cạnh cao tốc TP.HCM - Trung Lương, 8 đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 – 2020 được đề xuất áp dụng cơ chế thí điểm, gồm: Cao Bồ - Mai Sơn; Mai Sơn - QL45; QL45 - Nghi Sơn; Nghi Sơn - Diễn Châu; Cam Lộ - La Sơn; Vĩnh Hảo - Phan Thiết; Phan Thiết - Dầu Giây; cầu Mỹ Thuận 2.
Thời gian thực hiện thí điểm được kiến nghị áp dụng cho đến khi quy định pháp luật về thu phí sử dụng đường cao tốc được Quốc hội thông qua.
Thời gian thu thí điểm theo cơ chế phí tối đa là 5 năm kể từ thời điểm đoạn/tuyến đường bộ được triển khai thu phí.
Từ nay tới năm 2025 sẽ cơ bản đưa vào sử dụng toàn bộ tuyến cao tốc Bắc - Nam (Ảnh minh họa)
Mức thu phí 9 tuyến cao tốc này sẽ được xác định trên 3 nguyên tắc gồm: mức thu phù hợp với lợi ích và khả năng chi trả của người sử dụng đường cao tốc; mức thu được xây dựng trên cơ sở tổng số phí thu được sau khi bù đắp chi phí tổ chức thu phải đảm bảo còn dư để cân đối vào ngân sách nhà nước; mức thu được tính toán theo từng đoạn/tuyến đường bộ cao tốc cụ thể để đảm bảo phù hợp với điều kiện khai thác, KT-XH theo từng khu vực.
Về phương pháp tổ chức thu phí, Bộ GTVT kiến nghị áp dụng toàn diện thu phí không dừng, đa làn liên thông giữa các đoạn/tuyến cao tốc, giữa các dự án do Nhà nước đầu tư và các dự án PPP. Số tiền thu được sau khi trừ chi phí tổ chức thu, sẽ nộp trực tiếp vào ngân sách nhà nước.
Theo Bộ GTVT, do việc thu phí các tuyến cao tốc Nhà nước đầu tư chưa có tiền lệ, nên việc tiến hành thí điểm phải được thực hiện tuần tự theo đúng quy định.
Trong đó, Chính phủ trình Quốc hội ban hành Nghị quyết chấp thuận cơ chế thí điểm thu phí sử dụng đường cao tốc thông qua trạm thu phí trên các đoạn/tuyến đường bộ cao tốc.
Sau khi Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế thí điểm được thông qua, Chính phủ sẽ ban hành Nghị định hướng dẫn tổ chức thu, nộp, quản lý, sử dụng số tiền thu được. Trên cơ sở đó, Bộ GTVT, Bộ Tài chính ban hành các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan.
Trước đó, tại các nghị quyết chấp thuận chủ trương đầu tư cao tốc Bắc - Nam, các tuyến đường cao tốc liên vùng từ vốn ngân sách nhà nước, Quốc hội đều giao Chính phủ xây dựng phương án thu hồi vốn để hoàn trả ngân sách.
Thời gian qua, Bộ GTVT và Bộ Tài chính đã bắt tay nghiên cứu phương án thu phí cao tốc nhà nước đầu tư để thu hồi vốn đầu tư. Tuy nhiên, khoản thu này tính là phí hay giá (để căn cứ theo Luật Phí và Lệ phí hay Luật giá) vẫn còn các ý kiến khác nhau.
Về mức phí, Bộ GTVT dự kiến mức thu áp dụng với cao tốc Bắc - Nam thấp nhất từ 1.300 - 3.500 đồng/km/ô tô tiêu chuẩn (xe dưới 12 chỗ ngồi). Cụ thể, cao tốc: Cao Bồ - Mai Sơn mức thu 2.026 đồng/km; Mai Sơn - Quốc lộ 45 thu 2.026 đồng/km; Quốc lộ 45 - Nghi Sơn thu 2.026 đồng/km; Nghi Sơn-Diễn Châu thu 1.334 đồng/km; Cam Lộ - La Sơn thu 1.845 đồng/km; Vĩnh Hảo - Phan Thiết thu 3.283 đồng/km; Phan Thiết - Dầu Giây thu 3.539 đồng/km; cầu Mỹ Thuận 2 thu 2.026 đồng/km.
Mức thu cao nhất với xe tải trên 18 tấn, xe container trên 40 fit đi cao tốc Phan Thiết - Dầu Giây với mức 11.667 đồng/km.
Đức Hiếu