Dự án Happy Home Cà Mau được hình thành từ hợp đồng đổi "đất lấy hạ tầng" của tỉnh Cà Mau với Công ty Đồng Tâm. Hợp đồng này đã được Bộ Kế hoạch -Đầu tư kết luận có nhiều tồn tại, sai sót. Ngoài ra quá trình đầu tư dự án Happy Home Cà Mau cũng tồn tại không ít vấn đề "lùm xùm".
Đổi 194ha đất lấy 29km đường
Theo tìm hiểu, dự án Happy Home Cà Mau được hình thành từ hợp đồng đổi "đất lấy hạ tầng" của tỉnh Cà Mau. Cụ thể, ngày 28/5/2015, UBND tỉnh Cà Mau và Công ty Cổ phần Đầu tư - Xây dựng Đồng Tâm (Công ty Đồng Tâm) ký Hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT) số 01/2015/HĐBT-TTĐB (Hợp đồng BT 01/2015) và ngày 28/1/2016 hai bên tiếp tục ký kết Phụ lục Hợp đồng BT số 01/2016/HĐBT-TTĐB.
Theo Hợp đồng này, Công ty Đồng Tâm sẽ xây đường cứu hộ, cứu nạn đê biển Tây, phục vụ quốc phòng, an ninh khu vực Hòn Đá Bạc, kết hợp phòng, chống cháy rừng Vườn quốc gia U Minh Hạ (gọi tắt dự án đường Tắc Thủ-Vàm Đá Bạc có chiều dài 29km). Thời gian hoàn thành dự án đường Tắc Thủ-Vàm Đá Bạc là 36 tháng. Nếu trong vòng 12 tháng mà Công ty Đồng Tâm không triển khai thực hiện thì Hợp đồng sẽ chấm dứt, đồng thời UBND tỉnh Cà Mau sẽ thu hồi giấy chứng nhận đầu tư.
Hợp đồng BT này có trị giá trên 702 tỷ đồng, trong đó tổng vốn đầu tư hơn 593 tỷ đồng, lãi vốn vay 55 tỷ đồng, lợi nhuận 53 tỷ đồng. Về nguồn vốn thực hiện dự án: chủ sở hữu có 89 tỷ đồng; còn lại hơn 504 tỷ đồng là vốn vay (vốn nhà đầu tư huy động và vốn hợp pháp khác).
Đổi lại, tỉnh Cà Mau sẽ giao cho Công ty Đồng Tâm một diện tích đất khoảng 133ha để làm dự án đô thị (trị giá quy đổi khoảng 250 tỷ đồng) và thanh toán 344 tỷ đồng sau khi bàn giao công trình.
Đến ngày 13/7/2017, UBND tỉnh Cà Mau và Công ty Đồng Tâm tiếp tục ký phụ lục hợp đồng số 03/2017/HĐBT-TTĐB. Theo phụ lục này, tổng diện tích đất Công ty Đồng Tâm được giao là khoảng 194ha. Phần diện tích tăng thêm khoảng 61ha so với ban đầu là để thanh toán số tiền 334 tỷ đồng kể trên.
Theo tìm hiểu, 12 tháng sau khi hợp đồng BT số 01/2015/HĐBT-TTĐB được ký kết, Công ty Đồng Tâm vẫn không triển khai thi công tuyến đường Tắc Thủ - Vàm Đá Bạc nên ngày 7/11/2016, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau đã ký quyết định chấm dứt hợp đồng BT này và thu hồi giấy chứng nhận đầu tư đã cấp cho Công ty Đồng Tâm.
Tuy nhiên, hơn 1 tháng sau đó, UBND tỉnh Cà Mau lại ban hành quyết định cho Công ty Đồng Tâm tiếp tục thực hiện dự án vì cho rằng nhà đầu tư đã khắc phục được những vi phạm, chuẩn bị được nguồn lực tài chính.
Năm 2019 tuyến đường Tắc Thủ - Vàm Đá Bạc đã được thông xe giai đoạn 1, tuy nhiên sau đó tuyến đường này đã liên tiếp xảy ra các vụ sụt lún nghiêm trọng.
Liên quan tới hợp đồng BT số 01/2015, Bộ Kế hoạch - Đầu tư đã có kết luận chỉ ra nhiều tồn tại, sai sót. Cụ thể, việc quy định về thanh toán cho nhà đầu tư như trong hợp đồng BT này khi dự án chưa hoàn thành, nhà đầu tư chưa chuyển giao công trình cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền là không phù hợp quy định.
Theo quy định về thanh toán trong hợp đồng BT tại Khoản 2 Điều 15 Thông tư số 166/2011/TT-BTC quy định: Cơ quan nhà nước có thẩm quyền có thể thanh toán cho nhà đầu tư một lần hoặc nhiều lần giá trị hợp đồng dự án, nhưng thời điểm thanh toán lần đầu được thực hiện sau khi công trình BT hoàn thành, nghiệm thu và bàn giao.
Bên cạnh đó, phương án thu hồi vốn trong hợp đồng BT cần phải trừ đi phần thuế GTGT mà nhà đầu tư được hoàn thuế trong tổng giá trị thanh toán cho nhà đầu tư. Tuy nhiên, hợp đồng BT số 01/2015 giữa UBND tỉnh Cà Mau và nhà đầu tư, phương án hoàn vốn cho nhà đầu tư chưa trừ đi khoản VAT (10%) trong tổng vốn đầu tư dự án. Việc tính thêm VAT trong tổng chi phí và trong phương án thu hồi vốn là chưa phù hợp quy định.
