Dù trái cây tươi Việt Nam hiện mới xuất hiện hạn chế tại một số kênh phân phối ở Thổ Nhĩ Kỳ, thị trường này vẫn được đánh giá còn nhiều dư địa cho các sản phẩm nhiệt đới như dừa tươi, thanh long, xoài và sầu riêng.
Theo khảo sát của Thương vụ Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ, dư địa xuất khẩu trái cây tươi của Việt Nam sang thị trường này vẫn còn lớn. Hiện các sản phẩm trái cây Việt Nam mới xuất hiện hạn chế tại một số siêu thị cao cấp, cửa hàng thực phẩm châu Á hoặc các nhà nhập khẩu chuyên phục vụ cộng đồng người nước ngoài tại Istanbul và Ankara.
Trong khi đó, trái cây Việt Nam chưa được phân phối rộng rãi trong hệ thống bán lẻ hiện đại cũng như các chợ đầu mối lớn của Thổ Nhĩ Kỳ.
Nhiều rào cản với trái cây tươi Việt Nam
Theo Thương vụ Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ, một trong những nguyên nhân khiến trái cây tươi Việt Nam chưa phát triển mạnh tại thị trường này là Thổ Nhĩ Kỳ có nền nông nghiệp phát triển và là một trong những nước sản xuất lớn trên thế giới về nho, táo, anh đào, mơ...
Nguồn cung nội địa dồi dào khiến nhu cầu nhập khẩu trái cây tươi tại Thổ Nhĩ Kỳ không lớn như tại một số thị trường Đông Á hoặc Trung Đông.
Bên cạnh đó, khoảng cách địa lý giữa Việt Nam và Thổ Nhĩ Kỳ làm gia tăng chi phí logistics và kéo dài thời gian vận chuyển. Đây là thách thức đáng kể đối với những mặt hàng có thời gian bảo quản ngắn như xoài, thanh long, chôm chôm hay nhãn, khi doanh nghiệp phải bảo đảm chất lượng sản phẩm trong suốt quá trình vận chuyển.
Một rào cản khác là các quy định nghiêm ngặt của Thổ Nhĩ Kỳ về kiểm dịch, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.
Ngoài ra, Việt Nam và Thổ Nhĩ Kỳ hiện chưa có hiệp định thương mại tự do. Nhiều loại trái cây tươi vẫn chịu thuế nhập khẩu theo biểu thuế MFN, cùng với các chi phí kiểm dịch, kiểm nghiệm và thông quan. Những yếu tố này làm giảm sức cạnh tranh của trái cây Việt Nam so với nguồn cung từ các quốc gia khác.
Trái cây nhiệt đới mở ra cơ hội mới
Dù còn nhiều rào cản, Thương vụ Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ đánh giá một số loại trái cây nhiệt đới của Việt Nam vẫn có tiềm năng phát triển tại thị trường này. Các sản phẩm được đánh giá có triển vọng gồm dừa tươi, thanh long, xoài, sầu riêng cùng các loại trái cây cắt đông lạnh và cấp đông IQF. Đây là những sản phẩm mà Thổ Nhĩ Kỳ không có lợi thế sản xuất hoặc sản lượng trong nước còn rất hạn chế.
Cùng với sự phát triển của ngành du lịch, hệ thống khách sạn, nhà hàng, các chuỗi cà phê và xu hướng tiêu dùng thực phẩm lành mạnh, nhu cầu đối với trái cây nhiệt đới đang tăng dần tại các đô thị lớn như Istanbul, Ankara, Izmir và Antalya.
Số lượng người nước ngoài sinh sống tại Thổ Nhĩ Kỳ và lượng khách du lịch quốc tế tăng cũng góp phần mở rộng nhu cầu đối với các loại trái cây nhiệt đới.
Ở kênh bán lẻ, các chuỗi siêu thị lớn như Migros, CarrefourSA và Metro Türkiye đã bắt đầu kinh doanh nhiều loại trái cây nhập khẩu cao cấp. Theo Thương vụ Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ, đây là tiền đề để doanh nghiệp Việt Nam có thể mở rộng danh mục sản phẩm tại thị trường này trong tương lai.
Để khai thác dư địa xuất khẩu, doanh nghiệp Việt Nam cần tập trung đáp ứng đầy đủ các quy định của Thổ Nhĩ Kỳ về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và giới hạn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.
Cùng với đó, doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ sau thu hoạch, gồm xử lý lạnh, bảo quản, bao gói và logistics nhằm duy trì chất lượng sản phẩm trong thời gian vận chuyển dài. Việc xây dựng thương hiệu cũng được xem là một hướng đi cần chú trọng, thay vì chỉ xuất khẩu trái cây dưới dạng hàng hóa nguyên liệu.
Về thị trường và kênh phân phối, doanh nghiệp có thể ưu tiên hợp tác với các nhà nhập khẩu chuyên kinh doanh thực phẩm cao cấp, các chuỗi siêu thị hiện đại và hệ thống phân phối phục vụ lĩnh vực khách sạn - nhà hàng (HORECA). Đây là những kênh có khả năng tiếp cận nhóm khách hàng chấp nhận mức giá cao hơn đối với các sản phẩm có chất lượng.
Trung Anh