Bất động sản

15:56 19/09/2025

HoREA kiến nghị bổ sung quy định bồi thường về đất, tài sản gắn liền với đất

Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) đã có văn bản góp ý do ông Lê Hoàng Châu ký gửi đến Ban soạn thảo dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai 2024.

Theo đó, HoREA kiến nghị sửa đổi khoản 8, Điều 81 Luật Đất đai 2024. Theo quy định hiện hành, khi một dự án hết thời hạn được gia hạn mà chủ đầu tư vẫn chưa đưa đất vào sử dụng, Nhà nước sẽ thu hồi đất mà không bồi thường về đất, tài sản gắn liền với đất và chi phí đầu tư vào đất còn lại. HoREA cho rằng quy định này không phù hợp với Hiến pháp 2013 và các luật liên quan.

Theo HoREA, việc không bồi thường trong trường hợp này mâu thuẫn trực tiếp với khoản 3, Điều 51 Hiến pháp 2013, trong đó khẳng định tài sản hợp pháp của cá nhân, tổ chức đầu tư, sản xuất, kinh doanh được pháp luật bảo hộ và không bị quốc hữu hóa. Đồng thời, nó cũng đi ngược lại Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Doanh nghiệp 2020, những văn bản pháp lý đã nêu rõ "không ai có thể bị hạn chế, bị tước đoạt trái luật quyền sở hữu, quyền khác đối với tài sản".

HoREA kiến nghị bổ sung quy định bồi thường về đất tài sản gắn liền với đất — HoREA kiến nghị bổ sung quy định bồi thường về đất, tài sản gắn liền với đất.

HoREA chỉ ra rằng các trường hợp thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai khác, từ khoản 1 đến khoản 7 Điều 81 Luật Đất đai 2024, đều có những vi phạm cụ thể, rõ ràng, như sử dụng đất không đúng mục đích, hủy hoại đất, hoặc không sử dụng đất trong một thời gian dài sau khi đã bị xử phạt hành chính. Việc thu hồi đất trong các trường hợp này là thỏa đáng.

Tuy nhiên, tại khoản 8 Điều 81 Luật Đất đai 2024 lại chưa quy định điều kiện người sử dụng đất “đã bị xử phạt vi phạm hành chính mà không đưa đất vào sử dụng theo thời hạn ghi trong quyết định xử phạt vi phạm hành chính” (tương tự như khoản 7 Điều 81) đối với trường hợp người sử dụng đất được Nhà nước giao, cho thuê, cho phép chuyển mục đích sử dụng, công nhận quyền sử dụng đất, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư nên chưa thể xác định trường hợp này, người sử dụng đất đã “vi phạm pháp luật về đất đai”.

Đối với tài sản gắn liền với đất sau khi Nhà nước thu hồi đất và giao cho Tổ chức phát triển quỹ đất quản lý để tổ chức đấu giá thì Tổ chức phát triển quỹ đất có nhiệm vụ tổ chức thực hiện việc xác định giá trị tài sản gắn liền với đất để đưa giá trị tài sản vào phương án đấu giá để đấu giá.

Sau khi có kết quả trúng đấu giá thì phần giá trị tài sản gắn liền với đất (trị giá bằng tiền) được dùng để trừ vào các chi phí thực hiện quyết định thu hồi đất, chi phí tổ chức đấu giá theo quy định, thanh toán nghĩa vụ tài chính người sử dụng đất đang nợ (nếu có); số tiền còn lại được hoàn trả cho người có đất bị thu hồi và chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất bị thu hồi cần được xử lý tương tự như thu hồi đất theo khoản 6 Điều 81 Luật Đất đai 2024 để bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất.

Bên cạnh đó, việc thực hiện “quyền thu hồi đất” của Nhà nước đối với các trường hợp người sử dụng đất đã “vi phạm pháp luật về đất đai” phải đi đôi với việc bảo đảm “tài sản hợp pháp của tổ chức đầu tư, sản xuất, kinh doanh được pháp luật bảo hộ và không bị quốc hữu hóa” và “không bị tước đoạt trái luật” theo quy định của Hiến pháp 2013, Bộ Luật Dân sự 2015 và Luật Doanh nghiệp 2020.

Do vậy, căn cứ các quy định của Hiến pháp 2013, Bộ Luật Dân sự 2015 và Luật Doanh nghiệp 2020, HoREA cho rằng cần thiết xem xét sửa đổi khoản 8 Điều 81 Luật Đất đai 2024 theo hướng không quy định “Nhà nước thu hồi đất mà không bồi thường về đất, tài sản gắn liền với đất và chi phí đầu tư vào đất còn lại” đối với trường hợp “hết thời hạn được gia hạn mà chủ đầu tư vẫn chưa đưa đất vào sử dụng thì Nhà nước thu hồi đất” và việc “bồi thường về tài sản gắn liền với đất và chi phí đầu tư vào đất còn lại (nếu có)” thì “thực hiện theo quy định của Chính phủ” là phù hợp.

Tâm An