Năm 2025 đánh dấu bước tăng trưởng đột phá của cá rô phi Việt Nam tại thị trường Mỹ khi kim ngạch xuất khẩu tăng tới 173%, đưa Mỹ trở thành khách hàng lớn nhất của mặt hàng này. Đà bứt tốc diễn ra trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu biến động mạnh do Trung Quốc và Brazil chịu mức thuế cao, mở ra cơ hội rõ nét cho doanh nghiệp Việt mở rộng thị phần.
Thuế cao với Trung Quốc, Brazil mở cửa cho cá rô phi Việt
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), năm 2025, xuất khẩu cá rô phi Việt Nam sang Mỹ đạt 53,15 triệu USD, tăng 173% so với năm 2024 và chiếm 54% tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của cả nước. Mỹ chính thức vượt các thị trường truyền thống để trở thành điểm đến lớn nhất của cá rô phi Việt Nam.
Động lực chính của tăng trưởng đến từ sản phẩm phi lê cá rô phi đông lạnh. Kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này đạt khoảng 40 triệu USD, tăng tới 499% so với năm trước. Đây là mức tăng rất mạnh, phản ánh rõ xu hướng tiêu dùng tại Mỹ: ưu tiên sản phẩm đã sơ chế, tiện lợi, dễ bảo quản và chế biến tại gia đình hoặc trong hệ thống nhà hàng.
Nguồn: VASEP
Trong khi đó, xuất khẩu cá rô phi tươi và đông lạnh nguyên con đạt hơn 13 triệu USD, tăng nhẹ 4%, giữ vai trò nền tảng trong cơ cấu mặt hàng. Ngược lại, các sản phẩm chế biến sâu khác như cá rô phi chế biến (HS16) và cá khô (HS0305) lại sụt giảm lần lượt 39% và 68%, cho thấy thị trường Mỹ năm qua tập trung mạnh vào phân khúc phi lê đông lạnh thay vì hàng giá trị gia tăng phức tạp.
Sự bứt tốc của cá rô phi Việt Nam không chỉ đến từ nội lực doanh nghiệp mà còn gắn chặt với biến động cung cầu toàn cầu. Trung Quốc, quốc gia sản xuất và xuất khẩu cá rô phi lớn nhất thế giới, tiếp tục chịu mức thuế cao lên tới 55% khi vào thị trường Mỹ, làm suy giảm đáng kể sức cạnh tranh.
Trong khi đó, Brazil - một nhà cung cấp mới nổi - cũng bắt đầu chịu mức thuế cao, lên tới 50% từ tháng 8/2025. Điều này làm gián đoạn đà mở rộng thị phần của cá rô phi Brazil tại Mỹ và tạo thêm khoảng trống nguồn cung.
Trong bối cảnh đó, cá rô phi Việt Nam nổi lên như một lựa chọn thay thế phù hợp nhờ giá thành cạnh tranh, nguồn cung ổn định và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật của thị trường Mỹ. Doanh nghiệp Việt đã nhanh chóng tăng cường nuôi trồng, đẩy mạnh chế biến phi lê và mở rộng xuất khẩu, tận dụng tốt “khoảng trống thuế quan” mà các đối thủ để lại.
Nâng chất lượng để giữ đà tăng trưởng
Nắm bắt cơ hội này, các doanh nghiệp trong nước đã đẩy nhanh đầu tư vào nuôi trồng, mở rộng vùng nguyên liệu và gia tăng năng lực chế biến - xuất khẩu. Việc chủ động nguồn cung, cùng lợi thế về chi phí sản xuất và khả năng đáp ứng linh hoạt các yêu cầu kỹ thuật, đã giúp cá rô phi Việt Nam củng cố vị thế tại thị trường Mỹ cũng như trên thị trường quốc tế.
Dù Mỹ đang là động lực tăng trưởng mạnh, việc kim ngạch tập trung cao vào một thị trường cũng đặt ra rủi ro dài hạn. Chính sách thương mại của Mỹ có thể thay đổi nhanh chóng, đặc biệt với các mặt hàng thủy sản chịu sự giám sát về xuất xứ, an toàn thực phẩm và bền vững môi trường. Bên cạnh đó, khi mất lợi thế tại Mỹ, Brazil đang có xu hướng chuyển hướng mạnh sang thị trường EU, làm gia tăng cạnh tranh tại các thị trường khác. Điều này đòi hỏi cá rô phi Việt Nam không chỉ tận dụng cơ hội ngắn hạn mà còn phải chuẩn bị cho cuộc cạnh tranh khốc liệt hơn trên phạm vi toàn cầu.
Về triển vọng năm 2026, VASEP nhận định việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu sang châu Âu, Trung Đông và Nam Mỹ sẽ là giải pháp then chốt nhằm giảm sự phụ thuộc vào một số thị trường đơn lẻ. Song song đó, đẩy mạnh phát triển các sản phẩm giá trị gia tăng, đầu tư cải thiện giống, ứng dụng công nghệ nuôi hiện đại và chế biến sâu gắn với các tiêu chuẩn bền vững sẽ tạo nền tảng vững chắc để ngành cá rô phi Việt Nam duy trì tăng trưởng ổn định và từng bước nâng cao vị thế trên thị trường quốc tế.
Trong ngắn hạn, Mỹ vẫn là “đầu kéo” quan trọng, nhưng về dài hạn, chỉ khi xây dựng được chuỗi giá trị bền vững và giảm phụ thuộc vào một thị trường đơn lẻ, cá rô phi Việt Nam mới có thể duy trì đà tăng trưởng và nâng cao vị thế trên bản đồ thủy sản thế giới.
Trung Anh