Cũng theo Bộ Kế hoạch - Đầu tư, cơ quan này đã có ý kiến thông báo kết quả thẩm định nguồn vốn phần ngân sách Trung ương là không có khả năng hỗ trợ để thực hiện dự án này. Nhưng tại một số quyết định của UBND tỉnh Cà Mau vẫn ghi bố trí nguồn vốn Trung ương hỗ trợ để thực hiện dự án.
Bộ Kế hoạch - Đầu tư cũng phát hiện trong hồ sơ yêu cầu không nêu cụ thể giá đất và diện tích đất sẽ giao cho nhà đầu tư thực hiện dự án khác... Giao nhà đầu tư tạo ra nguồn tài chính từ dự án khác để thanh toán cho dự án BT là không có cơ sở và không căn cứ vào giá đất do UBND tỉnh Cà Mau ban hành. Ngoài ra, không có quy hoạch chi tiết khu đất giao cho nhà đầu tư thực hiện dự án khác theo quy định.
Theo Bộ Kế hoạch - Đầu tư, trách nhiệm đối với những tồn tại, sai sót trong quản lý, thực hiện dự án BT này thuộc về UBND tỉnh Cà Mau, tổ điều phối thực hiện dự án giao thông trên địa bàn tỉnh Cà Mau theo hình thức BT và nhà đầu tư.
Sau đó, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03) - Bộ Công an cũng đề nghị tỉnh Cà Mau cung cấp thông tin liên quan dự án BT Tắc Thủ - Vàm Đá Bạc.
Cổng dự án Happy Home Cà Mau
Giao dự án 194ha cho 1 công ty mới thành lập 5 tháng
Trong khi dự án xây dựng tuyến đường Tắc Thủ - Vàm Đá Bạc có nhiều tồn tại, sai sót thì tại dự án Happy Home Cà Mau được hình thành từ khu đất được tỉnh Cà Mau đổi trả cho Công ty Đồng Tâm cũng tồn tại không ít vấn đề "lùm xùm".
Cụ thể, do Công ty Đồng Tâm không đủ điều kiện kinh doanh bất động sản nên ngày 25/8/2017, một hợp đồng 3 bên đã được ký kết giữa UBND tỉnh Cà Mau, Công ty Đồng Tâm và Công ty Cổ phần Thương mại Phát triển Sài Gòn 268 (Công ty Sài Gòn 268). Theo đó, các bên đã giao cho Công ty Sài Gòn 268 làm chủ đầu tư thực hiện dự án Happy Home Cà Mau.
Điều đáng nói là Công ty Sài Gòn 268 cũng mới chỉ được thành lập trước đó 5 tháng. Các đơn vị góp vốn thành lập công ty này ngoài Công ty Đồng Tâm còn có 2 doanh nghiệp khác là Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thiên Nam (Công ty Thiên Nam) và Công ty Cổ phần Đầu tư Hoành Minh Anh, đều không phải là các doanh nghiệp có kinh nghiệm đầu tư bất động sản.
Sau hơn 1 năm góp vốn thành lập Công ty Sài Gòn 268, Công ty Thiên Nam đã chuyển nhượng toàn bộ phần vốn góp và rút khỏi dự án Happy Home Cà Mau. Theo thông tin được công bố công khai, Công ty Thiên Nam đã thu về khoản lợi nhuận 125 tỷ đồng sau thương vụ này.
Năm 2018, cơ quan chức năng tỉnh Cà Mau tiến hành thu hồi đất, bồi thường, giải tỏa với giá bồi thường về đất từ 190.000 đồng/m2 đến khoảng 340.000 đồng/m2 theo giá đất Nhà nước quy định. Phần lớn người dân bị thu hồi đất chấp hành tốt các quyết định thu hồi đất nhưng có khoảng 15 hộ dân không chấp hành, khiếu kiện vì cho rằng giá bồi thường quá thấp so với giá thị trường. Sau đó những hộ dân này đã được bồi thường với mức giá từ 800.000 đồng đến 1,1 triệu đồng/m2.
Cũng trong năm 2018, tỉnh Cà Mau đã ban hành một số quyết định giao đất cho Công ty Sài Gòn 268 thực hiện dự án Happy Home Cà Mau. Khi vừa được giao đất, chưa đầu tư đầy đủ cơ sở hạ tầng, Công ty Sài Gòn 268 đã hợp tác với một số đơn vị phân phối để phân lô, bán nền. Ngoài ra, hợp đồng để huy động vốn nhưng lại trả lợi nhuận bằng nền nhà trong tương lai nên đã bị tỉnh Cà Mau "tuýt còi".
Thời gian qua, Công ty Sài Gòn 268 đã hợp tác với nhiều đơn vị để phát triển và phân phối dự án. Tuy nhiên, do tiến độ thi công cơ sở hạ tầng khá chậm. Không có chiến lược bán hàng ngay từ đầu dẫn tới việc dự án đã bị bán lẻ tẻ mỗi lô một vài nền. Giá bán dự án cũng tương đối cao so với các dự án tại tỉnh Cà Mau nên khó thu hút được khách hàng "xuống tiền". Thậm chí chủ đầu tư đã từng chấp nhận để đơn vị phát triển dự án đổi tên dự án mong "đổi vận" nhưng vẫn không cải thiện được tình hình....
Đông Bắc