Trên sàn thương mại điện tử và mạng xã hội, nhiều sản phẩm được giới thiệu có thể “giải độc gan”, “tỉnh rượu nhanh”, thậm chí “hạ nồng độ cồn sau 40 phút”. Trong khi đó, cơ quan quản lý vừa yêu cầu kiểm tra một viên ngậm đã có giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố nhưng chưa được xác nhận nội dung quảng cáo.
Những lời hứa từ sản phẩm
Chỉ cần gõ cụm từ “viên giải rượu” trên các sàn thương mại điện tử, người mua có thể nhận về hàng loạt kết quả với nhiều mức giá và xuất xứ khác nhau. Đáng chú ý, không ít tiêu đề bán hàng sử dụng những cụm từ khá mạnh như “hỗ trợ hạ nồng độ cồn”, “tỉnh táo tức thì”, “giải rượu sau 40 phút” hoặc “công thức enzyme phân giải bia rượu”.
Trên mạng xã hội, một số bài đăng còn giới thiệu sản phẩm có thể “giải độc gan”, “giảm men gan”, “ngăn ngừa tổn thương gan”. Nội dung được truyền tải qua người bán, video trải nghiệm, tài khoản tiếp thị liên kết, thậm chí có hình ảnh người mặc áo blouse hoặc mang danh xưng liên quan lĩnh vực y tế.
Nếu chỉ đọc lướt, người mua dễ hiểu rằng dùng sản phẩm sẽ nhanh chóng loại bỏ cồn khỏi cơ thể. Tuy nhiên, “cảm thấy tỉnh hơn” và “nồng độ cồn đã về 0” là hai vấn đề khác nhau.
“Giảm mệt mỏi” hay “hỗ trợ bảo vệ gan” mô tả tác dụng hỗ trợ. Còn “hạ nồng độ cồn sau 40 phút” là khẳng định có thể đo lường, cần được chứng minh bằng tài liệu khoa học và nằm trong nội dung được cơ quan có thẩm quyền xác nhận.
Theo các cảnh báo y tế, cơ thể cần thời gian để chuyển hóa lượng cồn đã uống. Cà phê, nước chanh, thức ăn hoặc sản phẩm được gọi là “giải rượu” có thể khiến một số người cảm thấy dễ chịu hơn nhưng không thể mặc nhiên được xem là cách làm nồng độ cồn biến mất tức thì.
từng dẫn ý kiến chuyên môn cho biết tốc độ chuyển hóa cồn phụ thuộc nhiều yếu tố, trong khi biện pháp căn bản vẫn là hạn chế lượng rượu bia và chờ cơ thể có đủ thời gian xử lý.
Đáng lo hơn cả là người dùng tin rằng mình đã “tỉnh”, đã “hạ cồn” và có thể điều khiển phương tiện. Cảm giác chủ quan không thay thế được kết quả kiểm tra nồng độ cồn, càng không thể bảo đảm an toàn giao thông.
Mới đây, viên ngậm giải rượu Non Alco bị yêu cầu kiểm tra về nội dung quảng cáo
Đáng chú ý, trên bao bì có thể là cụm từ “hỗ trợ”, nhưng khi lên gian hàng lại trở thành “giải rượu nhanh”. Đến video của đại lý hoặc người tiếp thị liên kết, công dụng tiếp tục được nâng thành “hạ nồng độ cồn”. Sự biến đổi qua từng tầng phân phối khiến người mua khó phân biệt công dụng đã đăng ký với lời rao của người bán.
Ngày 20/8, Cục An toàn thực phẩm cho biết đã yêu cầu cơ quan chức năng kiểm tra hoạt động sản xuất, kinh doanh và quảng cáo của một sản phẩm viên ngậm được giới thiệu với công dụng “giải rượu”. Theo thông tin công bố, sản phẩm này đã được cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố từ năm 2024 nhưng chưa được cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo.
Cơ quan quản lý cũng ghi nhận trên một số website có hình ảnh bác sĩ tham gia quảng bá, có khả năng khiến người sử dụng hiểu sản phẩm như thuốc chữa bệnh. Vụ việc đang trong quá trình xác minh, vì vậy những nội dung trên mới là dấu hiệu được cơ quan chức năng yêu cầu làm rõ, chưa phải kết luận xử lý cuối cùng.
Có bản công bố chưa phải được quảng cáo mọi công dụng
Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố và giấy xác nhận nội dung quảng cáo là hai thủ tục khác nhau. Khi quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe, tổ chức, cá nhân phải đăng ký nội dung và chỉ được truyền tải công dụng phù hợp với nội dung đã được xác nhận.
Có bản công bố không đồng nghĩa người bán được tự do quảng cáo mọi công dụng. Giấy tờ này cũng không chứng nhận sản phẩm có khả năng điều trị say rượu, “giải độc gan” hay giảm nồng độ cồn trong thời gian nhất định.
Nội dung quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe phải thể hiện rõ tên, tính chất sản phẩm, công dụng phù hợp và có câu cảnh báo: “Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh”. Quy định hiện hành cũng không cho phép sử dụng hình ảnh, trang phục, tên tuổi hoặc thư tín của bác sĩ, dược sĩ và nhân viên y tế để quảng cáo thực phẩm.
Người tiêu dùng không nên vội tin vào các thông điệp quảng cáo công dụng sản phẩm
Từ ngày 1/7/2026, thẩm quyền xác nhận nội dung quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe được phân cấp cho cấp tỉnh. Cùng với việc rút ngắn thủ tục, hoạt động hậu kiểm trên website, mạng xã hội và sàn thương mại điện tử cần được tăng cường.
Bên cạnh đơn vị đứng tên sản phẩm, trách nhiệm còn có thể kéo dài tới đơn vị quảng cáo, người chuyển tải nội dung và các tài khoản bán hàng. Luật Quảng cáo sửa đổi có hiệu lực từ đầu năm 2026 yêu cầu người có ảnh hưởng phải tìm hiểu sản phẩm, kiểm tra tài liệu của bên quảng cáo và chịu trách nhiệm đối với nội dung mình truyền tải. Điều này đặc biệt cần thiết trong bối cảnh một video ngắn hoặc buổi phát trực tiếp có thể đưa những lời giới thiệu vượt xa nội dung ghi trên nhãn.
Để tránh nhầm lẫn, người mua nên kiểm tra sản phẩm được ghi là thực phẩm bảo vệ sức khỏe hay thuốc; tìm câu cảnh báo bắt buộc; thận trọng với những cam kết có thời gian cụ thể như “sau 30 phút”, “sau 40 phút”; đồng thời không sử dụng sản phẩm “giải rượu” làm căn cứ quyết định lái xe.
Khoảng trống của thị trường hiện nay không hẳn xuất phát từ việc thiếu quy định. Vấn đề nằm ở chỗ một công dụng mang tính hỗ trợ, sau khi đi qua nhiều tầng quảng cáo, có thể được biến thành lời hứa gần giống thuốc. Khi sản phẩm liên quan trực tiếp đến rượu bia và an toàn giao thông, một cách diễn đạt thiếu kiểm soát không chỉ khiến người tiêu dùng nhầm lẫn mà còn có thể dẫn tới những lựa chọn nguy hiểm.
Quốc Toản