HĐQT CTCP Hạ tầng Nước Sài Gòn (Saigon Water, UPCoM: SII) vừa thông qua chủ trương thanh toán khoản nợ hơn 154 tỷ đồng cho VIAC (No.1) Limited Partnership. Đây là khoản “giá mua” phát sinh từ thương vụ liên quan đến CTCP Cấp thoát nước Củ Chi được ký vào tháng 12/2023.
Theo nghị quyết mới ban hành, Chủ tịch HĐQT SII đã phê duyệt kế hoạch thanh toán khoản công nợ với VIAC. Tuy vậy, tài liệu không nêu rõ hình thức chi trả, cũng chưa thể hiện cách thức xử lý khoản nợ hơn 154 tỷ đồng mà SII đang ghi nhận.
Được biết, VIAC (No.1) Limited Partnership thuộc Vietnam Oman Investments (VOI), liên doanh giữa Quỹ đầu tư quốc gia Oman và SCIC. Quỹ này nắm 12,05% vốn SII từ trước năm 2013. Khi SII lập doanh nghiệp để triển khai nhà máy nước tại Củ Chi cũ, VIAC cùng Manila Water South Asia Holdings Pte Ltd đã mua 49% tổng vốn dự án.
Tuy nhiên, dự án nhà máy nước hoạt động kém hiệu quả và thua lỗ kéo dài, khiến hai nhà đầu tư ngoại mong muốn chuyển sở hữu trực tiếp phần vốn sang SII. Chủ trương hoán đổi phần vốn này được thông qua từ năm 2017, nhưng quá trình thực hiện bế tắc do bất đồng kéo dài giữa các bên.
Dự án Cấp thoát nước Củ Chi hoạt động kém hiệu quả và liên tục thua lỗ (Ảnh minh họa)
Đến cuối năm 2023, khi CTCP Đầu tư Ngành nước DNP (DNP Water) tham gia, kế hoạch mới có chuyển biến. HĐQT SII phê duyệt việc phát hành cổ phần để hoán đổi phần vốn của VIAC và Manila Water, thời hạn hoàn tất trước 1/2/2025. Đồng thời, Công ty ghi nhận khoản phải trả hơn 154 tỷ đồng cho mỗi nhà đầu tư trên báo cáo tài chính, tương ứng giá trị phần vốn cần chuyển đổi.
Nhưng đến quý 3/2025, việc hoán đổi vẫn chưa được triển khai. Cả hai khoản nợ vẫn tồn tại, tranh cãi tiếp tục kéo dài. SII cho biết đang trong quá trình thương thảo, nhưng Manila Water lại phủ nhận thông tin này tại ĐHĐCĐ 2025. Đáng chú ý, trong nghị quyết mới của SII chỉ đề cập đến việc thanh toán cho VIAC, không nhắc đến phần nợ tương đương của Manila Water. Hiện Manila Water và VIAC sở hữu lần lượt 38% và 10,9% vốn tại SII.
Công ty TNHH Cấp thoát nước Củ Chi được SII thành lập năm 2015, nắm 99,98% vốn để triển khai nhà máy nước cùng tên. Đến năm 2017, doanh nghiệp được chuyển thành công ty cổ phần, trong đó SII nắm 50,98%, phần còn lại do Manila Water và VIAC góp vốn chia đều.
Dự án Cấp thoát nước Củ Chi là một trong những “điểm nghẽn” lớn nhất của SII trong nhiều năm. Nhà máy nước được triển khai từ quý 3/2015 với tổng mức đầu tư hơn 2.600 tỷ đồng, mục tiêu cung cấp nước sạch cho khu vực huyện Củ Chi cũ. Tuy nhiên, dự án liên tục lỗ do doanh thu không đủ bù chi phí, từng ghi nhận giai đoạn chi phí tài chính chiếm đến 61% doanh thu 9 tháng năm 2019 của SII. Giá bán lẻ nước không được điều chỉnh theo kế hoạch khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp.
Tình hình trở nên trầm trọng hơn khi khoản hỗ trợ ngân sách 600 tỷ đồng cho dự án chấm dứt vào năm 2020, khiến SII lỗ ròng 105 tỷ đồng và mất nguồn bù đắp quan trọng. Lãnh đạo Công ty từng cho biết dù các dự án cốt lõi đã cải thiện, nhưng SII chưa thể chia cổ tức do vẫn phải duy trì dòng tiền để trả nợ cho Củ Chi. Nhà máy chỉ được dự báo có thể tự cân đối tài chính từ năm 2032.
Lê Phong