TP. Hồ Chí Minh: Nhiều vi phạm trong quản lý, sử dụng nhà đất công tại quận 1

Thanh tra TP. Hồ Chí Minh chỉ ra nhiều tài sản công tại quận 1 có các hoạt động cho thuê mặt bằng, bãi giữ xe... không qua đấu giá, không nằm trong Đề án sử dụng tài sản công được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Thanh tra TP. Hồ Chí Minh vừa công bố Kết luận Thanh tra số 408/KL-TTTP-P1 về trách nhiệm của Chủ tịch UBND Quận 1, UBND Quận 1 trong việc thực hiện pháp luật về thanh tra, tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo và quản lý, sử dụng nhà, đất và tài sản gắn liền với đất thuộc sở hữu Nhà nước trên địa bàn Quận 1 (thời kỳ 2022 - 2023).

Nhiều vi phạm trong quản lý, sử dụng nhà đất công

Tại Kết luận thanh tra (KLTT) số 408/KL-TTTP-P1 vừa ban hành, Thanh tra TP. Hồ Chí Minh cho biết việc điều hành quản lý, sử dụng nhà, đất và tài sản gắn liền với đất thuộc sở hữu Nhà nước do UBND quận 1 quản lý chưa thực hiện đúng phương án UBND TP. Hồ Chí Minh phê duyệt tại 19 địa chỉ nhà, đất; đã xử lý nhưng chưa hiệu quả các trường hợp hộ dân chiếm dụng tại 4 địa chỉ nhà, đất và để trống 13 địa chỉ nhà, đất (gần 24 tháng), là chưa khai thác, sử dụng hiệu quả, gây lãng phí tài sản Nhà nước.

Đối với UBND các phường Đa Kao, Tân Định: Có thiếu sót trong quản lý đối với 93 rẻo đất dôi dư (tại dự án kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè tuyến đường Hoàng Sa) dẫn đến phát sinh 2 rẻo đất bị chiếm dụng và 91 rẻo đất đều chưa thực hiện xong việc kê khai, xác lập để quản lý và không có ý kiến chấp thuận của UBND TP nhưng đã sử dụng làm lề đường, điểm tập kết rác, công viên, mảng xanh, trụ sở khu phố, nhà sinh hoạt cộng đồng.

Đối với Trung tâm Thể dục Thể thao Quận 1: Trong năm 2022 – 2023, tiếp tục cho thuê nhiều vị trí mặt bằng tại 4/4 địa chỉ nhà, đất khi chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt Đề án sử dụng tài sản công. Từ đầu năm 2024, cho thuê thêm 5 vị trí tại 4 địa chỉ, nhà đất không có trong Đề án được duyệt (bãi xe không thực hiện theo Văn bản số 9757/BTC-QLCS ngày 26/9/2022 của Bộ Tài chính). Trung tâm báo cáo tổng thu từ hoạt động cho thuê không có trong Đề án được duyệt (bãi xe, rạp chiếu phim,…) từ ngày 1/1/2022 đến 30/6/2024 là gần 39 tỷ đồng; tổng chi hơn 32,8 tỷ đồng; chênh lệch thu – chi hơn 6,1 tỷ đồng.

Ngoài ra, nội dung trong Hợp đồng cho thuê mặt bằng đã ký kết với các đơn vị thuê chưa chặt chẽ, chưa bảo đảm quyền lợi của bên cho thuê khi không có điều khoản cụ thể về chế tài (phạt) hợp đồng để xử lý trong trường hợp đơn vị thuê tài sản không thực hiện đúng, đầy đủ, kịp thời việc thanh toán tiền thuê và các nghĩa vụ khác đã ký kết. Việc cho thuê mặt bằng tại các vị trí nhà đất không có trong Đề án đều không tổ chức đấu giá mà thực hiện bằng hình thức thoả thuận cho thuê.

Đối với Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp (GDNN) – Giáo dục thường xuyên (GDTX) Quận 1: Cho thuê mặt bằng (ngắn hạn) để làm bãi xe, căn tin, máy bán nước, cho thuê phòng học (không thực hiện theo Văn bản số 9757/BTC-QLCS ngày 26/9/2022 của Bộ Tài chính) tại 5/5 địa chỉ nhà, đất khi không có Đề án sử dụng tài sản công được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Báo cáo tổng thu từ hoạt động cho thuê từ khi phát sinh hợp đồng cho thuê đến ngày 30/6/2024 là hơn 17,7 tỷ đồng, tổng chi hơn 7,9 tỷ đồng, chênh lệch thu – chi là hơn 9,8 tỷ đồng. Việc cho thuê nêu trên không thực hiện tổ chức đấu giá mà bằng hình thức thỏa thuận để cho thuê. Đến thời điểm hiện nay, sau khi nộp ngân sách và trích lập quỹ chỉ còn hơn 979 triệu đồng, phải tiếp tục thu nộp vào ngân sách Nhà nước theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Tại một số đơn vị khác thuộc UBND quận 1 đều có hoạt động cho thuê mặt bằng, cho thuê tài sản kết cấu hạ tầng (đối với khối chợ) không có đề án sử dụng tài sản công được cấp có thẩm quyền phê duyệt để làm dịch vụ căng tin, bãi xe, lắp đặt trạm thu phát thông tin di động và lắp đặt trụ ăng-ten, lắp đặt máy ATM… đơn giá cho thuê đều không thực hiện đấu giá để cho thuê (thực hiện bằng hình thức thỏa thuận). Tổng thu từ hoạt động cho thuê từ khi phát sinh hợp đồng cho thuê đến ngày 30/6/2024 là hơn 14,7 tỷ đồng, tổng chi hơn 7 tỷ đồng, chênh lệch thu – chi hơn 7,6 tỷ đồng.

Tại Ban Quản lý (BQL) chợ Bến Thành có hoạt động cho thuê mặt bằng, kết cấu hạ tầng chợ (không thực hiện đấu giá để cho thuê) làm dịch vụ bãi giữ xe, máy ATM khi không có Đề án sử dụng tài sản công được cấp có thẩm quyền phê duyệt với tổng thu hơn 1,9 tỷ đồng; tổng chi hơn 1,9 tỷ đồng; số tiền chênh lệch thu – chi sau khi chi trả các chi phí hợp lý, hợp lệ liên quan là hơn 1,7 tỷ đồng.

BQL chợ Bến Thành kiến nghị được sử dụng tiền trên để thực hiện Dự án cải tạo, chỉnh trang chợ Bến Thành (Giai đoạn 1). Nội dung kiến nghị của BQL chợ Bến Thành đã báo cáo UBND Quận 1 xem xét và ngày 17/9/2024, UBND Quận 1 kiến nghị cho BQL chợ Bến Thành chủ động nộp số tiền hơn 1,7 tỷ đồng nêu trên vào ngân sách Nhà nước khi có quyết định của cơ quan có thẩm quyền.

Theo kết luận thanh tra, việc cho thuê mặt bằng, cho thuê tài sản kết cấu hạ tầng chợ không thực hiện đấu giá của các đơn vị nêu trên là chưa công khai, minh bạch; chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt Đề án sử dụng tài sản công là trái quy định tại điểm 1 khoản 2 Điều 55 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017. Các khoản thu lợi từ việc cho thuê khi chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt Đề án phải thu nộp toàn bộ vào ngân sách Nhà nước theo quy định tại khoản 4 Điều 15 Nghị định số 167/2017/NĐ-CP ngày 31/12/2017 của Chính phủ.

Thanh tra TP. Hồ Chí Minh kết luận các thiếu sót, vi phạm nêu trên thuộc về trách nhiệm trực tiếp của Giám đốc Trung tâm TDTT Quận 1, Trung tâm GDNN – GDTX Quận 1, BQL chợ Bến Thành. Trách nhiệm của người đứng đầu và trách nhiệm trong quản lý chỉ đạo, điều hành thuộc về Chủ tịch UBND Quận 1 (thời kỳ thanh tra 2022 – 2023), các Phó Chủ tịch UBND Quận 1 được phân công theo dõi, Trưởng Phòng Tài chính – Kế hoạch Quận 1 tại thời kỳ phát sinh vụ việc.

Không để thất thoát ngân sách Nhà nước

Từ kết quả thanh tra, Chánh Thanh tra TP. Hồ Chí Minh kiến nghị Chủ tịch UBND thành phố giao Chủ tịch UBND Quận 1 tổ chức kiểm điểm trách nhiệm và khẩn trương, chấn chỉnh, khắc phục những hạn chế, khuyết điểm, nhất là chú trọng các biện pháp thu hồi các nhà, đất bị lấn chiếm; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc quản lý, sử dụng nhà, đất và tài sản gắn liền với đất thuộc sở hữu Nhà nước; tổ chức kiểm điểm trách nhiệm đối với các đơn vị trực thuộc, các phòng ban, tổ chức và các cá nhân có vi phạm liên quan; rà soát, xác định số tiền các đơn vị có thu lợi không đúng quy định phát sinh từ việc cho thuê không có đề án được phê duyệt để xử lý theo đúng quy định.

Riêng đối với Trung tâm GDNN – GDTX quận 1, sau khi xác định số tiền thu lợi, cần làm rõ việc sử dụng và trách nhiệm trong việc sử dụng số tiền trên chưa đúng quy định pháp luật, có biện pháp xử lý, khắc phục không để thất thoát ngân sách Nhà nước.

Ngoài ra, chỉ đạo các đơn vị đã có Đề án sử dụng tài sản công được cấp có thẩm quyền phê duyệt phải nghiêm túc thực hiện đúng, đầy đủ, kịp thời theo đề án nhằm đảm bảo việc quản lý, sử dụng tài sản công được hiệu quả, tiết kiệm, chống lãng phí; chủ động rà soát nội dung các hợp đồng cho thuê để chỉnh sửa, bổ sung cơ chế, chế tài phù hợp, hiệu quả, xử lý được trách nhiệm đơn vị thuê tài sản khi không thực hiện đúng, đầy đủ, kịp thời việc thanh toán tiền thuê và các nghĩa vụ khác đã ký kết.

Đối với các đơn vị đã lập đề án sử dụng tài sản công nhưng chưa được phê duyệt, UBND quận 1 chỉ đạo rà soát, kiểm tra lại các đề án đã lập, hoàn chỉnh lại đề án và trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Chỉ đạo các đơn vị cho thuê không đúng quy định của pháp luật, thu nộp các khoản thu lợi trái pháp luật vào ngân sách Nhà nước; chấm dứt việc cho thuê mặt bằng tại các địa chỉ khi chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt đề án sử dụng tài sản công…

Giao Chánh Thanh tra TP. Hồ Chí Minh thực hiện thu hồi số tiền mà các đơn vị đã thu lợi từ việc cho thuê không đúng quy định pháp luật để nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định.

Thanh Phong